Een stabilisatie-opbeetplaat wordt toegepast als behandeling van musculoskelettale stoornissen van het kauwstelsel. Het reversibele karakter van deze behandeling is een belangrijk kenmerk. In dit artikel wordt een protocol voor de behandeling met een stabilisatie-opbeetplaat gepresenteerd dat tot een voorspelbaar resultaat leidt met betrekking tot de opbeetplaat als zodanig en de verhouding van de onderkaak ten opzichte van de bovenkaak die met de stabilisatie-opbeetplaat wordt beoogd. Het protocol bestaat globaal uit vier fasen: de initile klinische fase, de tandtechnische fase, de controlefase en de fase van het plaatsen van de stabilisatie-opbeetplaat.

Corticosteroïden worden geproduceerd in de bijnierschors en worden onderverdeeld in mineralocorticoden en glucocorticoden. Ze worden onder meer toegepast als vervanging bij insufficiëntie van de bijnierschors en bij een groot aantal ziektebeelden vanwege hun ontstekingsremmende en immunosuppressieve werking. Geconcludeerd wordt dat in de algemene tandheelkundige en kaakchirurgische praktijk geen plaats is voor preventieve behandelingen met corticosteroïden. Alleen bij (grote) electieve behandelingen, waarbij postoperatief oedeem de luchtweg zou kunnen belemmeren, kan het gebruik van corticosteroïden worden overwogen.

Om inzicht te krijgen in de opstelling en de uitvoering van de behandelplannen van patiënten met oligodontie zijn uit het patiëntenbestand van een afdeling Mondziekten, Kaakchirurgie en Bijzondere Tandheelkunde 58 patiënten geselecteerd die in de periode 1986-2003 waren afbehandeld. De volgende gegevens zijn uit de patiëntendossiers overgenomen: geslacht, leeftijd en tijdstip van verwijzing voor een eerste consult, ontbrekende gebitselementen, verwijzende zorgverlener, opgesteld behandelplan en uitgevoerde behandelingen. De uitgevoerde prothetische behandelingen werden ingedeeld in overkappingsprothesen op natuurlijke gebitselementen, kronen en frameprothesen op natuurlijke gebitselementen en kronen en/of bruggen op implantaten. Uit de statistische analyse van de gegevens bleek dat de behandelplannen niet altijd waren opgesteld voor het twaalfde levensjaar, dat het niet altijd duidelijk was wie de behandelingen had gecoördineerd en dat behandelingen met implantaten in de loop der tijd een grotere rol waren gaan spelen.

Voor edentate patiënten is op dit moment de behandeling met een implantaatgedragen overkappingsprothese in de onderkaak en een conventionele volledige prothese in de bovenkaak de eerste keus. Om die reden zou deze behandeling een vast onderdeel van de studie tandheelkunde moeten zijn. Bij de meeste opleidingen tandheelkunde in de wereld is dat echter (nog) niet het geval, ook niet bij de Nederlandse opleidingen. In dit artikel is een redactionele kolom van een internationaal tijdschrift die over dit onderwerp gaat, bewerkt en van commentaar voorzien. Vastgesteld wordt dat een onderwijsprogramma aanpassen altijd moeilijk is, zeker als het al overvol is, maar dat dit niet mag betekenen dat een standaardbehandeling dan maar niet tot de competenties van een afgestudeerde tandarts behoort.

Dit artikel is een bewerkte vertaling van een redactionele bijdrage die oorspronkelijk is verschenen in het tijdschrift Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology. In deze bijdrage wordt de toenemende behoefte aan tandartsen die gekwalificeerd zijn voor de tandheelkundige behandeling van medisch complexe patiënten in de Verenigde Staten beschreven. De huidige opleidingen tot tandarts schieten hierin tekort. Er worden suggesties gedaan hoe dit zou kunnen worden verbeterd. In een commentaar op de inhoud van deze redactionele bijdrage wordt door de auteurs van dit artikel stilgestaan bij de situatie in Nederland en hoe deze zou kunnen worden verbeterd. Hierbij wordt een betere medische scholing van de tandarts in de algemene geneeskunde bepleit, in het bijzonder waar er raakvlakken zijn met de tandheelkunde. Tevens wordt geadviseerd om in de huisartsenopleiding aandacht te besteden aan het herkennen van pathologie in en om de mond.

Samenvatting van de rede uitgesproken door prof. dr. P.J.W. Stoelinga bij zijn afscheid als hoogleraar in de mond- en kaakchirurgie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen op vrijdag 1 juli 2005.

De ziekte van Rendu-Osler-Weber of heriditaire hemorragische teleangiectasien (HHT) is een multisystemische, autosomaal dominant erfelijke aandoening. Het ziektebeeld wordt gekenmerkt door multipele dysplasien van de bloedvaten op de huid en de slijmvliezen. Dit kan aanleiding geven tot recidiverende en fulminante bloedingen, waarvan een bloedneus de meest voorkomende is in deze patintenpopulatie. De arterioveneuze malformaties kunnen ook aanleiding zijn tot onder andere cardiale, pulmonale en cerebrale complicaties. Het ziektebeeld en een overzicht in de literatuur worden in dit artikel beschreven aan de hand van een casus.

Patiënten met familiaire adenomateuze polyposis ontwikkelen naast premaligne poliepen in hun darmen vaak extra-intestinale laesies. De combinatie van familiaire adenomateuze polyposis en extra-intestinale verschijnselen wordt syndroom van Gardner genoemd. Dit artikel beschrijft de achtergronden van deze aandoening en geeft een overzicht van de orofaciale afwijkingen. Bij patiënten met deze aandoening is onder andere de incidentie van osteomen, odontomen en geïmpacteerde gebitselementen verhoogd. Daarnaast kan de toegepaste medicatie orale bijwerkingen veroorzaken. Tevens worden de implicaties voor het tandheelkundig handelen besproken.