In publicaties over cariësonderzoeken worden vaak methodologieën om cariëslaesies te meten beschreven. In dit artikel wordt ingegaan op enkele van deze methoden, met hun voordelen en beperkingen. Voor klinische metingen is er de visuele inspectie. Tegenwoordig worden vaak visuele scoresystemen gebruikt die laesies onderverdelen in verschillende stadia. Met behulp van deze methoden en statistische analysemethoden die gebruik maken van veranderingen in stadia, kunnen gerandomiseerde dubbelblinde klinische onderzoeken naar cariës efficiënter worden uitgevoerd. Ook een methode die mineraalverlies kwantificeert met behulp van een fluorescentiemeting lijkt bruikbaar om kleine veranderingen in glazuurlaesies te meten. In het laboratorium worden veelal destructieve methoden toegepast: methoden waarvoor het proefstukje moet worden verzaagd. De best gevalideerde methoden zijn de microradiografische, waarvan de transversale versie (TMR) als gouden standaard kan worden beschouwd. Longitudinale metingen van progressie zijn hiermee niet mogelijk, maar enkele varianten zijn of worden ontwikkeld waarmee dat wel mogelijk zal zijn. Ofschoon deze methoden een lagere resolutie hebben dan TMR, zijn de toepassingsmogelijkheden zeker interessant.

Doel van dit onderzoek was inzicht te krijgen in de wensen en de verwachtingen van tandheelkundestudenten over de latere beroepsuitoefening. De onderzoekspoputatie betrof alle vijfdejaarsstudenten tandheelkunde (n = 258) in Nederland in het studiejaar 2001/2002. Het onderzoek vond plaats door middel van een schriftelijke vragenlijst met gestructureerde, gesloten vragen over-studiekeuze, werk- en praktijkomstandigheden, praktijkorganisatie en-management, specialisaties en nevenactiviteiten, en werk en zorg. De vragenlijst werd ingevuld door 168 studenten (respons 65%). De meeste studenten willen later het liefst in een samenwerkingspraktijk werken, waarbij vrouwen significant meer in een dienstverband willen werken dan mannen. Slechts 23% van de mannen en 7% van de vrouwen wil voltijds werken. Behoefte aan vrije tijd speelt hierbij een belangrijke rol maar voor vrouwelijke studenten is de zorg voor kinderen nog altijd doorslaggevend. Geconcludeerd kan worden dat vrouwen en mannen verschillen in hun opvattingen over hun toekomstige beroepsuitoefening. Aangezien de meerderheid van de huidige tandheelkundestudenten vrouw is, zal daarmee het aanzicht van de tandheelkunde de komende jaren ingrijpend veranderen. Overheid en beroepsgroep zullen hierop bijtijds moeten inspelen.

De voordelen van stoppen of aanpassen van de antitrombotische therapie ten behoeve van chirurgische ingrepen moeten opwegen tegen het verhoogde risico van trombo-embolische complicaties. In een meta-analyse waarbij allerlei vormen van chirurgie waren betrokken, werden geen gegevens gevonden die aantonen dat acetylsalicylzuur in lage dosering klinisch belangrijke peri- en postoperatieve bloedingen veroorzaakt, In twee gerandomiseerde onderzoeken naar het effect van het al dan niet stopper met het gebruik van acetylsalicylzuur bij bepaalde dentoalveolaire ingrepen werden geen hemostaseproblemen gemeld. Op basis van deze onderzoeken lijkt het bij vrijwel alle eenvoudige tandheelkundig chirurgische ingrepen, zoals enkelvoudige extracties, subgingivaal reinigen en abcesincisie, niet nodig bet gebruik van acetylsalicylzuur to stoppen. Bij twijfel, en in alle gevallen van gebruik van coumarinederivaten, blijft overleg met de behandelend specialist aangewezen.

Een toenemend aantal Nederianders gebruikt regelmatig cocaïne, waardoor orofaciale afwijkingen, zoals perforatie van het neusseptum en het palatum, ulceratie van de gingiva en erosie van gebitselementen kunnen ontstaan. Bovendien verhoogt recent cocaïnegebruik het risico van cardiovasculaire complicaties tijdens tandheelkundige behandelingen, vooral bij toepassing van lokale anaesthetica en met adrenaline geïmpregneerde retractiedraden. Aanbevolen wordt tandheelkundige behandelingen uit te stellen tot minimaal 6 a 24 uur na het laatste gebruik van cocaïne.

Weefselsubstitutie waarbij gebruik wordt gemaakt van weefselkweektechnieken staat momenteel sterk in de belangstelling. Alvorens de nieuwe ontwikkelde producten kunnen worden toegepast bij patiënten dient hun effectiviteit te worden aangetoond in proefdieronderzoek. Het artikel geeft een overzicht van de verschillende proefdiermodellen die momenteel worden gebruikt voor het testen van op weefselkweek gebaseerde weefselsubstituten voor de vervanging van bot-, kraakbeen-, huid-, zenuw- en spierweefsel.

Inaugurele rede uitgesproken door J.M. van der Zel bij het aanvaarden van het ambt van bijzonder hoogleraar ´Computerondersteunde Tandheelkunde´ aan de Universiteit van Amsterdam/Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam op woensdag 15 september 2004.

Drie schisispatiënten werden met distractie-osteogenese behandeld voor hun onderontwikkelde bovenkaak. Bij alle patiënten kon de geplande verplaatsing van de bovenkaak goed worden uitgevoerd. De occlusie, de liprelatie en het aangezichtsprofiel waren na de behandeling sterk verbeterd. Hoewel de behandeling goed door de patiënten werd verdragen, kwamen ook enkele beperkingen naar voren in de vorm van een nasale spraak en door het schedelframe veroorzaakte ongemakken. Distractie-osteogenese in de bovenkaak heeft een aantal voordelen ten opzichte van een osteotomie: de kaak wordt atraumatisch verplaatst, er is geen overbruggend bottransplantaat nodig en de methode kan al op relatief jonge leeftijd worden toegepast. De voor- en nadelen van distractie-osteogenese in de bovenkaak moeten per patiënt worden afgewogen.

In het dagelijks leven is het meer en meer een gewoonte om voor het geven van inlichtingen over allerlei zaken naar de desbetreffende website te verwijzen. Door het grootschalig gebruik van internet is het gemakkelijk geworden algemene en soms ook heel specifieke informatie op aanvraag digitaal aan te bieden. Ook de medische zorgverlener kan voor zijn praktijk op deze manier met zijn patiënten communiceren. Bij wijze van uitzondering wordt deze maand de website van een tandarts-algemeen practicus in deze rubriek beschreven. http://www.gpdevos.com