Met de veranderingen die het tijdschrift per september heeft ondergaan, zal ook de website veranderen en is de rubriek ‘NTvT digitaal’ in zijn gebruikelijke vorm verdwenen. Aan het tijdschrift zijn met de jongste gedaanteverwisseling een aantal nieuwe rubrieken toegevoegd en hebben verschillende bestaande rubrieken een andere naam gekregen. Daarmee heeft ook de indeling van de website een andere invulling gekregen. De grafische vormgeving is aangepast aan de nieuwe, meer zakelijke uitstraling die websites tegenwoordig vertonen.

Gezondheidsadvies effectief na compliment. Rol van gen p110d bij kanker en ontsteking. Effecten van intensief kauwen. Nieuw bot uit vet. Medisch: Onderzoek suikerconsumptie op scholen, Lachgas bedreigt ozonlaag, Voorspellen morbiditeit COPD patiënten. Tandheelkundig: Implantaten voor patiënten met ernstige beperkingen, Bacteriën en obesitas. Personalia: Tornen aan de tand des tijds, oratie door prof. dr. A.J. van Winkelhoff. Promotie van C.P. Saridin.

Voorstander Cees de Baat: ´De aanduiding tandarts is toch een veel te enge weergave?´ Tegenstander Arjan Vissink: ´Zesjarige opleiding tot tandarts is geen reden om de beroepsaanduiding te wijzigen´

Een prechirurgische orthodontische behandeling kan worden bemoeilijkt door afwijkende anatomische verhoudingen en functie en door dentoalveolaire compensatie. Dentoalveolaire decompensatie is nodig om een passende occlusie te verkrijgen die de chirurgische kaakcorrectie stabiliseert. Als bij de prechirurgische orthodontische behandeling wordt gestreefd naar een zekere mate van sagittale overcorrectie vereenvoudigt dat de postchirurgische orthodontische behandeling. Bij een distorelatie wil dit zeggen dat het creëren van diastemen tussen de laterale incisieven en de cuspidaten in de maxilla voordelen heeft voor de chirurgische behandeling. Er onstaat ruimte voor een eventuele overcorrectie en vervolgens maakt het ook de postchirurgische orthodontische behandeling eenvoudiger. Bij een mesiorelatie is dit niet nodig omdat het front geen storende factor is. Bij mensen met een kort aangezicht wordt het frontcontact juist gebruikt om aangezichtshoogte te winnen.

Marcello Malpighi (1628-1694) werd geboren uit een welgestelde Italiaanse familie. Op 17-jarige leeftijd trok hij naar Bologna om filosofie te studeren. Het vrije studentenleven kreeg een ommekeer toen in 1649 zijn beide ouders en opa overleden. Als oudste van de 9 kinderen in het gezin moest hij zich bekommeren om zijn jongere broers en zussen. Waarschijnlijk bracht deze gebeurtenis hem tot het besluit tevens geneeskunde te gaan studeren. Op 25-jarige leeftijd promoveerde hij zowel in de filosofie als in de geneeskunde. In die periode bleven de universiteiten vasthouden aan de oude doctrines, terwijl men in de Accademia’s die in heel Europa opkwamen, deze dogmatische principes losliet.

Een 18-jarige man van Nederlandse afkomst kwam op de afdeling Spoedeisende Hulp van een medisch centrum met een plots opgekomen unilaterale zwelling ter plaatse van de angulus mandibulae bij occlusie. De patiënt had hierbij geen andere klachten en had deze klacht nog nooit eerder gehad. Na anamnese en onderzoek werd de diagnose herniatie van de musculus masseter gesteld. Hierop werd een conservatief beleid ingezet, waarna de zwelling verdween.

Selectieve serotonineheropnameremmers blokkeren de opname van serotonine in trombocyten. Een van de functies van serotonine in trombocyten is het bevorderen van de trombocytenaggregatie. Uitputting van de voorraad serotonine in trombocyten leidt tot een veranderde trombocytenfunctie en een verhoogde bloedingsneiging. Bij patiënten die gelijktijdig een selectieve serotonineheropnameremmer en een ‘non-steroidal anti-inflammatory drug’ gebruiken, wordt verondersteld dat het risico op abnormaal bloeden groot is. De casus beschrijft een abnormaal bloedverlies na een behandeling in de mondholte, geassocieerd met gelijktijdig gebruik van een selectieve serotonineheropnameremmer en een ‘non-steroidal anti-inflammatory drug’. Een groot hematoom in de mondbodem leidde tot een luchtwegobstructie, waarvoor een spoedtracheotomie moest worden uitgevoerd. Totdat door onderzoek meer inzicht wordt verworven, lijkt verhoogde alertheid aangewezen bij deze patiënten en moet extra voorzichtigheid worden betracht. Additionele hemostatische maatregelen kunnen worden overwogen.

Angst voor een tandheelkundige behandeling begint soms al in de kindertijd. Verschillende instrumenten kunnen bij kinderen deze vorm van angst meten. In dit onderzoek zijn de betrouwbaarheid en de convergente validiteit van 7 meetinstrumenten beschreven. Er bleek geen ‘gouden standaard’ te bestaan waarmee de validiteit van een instrument ondubbelzinnig is vast te stellen. Bovendien bleek dat zelfrapportageschalen relatief vaker zijn onderzocht dan gedragsobservatie-instrumenten, terwijl deze laatste meetmethode in de praktijk vaker wordt gebruikt. De meeste instrumenten zijn voldoende betrouwbaar, maar correleren onderling soms onvoldoende. Dit laatste heeft mogelijk te maken met het multidimensionele karakter van het begrip ‘angst’ en, in sommige gevallen, met de soort meetmethode. In vrijwel geen enkel onderzoek werden vooraf normen bepaald waarmee statistische indices ondubbelzinnig kunnen worden geïnterpreteerd. In het onderhavig onderzoek zijn deze normen wel vastgesteld.

Zorgafhankelijke patiënten kunnen problemen met hun gebitsprothese ondervinden waarvoor een prothetische constructie op implantaten een goede behandeloptie is. Ook kunnen patiënten die in het verleden zijn voorzien van een prothetische constructie op implantaten inmiddels zorgafhankelijk zijn geworden waardoor de dagelijkse zelfzorg voor de mond in het geding komt. Deze situaties behoeven een specifieke aanpak. Bij de keuze van deze aanpak moet de behandelaar zich 6 vragen stellen. Deze vragen zijn gericht op de zinvolheid en de doelmatigheid van de behandeling, het individuele mondzorgplan, de mogelijkheden van coöperatie van de patiënt, het beschikbare netwerk aan mantelzorgers en professionele zorgverleners, en de beschikbaarheid van snel in te roepen professionele mondzorg. Afhankelijk van de antwoorden op deze vragen kan de aanpak bestaan uit het verwijderen van de suprastructuur en het ‘begraven’ van de implantaten of uit het verbeteren of vervaardigen van een prothetische constructie op bestaande of nieuw te plaatsen implantaten.

Basiswetenschappen: Onderzoeksontwerp van invloed op hardheidsafname van glazuur door bleken. Cariologie: Voorkomt fluoride uit compomeer cariës bij kinderen? Kindertandheelkunde: Behandelperspectieven voor vitale pulpabehandeling. Restauratieve tandheelkunde: Restauraties verzegelen, bijwerken en repareren. Klasse V-composietrestauraties na 12 jaar. Algemene ziekteleer: Een bacteriëmie na flossen. Materiaalkunde: Nieuw slijtvast glasionomeercement.

H. Galjaard, Gezondheid kent geen grenzen, ISBN 978 90 5018 8715.
Emeritus hoogleraar H. Galjaard beschrijft zijn carrière in en rond genetica in 10 hoofdstukken: gezondheid kent geen grenzen; klinische genetica; andere toepassingen van gentechnologie; technologie van de voortplanting; toekomstverwachtingen; veranderende gezondheidszorg; geboorte en kinderziekten; gezonde en zieke volwassenen; maatschappelijke acceptatie en ethiek; (mij een) zorg.

Door het overweldigende aanbod van informatie over medische onderwerpen op internet is het goed beoordelen van de wetenschappelijke kwaliteit hiervan niet eenvoudig en een zeer tijdrovende zaak. Het levert dan ook voordelen op als er een voorselectie heeft plaatsgevonden waarop het kaf van het koren is gescheiden. Hieronder is een selectie gemaakt van belangrijke websites die in iedere mondzorgpraktijk als ‘topfavorieten’ kunnen worden aangemerkt. Link naar topfavorieten: http://www.ntvt.nl/links/index.asp

De kennistoets is hieronder als pdf-bestand te downloaden om vooraf de vragen te kunnen bestuderen. Het invullen en opsturen van de toets is voorbehouden aan abonnees en kan alleen online via de knop ´Kennistoets maken´ op de website. Na het inloggen komt de knop ‘Maak een kennistoets’ in beeld. Kies uit de lijst de kennistoets die u wilt maken. Een eventueel ´onvoldoende´ of gemiste kennistoets is via de lijst met nog beschikbare toetsen te maken.

De kennistoets van deze maand bestaat uit:
De vragen 1, 2, 3, bij het artikel van E.M. Van Cann, R. Koole. Spoedtracheotomie voor luchtwegobstructie na postoperatieve bloeding geassocieerd met gebruik van een antidepressivum.
De vragen 4, 5, 6, bij het artikel van J.J. Reinders, W. Sorghabi. Zeven instrumenten voor het meten van behandelangst. Betrouwbaarheid en convergente validiteit..
De vragen 7, 8, 9, bij het artikel van A. Visser, A.R. Hoeksema, C.de Baat, A. Vissink. Zorg en nazorg voor implantaten bij zorgafhankelijke patiënten.

Toevoeging CPP-ACP bevordert remineralisatie. Vaker smaakstoornissen bij patiënten met chronische temporomandibulaire pijn. Zoutstraler maar beperkt effectief bij subgingivaal reinigen. Mobiel bellen mogelijk effect op speekselklieren. Politiek spel nekte drinkwaterfluoridering. Onderscheidingen bij afscheid prof.dr. Ubele van der Velden. Stelling: ‘Het gebruik van een zoutstraler in de algemene praktijk is niet zinvol´. Agenda Uitgelicht: Endo in de weekenddienst. Webbespreking: Toetsenbord bron van infecties. Informatie over een medisch toetsenbord op: www.logimedical.nl/index.php?id=237