Voorwoord

De toepassingsmogelijkheden binnen de orale implantologie zijn dankzij voortschrijdend inzicht op het gebied van osseo-integratie en nieuwe materiaalkundige ontwikkelingen sterk toegenomen. Zo worden implantaten niet langer alleen in de edentate onderkaak, maar steeds vaker ook in de edentate bovenkaak en partieel dentate gebieden toegepast. Ook is de vraag van patiënten om directe vervanging van verloren gegane elementen toegenomen. Soms is het mogelijk aan de wens van de patiënt te voldoen door implantaten na het plaatsen vroegtijdig of direct te belasten. bij onvoldoende botkwantiteit of botkwaliteit is dit echter niet mogelijk. Transferimplantaten geven de behandelaar extra mogelijkheden om de patiënt direct postoperatief een stabiele tijdelijke voorziening te kunnen bieden.

Het syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte die onder andere leidt tot ernstige oog- en monddroogheid. Het klinische beloop is in het bijzonder tijdens het beginstadium grotendeels onbekend. Het doel van dit onderzoek was inzicht te krijgen in de eventuele progressie van het syndroom. Hiertoe werden de ontwikkeling van het klachtenpatroon en de functie van de speekselklieren van patiënten met een kort en een langer bestaand ziektebeeld bestudeerd. Gedurende 3,5 jaar werden 43 patiënten gevolgd. Patiënten met een al langer bestaand ziektebeeld ondervonden meer subjectieve klachten dan patiënten met een kort bestaand ziektebeeld. Dit stemde overeen met de geringere speekselklierfunctie bij patiënten met een langer bestaand ziektebeeld. De oorspronkelijke verschillen in subjectieve klachten en speekselklierfunctie tussen de 2 groepen bleken na 3,5 jaar grotendeels te zijn verdwenen. Dit onderzoek toonde aan dat het syndroom van Sjögren een progressieve aandoening is met een duidelijk te onderscheiden vroege en latere fase. De tandarts-algemeen practicus kan door gerichte vragen te stellen een belangrijke rol spelen bij het vroegtijdig diagnosticeren van het syndroom.

Er wordt een historisch overzicht gepresenteerd over de behandeling van aangezichtstraumata gedurende de laatste vijf decennia. Het overzicht is onderverdeeld in drie perioden: de periode vóór het profylactisch gebruik van antibiotica (voor 1950, de jaren waarin draadosteosynthesis werd gebruikt na het vrijleggen van de fractuur 1950-1980 en de periode daarna, waarin rigide fixatie wordt gebruikt. De principes van primaire botgenezing en moderne benaderingschirurgie tot het craniomaxillaire skelet worden in het kort besproken.

De European Academy of Allergology and Clinical Immunology heeft een herziene terminologie voorgesteld voor allergische en aan allergie verwante reacties. Deze kan onafhankelijk van het aangedane eindorgaan of een leeftijdscategorie gebruikt worden. De voorgestelde terminologie is gebaseerd op de huidige kennis inzake de mechanismen die allergische reacties op gang brengen en onderhouden. ‘Overgevoeligheid’ is een overkoepelende term, ‘allergie’ houdt een overgevoeligheidsreactie in die wordt geïnitieerd door een immunologisch mechanisme en ‘atopie’ is een individuele of familiaire neiging om IgE-antistoffen te produceren in reactie op lage doses allergenen, gepaard gaand met de typische symptomen van astma, rinoconjunctivitis, of eczeem/dermatitis. Per aandoening geldt de indeling ‘wel/niet allergisch’ en binnen de allergische aandoeningen ‘wel/niet IgE-gemedieerd’ (soms: ‘IgE-geassocieerd’). Vervallen termen zijn: ‘idiosyncrasie’ (wordt: ‘overgevoeligheid’); ‘pseudo-allergie’ ‘(niet-allergische overgevoeligheid’); ‘extrinsiek’, ‘intrinsiek’, ‘endogeen’ en ‘exogeen astma’ ‘(allergisch’ (eventueel ‘IgE-gemedieerd’) en ‘niet-allergisch astma’); ‘atopisch eczeem’ (‘atopisch eczeem/dermatitissyndroom’; ‘allergisch’ (eventueel ‘IgE-gemedieerd’) of ‘niet-allergisch’); ‘instrinsieke’ en ‘cryptogene varianten van eczeem’ ‘(niet-allergisch atopisch eczeem/dermatitissyndroom’), ‘voedselintolerantie’(‘niet-allergische voedselovergevoeligheid’) en ‘anafylactoïde reactie’ ‘(niet-allergische anafylaxie’).

Bij een 12-jarig meisje werd tijdens de röntgenologische evaluatie van een geretineerde 35 bij toeval de aanleg van twee boventallige premolaren in de onderkaak rechts ontdekt. De ontwikkeling werd gevolgd. De elementen zijn later verwijderd. Bij een 17-jarige jonge man werden multipele volledig ontwikkelde boventallige premolaren op de röntgenfoto geconstateerd. De achtergronden en het beleid ten aanzien van boventallige premolaren in de onderkaak worden uiteengezet.

Het Ernstig Acuut Ademhalingssyndroom (SARS) is een ziekte veroorzaakt door een coronavirus. Die virussen zijn allang bekend als pathogeen voor de mens, maar deze nieuwe vorm is virulenter dan de reeds bekende vormen. SARS werd onderkend in maart van dit jaar in China en leek de wereld te gaan teisteren als een soort Spaanse Griep. Gelukkig is dat niet gebeurd en momenteel lijkt de dreigende pandemie onder controle te zijn gebracht. Dit gegeven biedt hoop voor het geval een meer virulente pandemie ooit plots zou uitbreken. Een gewaarschuwde mensheid telt voor twee, zelfs als de belaging een onbekende factor is.

De Landelijke Coördinatiestructuur Infectieziektebestrijding (LCI) is een samenwerkingsverband van in Nederland bestaande instellingen en organisaties die met infectieziektebestrijding te maken hebben. Op de website van de LCI kunnen de Nederlandse protocollen, hygiënenormen en draaiboeken over infectieziekten worden geraadpleegd. Ook wordt men geïnformeerd over actuele zaken, zoals het Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS). Informatie voor infectieziekten en de bestrijding daarvan zijn voor de tandarts schaars te verkrijgen; regelmatig een bezoek brengen aan de website van de LCI kan voor de practicus daarom informatief zijn.