Sinds de jaren zeventig worden lasers in de mondziekten en kaakchirurgie toegepast. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de weefselspecifieke absorptie van de golflengte van het licht dat door de verschillende lasersystemen wordt geproduceerd. De chirurgische toepassingen van lasers zijn het verdampen, het excideren en het coaguleren van afwijkingen. Dit gebeurt met de CO2-laser, de Nd:YAG-laser en de Argonlaser. Voor de diagnostiek van slijmvliesafwijkingen wordt gebruikgemaakt van licht en laserlicht. Er wordt gekeken naar de fluorescentiepatronen van de afwijking bij excitatie door licht van verschillende golflengtes. Door middel van patroonherkenning van de fluorescentie wordt geprobeerd om afwijkingen te detecteren en mogelijk zelfs te diagnosticeren. Door het toedienen van lichtgevoelige stoffen die min of meer een specifieke affiniteit hebben tot tumorweefsel, kan zogenaamde fotodynamische therapie (PDT) worden toegepast. Als de lichtgevoelige stof praktisch alleen in tumorweefsel is opgenomen, kan deze met behulp van laserlicht worden geactiveerd en ontstaan zuurstofradicalen die de kanker vernietigen. Aanvankelijk waren er problemen met de dosimetrie van de stof en het licht. Nu wordt PDT toegepast voor de behandeling van oppervlakkig gelegen plaveiselcelcarcinomen van het mondslijmvlies.

Het doel van dit gerandomiseerd klinisch onderzoek was om gedurende 5 jaar klinische resultaten, tevredenheid en subjectief kauwvermogen te evalueren na 3 behandelingsmethoden bij een edentate onderkaak. Deze methoden waren: een overkappingsprothese op 2 implantaten in de onderkaak (IMP-groep, 61 patiënten), een conventionele volledige prothese (VP-groep, 60patiënten) en een volledige prothese vervaardigd na een mondbodemvestibulumplastiek (MVP-groep, 28 patiënten). Geconcludeerd werd dat 2 enossale implantaten in een edentate onderkaak, als retentie voor een overkappingsprothese, na 5 jaar een hoog overlevingspercentage hebben (93%). De tevredenheid van de VP-groep blijft lager dan van de IMP-groep. De tevredenheid van de MVP-groep is ook lager dan die van de IMP-groep.

De informatieplicht en de toestemmingsvereiste, tezamen bekend staand als ‘informed consent’, zijn sinds 1 april 1995 wettelijk vastgelegd in de Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO). Doel van dit onderzoek was een inventarisatie te maken van het aantal en de soort klachten van patiënten over informatieplicht en toestemmingsvereiste, die zijn behandeld door de Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (NMT) tussen 1987 en 2000. Hierbij werd gebruikgemaakt van een bestaand registratieformulier, aan de hand waarvan alle dossiers werden geanalyseerd en ingedeeld. Uit de resultaten blijkt dat in het algemeen sprake is van een lichte daling van het aantal klachten na inwerkingtreding van de WGBO. Klachten over een tekort aan informatie over de behandeling en/of gevolgen van de behandeling namen echter in aantal toe. Van de behandelde klachten werd 60% (ten dele) gegrond verklaard. De verplichting tot herstel van gedaan onrecht, al dan niet in combinatie met een waarschuwing, was de meest opgelegde sanctie. Hoewel een minderheid van de klachten ongegrond wordt verklaard, lijken ook in dat geval communicatieproblemen een grote rol te spelen. Het blijft zodoende noodzakelijk aandacht te schenken aan begrijpelijke en zorgvuldige informatieverstrekking door tandartsen, en adequate communicatie tussen tandarts en patiënt.

Lage-intensiteit ultrageluid wordt in de geneeskunde toegepast voor non-invasieve diagnostiek. Daarnaast heeft lage-intensiteit ultrageluid ook een therapeutische werking. Uit weefselkweekexperimenten alsmede uit dierexperimenteel onderzoek blijkt dat het een duidelijk stimulerend effect heeft op de botgroei. Bovendien is in klinische onderzoeken onder andere een versnelde consolidatie van fracturen gevonden. Toekomstig onderzoek moet de uiteindelijke plaats binnen de tandheelkunde en de therapeutische waarde van lage-intensiteit ultrageluid bepalen.

De kans op endocarditis als gevolg van een medische of tandheelkundige ingreep bij een patiënt met een voor endocarditis predisponerende hartafwijking is klein. Endocarditisprofylaxe is gericht op het nog verder verlagen van dit risico. Het beschermende effect van endocarditisprofylaxe is echter nog nooit bij mensen aangetoond. Wel is het zeker dat profylaxe geen volledige bescherming biedt tegen het ontstaan van endocarditis als gevolg van een (tandheelkundige) ingreep. De in 2000 herziene richtlijnen zijn zoveel mogelijk gebaseerd op gepubliceerd onderzoek. Waar dat ontbreekt, is gevaren op de ervaring van Nederlandse en buitenlandse deskundigen. De richtlijnen zijn niet uitputtend en omvatten niet alle situaties waarin profylaxe gegeven zou kunnen worden. Het doel van de richtlijnen is aan de medicus practicus en de tandarts houvast te geven in de meest voorkomende situaties. Omdat harde data vaak ontbreken, zal niet iedereen het eens zijn met de door de commissie gemaakte keuzes. De commissie realiseert zich dat lokale richtlijnen kunnen afwijken van het thans gepubliceerde advies. Voor een op maat gesneden advies kan men zich richten tot een expert in zijn of haar omgeving.

Ondanks voorlichtingscampagnes lopen mensen tijdens de jaarwisseling nog steeds vuurwerkverwondingen op. De verwondingen bestaan uit brandwonden, explosieverwondingen en letsel door rondvliegend vuurwerk. Vooral kinderen zijn het slachtoffer. Mannen zijn 2,5 keer vaker betrokken bij vuurwerkverwondingen dan vrouwen. De verwondingen komen het meest voor aan de hand, gevolgd door het oog, het gelaat, de liezen en de benen. Letsels aan het aangezichtsskelet en de dentitie komen minder voor. Ernstig aangezichtsletsel dient multidisciplinair behandeld te worden. De huistandarts dient op de hoogte te zijn van de late gevolgen van vuurwerkverwondingen van het aangezicht, zoals trismus op basis van littekenweefsel van de huid en/of de mucosa, een gemutileerde dentitie en het ontbreken van delen van de processus alveolaris en de weke delen.

Asbest werd vanaf de jaren veertig in de vorige eeuw veel gebruikt in zeer verschillende toepassingen, maar bleek in de jaren zeventig een gevaarlijke stof te zijn. Asbestose, een vorm van stoflong, is een gevolg ervan, maar nog veel ernstiger zijn longkanker en mesothelioom als late gevolgen van blootstelling aan asbest. Vooralsnog is tegen deze aandoeningen weinig te doen en ondanks de vele maatregelen in de laatste tientallen jaren neemt het aantal doden door asbest voorlopig nog toe.

Een website die als uitvalsbasis fungeert om zoveel mogelijk informatie over een bepaald onderwerp te kunnen aanbieden, wordt als zeer efficiënt beoordeeld en vaak als startpunt gebruikt om over internet te surfen. MedNet is een startpagina om on line de voor tandheelkunde belangrijke gegevens onder één dak te kunnen raadplegen en is sedert enige tijd operationeel. In deze bijdrage wordt beschreven wat tandheelkundig Nederland op deze website kan verwachten.