Ook in 2002 wil de redactie haar lezers weer van dienst zijn met relevante artikelen die voldoen aan bovengenoemde punten. Daarvoor is het Tijdschrift natuurlijk afhankelijk van het aanbod van manuscripten en dat zal veelal moeten komen van academisch werkzame auteurs. De redactie is van mening dat de tandheelkundige faculteiten de maatschappelijke plicht hebben om de tandarts via Nederlandstalige publicaties op de hoogte te brengen van de ontwikkelingen in de tandheelkunde in het algemeen en van het onderzoek aan Nederlandse universiteiten in het bijzonder. Het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde is hier een forum voor.

Recentelijk werd een apparaat op de markt gebracht voor het opsporen van cariëslaesies in occlusale vlakken (DIAGNOdent®). De betrouwbaarheid (reproduceerbaarheid) en de validiteit van dit laserfluorescentieapparaat werden onderzocht. In het in vivo-deel van dit onderzoek werden 45 locaties op de occlusale vlakken van blijvende molaren bij 13 vrijwilligers gemeten door 2 waarnemers met behulp van 2 DIAGNOdent®-apparaten, waarvan er één was geproduceerd in 1998 en één in 1999. Met deze gegevens werd de interbeoordelaarsbetrouwbaarheid van de metingen bepaald. In het in vitro-deel werden 49 occlusale vlakken van blijvende molaren bemeten, wederom met behulp van 2 DIAGNOdent®-apparaten en door 2 waarnemers. Daarnaast werd met behulp van visuele inspectie de uitbreiding of grootte van de occlusale cariës bepaald. De gebitselementen werden doorgezaagd om de werkelijke diepte en de oppervlakte van de laesies op doorsnede te meten. De reproduceerbaarheid van beide DIAGNOdent®-apparaten en de interbeoordelaarsbetrouwbaarheid bleken zeer hoog. De correlatie van de DIAGNOdent®-metingen met de werkelijke diepte van de cariëslaesies was lager dan die van visuele inspectie door waarnemer 1, maar niet lager dan die van waarnemer 2. De correlatie met het glazuurdeel van occlusale cariëslaesies was groter dan met het dentinedeel. De validiteit van de DIAGNOdent® en van visuele inspectie, uitgedrukt in de oppervlakte onder de Receiver Operating Characteristic(ROC)-curve, verschilden niet significant van elkaar. Geconcludeerd wordt dat de validiteit van DIAGNOdent®-metingen niet verschilt van die van de gemiddelde visuele inspectie van waarnemer 1 en 2. De laserfluorescentiemetingen zijn mogelijk wel geschikt voor het in de tijd volgen (‘monitoren’) van kleine occlusale cariëslaesies zonder duidelijke cavitatie.

Bij de behandeling van patiënten met zeer sterke atrofie van de edentate onderkaak kan gebruikgemaakt worden van permucosale implantaten in combinatie met een onlay-bottransplantaat afkomstig van de crista iliaca. In dit onderzoek naar de remodellering van dergelijke bottransplantaten werd gebruikgemaakt van gestandaardiseerde extraorale schuin-laterale cefalometrische röntgenopnamen (SLCR’s). Een groep van 8 patiënten werd gebruikt voor dit prospectieve onderzoek. De metingen die werden verricht op de SLCR’s duiden op de volgende fasen in de remodellering van de structuur van de bottransplantaten: 1. afname van de dikte en de botdichtheid van de (bovenste) corticalis van het transplantaat, vooral in het eerste halfjaar na transplantatie; 2. geen significante veranderingen in de botdichtheid van de bovenste spongiosalaag van het transplantaat; 3. de dikte van het transplantaat vermindert met ongeveer 25%, vooral in het eerste halfjaar na transplantatie; de spreiding in deze resultaten is evenwel aanzienlijk; 4. de botdichtheid van de onderste spongiosalaag van het transplantaat neemt toe in het tweede halfjaar na transplantatie. Geconcludeerd wordt dat de remodellering van de onlay-transplantaten volgens een voorspelbaar patroon verloopt. Botdichtheidsmetingen met behulp van SLCR’s maken een objectieve bepaling van de beschreven kwantitatieve veranderingen van de onlay-transplantaten mogelijk. De behandelingsmethode kan evenwel slechts op zeer strikte indicatie worden aanbevolen.