Al enige jaren wordt door verschillende sectoren in de gezondheidszorg gewerkt aan het inzichtelijk maken van de kwaliteit van de geleverde zorg. Transparantie van kwaliteit is daarnaast ook een belangrijk speerpunt van de overheid. Zo is in april 2007 het programma Zichtbare Zorg opgericht om afstemming te faciliteren tussen diverse sectoren in de zorg die bezig zijn met eenzelfde ontwikkeling, namelijk het zichtbaar maken van de kwaliteit van zorg die ze leveren. Kwalitatief goede zorg is zorg die patiëntgericht, effectief, veilig en op tijd is en die toegesneden is op de behoeften van de individuele patiënt.

Ethiek bij onderzoek met mensen soms discutabel. Magnetische puls tegen migraine. Letsel aan hoofd en gezicht bij mishandelde kinderen. Probiotica voor mondgezondheid. Medisch: Gezondheid kinderen blijft aandachtspunt. Bachelor Lifestyle Informatics. Nieuwe ordening van zorg. Tandheelkundig: Succesvolle behandeling parodontitis beperkt risico vroeggeboorte. Intelligente tandenborstel gewenst. Personalia: Promoties; Op zijn dissertatie ‘Predictability
of clinical wear by laboratory wear methods for the evaluation of dental restorative materials’ promoveerde S.D. Heintze op 3 februari aan de Universiteit van Groningen. Op 19 maart promoveerde M.E.L. Nienhuijs aan de Radboud Universiteit Nijmegen op haar proefschrift ‘The role of natural equine growth factors in experimental bone engineering’. Aan de Universiteit van Amsterdam promoveerde op 23 maart S.H. Mirmohammadi op zijn dissertatie ‘Influence of oral environmental factors on dental resin-based composites’. Benoemingen: Met ingang van 1 maart 2010 is prof. dr. C.E.L. (Carine) Carels benoemd tot hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zij heeft als leeropdracht Orthodontie, in het bijzonder congenitale afwijkingen van gelaat en dentitie. Het gaat hier om onderzoek, diagnostiek, preventie en behandeling van aangeboren gelaatsafwijkingen voor zover de aandoening gevolgen heeft voor de groei van het gelaat en de ontwikkeling van het gebit. Dr. G.J. Meijer is met ingang van 1 maart 2010 benoemd tot hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen met als leeropdracht Orale Implantologie. De leerstoel is gericht op toepassing van orale implantaten in brede zin: als houvast voor prothetische voorzieningen, maar ook voor gelaatsprothesen.

Voorstander; Lieve van Zeghbroeck, afdeling Prothetische Tandheelkunde, Universiteit Gent. Met 2 goed geplaatste implantaten en een overkappingsprothese krijgen edentate patiënten een zeer voorspelbare behandelvorm die reeds jaren zijn deugdelijkheid heeft aangetoond en die, naar aanleiding van de McGill Consensus Statement on Overdentures (2002) als ‘standard of care’ voor de edentate onderkaak naar voren werd gebracht.
Tegenstander; Cees de Baat, afdeling Orale Functieleer, Universitair Medisch Centrum St Radboud/Radboud Universiteit Nijmegen. Tot slot is misschien het meest evidente voordeel van het vervaardigen van een overkappingsprothese op natuurlijke pijlers dat men een behandeling met implantaten achter de hand kan houden als alternatief in geval er met de natuurlijke pijlers iets misgaat.

Angio-oedeem van de lip
Een 78-jarige patiënt had een plotseling ontstane en spontaan optredende zwelling van de gehele onderlip die 2 dagen aanhield. De zwelling vormde geen bedreiging voor de bovenste luchtweg, want de patiënt had geen klachten van piepende ademhaling of benauwdheid. Hij gaf aan een dergelijke lipzwelling al enkele keren eerder te hebben doorgemaakt. Steeds was de zwelling binnen 24 tot 48 uur spontaan weggetrokken. Hij had geen urticaria (galbulten/netelroos) of andere huidklachten. Anamnestisch bleken geen uitlokkende factoren bekend.
Acne vulgaris
Een 16-jarige jongen had al maanden bestaande ontsierende huidafwijkingen verspreid in zijn aangezicht. Op de glanzende huid waren talrijke huidkleurige tot rode papels en comedonen zichtbaar.

In Nederland wordt jaarlijks bij circa 12.500 vrouwen een mammacarcinoom vastgesteld. Door vroege detectie en adjuvante behandeling na locoregionale behandeling is de prognose verbeterd. Dat heeft geleid tot een mortaliteitsreductie van 20% in het afgelopen decennium. Als een mammacarcinoom wordt geconstateerd, vindt lokale behandeling van de borst plaats. Dit kan borstsparend of door een borstamputatie. Regionaal wordt door middel van de schildwachtklierprocedure gekeken naar metastasen in de lymfeklieren van de oksel. Bij aangetaste lymfeklieren vindt dissectie plaats. Er kan een indicatie zijn voor systemische therapie. Dat kan chemo-, immuno- of antihormoontherapie zijn of een combinatie daarvan. Er is steeds meer vraag naar deze geïndividualiseerde systemische behandelingen. Deze komen binnen handbereik door de recente ontwikkelingen op het terrein van moleculaire technieken.

Bij een 3-jarige peuter werd op grond van het optreden van acute dentale abcessen in combinatie met het klinisch en röntgenologisch beeld van een aantal tijdelijke gebitselementen de diagnose ‘regionale odontodysplasie’ vermoed. Histopathologisch onderzoek van de geëxtraheerde tijdelijke gebitselementen bevestigde deze diagnose. Het vroegtijdig onderkennen van deze regionale ontwikkelingsstoornis in de odontogenese is van belang om de ontwikkeling van de blijvende gebits elementen zo goed mogelijk te begeleiden.

Een 21-jarige vrouw werd door haar tandarts naar een kaakchirurg verwezen in verband met een hard-elastische zwelling van de linkerwang en een verandering van de lokale sensibiliteit. Histopathologisch en radiologisch onderzoek wees uit dat er sprake was van een osteosarcoom links in de maxilla. De patiënt werd doorverwezen naar een centrum voor hoofd- halsoncologie. De behandeling bestond uit 3 kuren neo-adjuvante chemotherapie, gevolgd door radicale chirurgische resectie van de tumor en vervolgens 3 kuren adjuvante chemotherapie. Een jaar na de behandeling waren er geen aanwijzingen voor een lokaal recidief of metastasen. Een osteosarcoom is een maligne tumor van botvormende cellen. Ongeveer 10% van de osteosarcomen komt voor in het hoofdhalsgebied, voornamelijk in de mandibula en de maxilla. Adequate chirurgische resectie is de behandeling voor een osteosarcoom. (Neo-)adjuvante chemotherapie lijkt aanvullende waarde te hebben, maar dat moet nader worden onderzocht.

Aan de 213 leden van de werkgroep Schisis van de Vereniging van motorisch gehandicapten en hun ouders werd een vragenlijst gestuurd met stellingen en een aantal open vragen in relatie tot de ontvangen behandelingen. Tevens werd ouders gevraagd een rapportcijfer te geven voor het behandelende team van hun kind. De resultaten (respons n = 101) tonen aan dat er op een aantal aspecten verschillen zijn in de tevredenheid over de geleverde zorg tussen de 5 behandelteams met de meeste respondenten. Het gemiddelde rapportcijfer van de ouders voor de zorg van Nederlandse schisisteams was 7,4. Ouders wensen beter te worden geïnformeerd en vriendelijker te worden behandeld.

Het obstructief slaapapneusyndroom wordt gekenmerkt door veelvuldig optredende luchtwegobstructies tijdens de slaap. De slaapstoornis gaat gepaard met overmatige slaperigheid overdag en cardiovasculaire risico’s. Onlangs is de landelijke multidisciplinaire richtlijn voor de diagnostiek en behandeling van het obstructief slaapapneusyndroom bij volwassenen volledig herzien. In de nieuwe richtlijn is nu een belangrijke plaats voor mandibulaire repositieapparaten ingeruimd. Met deze op activators lijkende apparaten wordt de onderkaak tijdens de slaap naar ventraal gehouden waardoor de luchtweg open blijft. In de richtlijn worden deze apparaten aanbevolen als eerste behandeloptie bij lichte en matige vormen van het obstructief slaapapneusyndroom.

Vanwege de pijnstillende en ontstekingsremmende werking, vooral in geval van weefselschade, zijn ‘non-steroidal anti-inflammatory drugs’ vaak voorgeschreven pijnstillers in de mondzorg. Mondzorgverleners dienen op de hoogte te zijn van de belangrijkste interacties en bijwerkingen. Het willekeurig voorschrijven van een andere pijnstiller, bijvoorbeeld paracetamol, om een bijwerking van een ‘non-steroidal anti-inflammatory’ drug te vermijden, mag geen automatische keuze zijn. Immers, zo wordt voorbijgegaan aan de specifieke eigenschappen van ‘non-steroidal anti-inflammatory drugs’ en de eigen eerste keuze ervan. Een goede patiëntenvoorlichting, specifieke controles, een combinatie met andere geneesmiddelen of andere maatregelen dragen zorg voor een veilig gebruik van deze medicamenten. Bij gebruik van minder dan 14 dagen door gezonde patiënten jonger dan 70 jaar zijn vrijwel nooit speciale maatregelen nodig.

Cariologie: Microbiologische analyse na excavatie van carieuze molaren. Restauratieve tandheelkunde: Materiaalkeuze en duurzaamheid van restauraties. Nanofijne en microhybride composiet vergeleken. Materiaalkunde: Effecten van voorverwarmen van composiet (1). Effecten van voorverwarmen van composiet (2). Gerodontologie: Avasculaire necrose als voorloper van artrose. Behandeling artrose met artrocentese en hyaluronzuur. Hygiëne: Filterefficiëntie en pasvorm van chirurgische neusmondmaskers. Algemene ziekteleer: Hepatitis Bvaccinatie verlaagt risico op leverkanker. Gebitsontwikkeling bij kinderen na stamceltransplantatie. Levensbedreigende mediastinitis na gebitsextractie.

Biocompatibiliteit van tandheelkundige materialen (A.J. Feilzer, Amsterdam). Codex Medicus (C. de Baat, Ridderkerk).
G. Schmalz, D. Arenholt-Bindslev: Biocompatibility of Dental Materials, Berlin: Springer, 2009 379 bl., geïll. € 149,95 ISBN 978 354077816.
R.O.B. Gans, P.E.Y. Van Schil, J.P. Vandenbroucke, C. van Weel: Codex Medicus, Doetinchem: Elsevier/Reed Business bv, 2009 1670 bl. € 141,51 ISBN 978 90 6228 764 2

De kennistoets is hieronder als pdf-bestand te downloaden om vooraf de vragen te kunnen bestuderen. Het invullen en opsturen van de toets is voorbehouden aan abonnees en kan alleen online via de knop ´Kennistoets maken´ op de website. Na het inloggen komt de knop ‘Maak een kennistoets’ in beeld. Kies uit de lijst de kennistoets die u wilt maken. Een eventueel ´onvoldoende´ of gemiste kennistoets is via de lijst met nog beschikbare toetsen te maken.
De kennistoets van deze maand bestaat uit:
De vragen 1, 2, 3, bij het artikel van SKB Veldhuis, MJH Witjes, H Reintsema, JLN Roodenburg, KP Schepman, NM Timmenga, PS van der Hem. Paresthesie van de wang door een osteosarcoom.
De vragen 4, 5, 6, bij het artikel van HJ Remmelink, A Hoekema. De ‘Richtlijn Diagnostiek en behandeling van het obstructieveslaapapneusyndroom bij volwassenen’.
De vragen 7, 8, 9, bij het artikel van L Jacobs, SNF Rizvi, JA Baart, RHB Allard. Interacties en bijwerkingen van ‘non-steroidal anti-inflammatory drugs’.

Regelmatig tandartsbezoek is goed voor behoud gezonde mond. Goed en veel kauwen houdt je bij de tijd! Poetstijd en hoeveelheid tandpasta van significante invloed op hardheid glazuur. Overgevoeligheid van dentine goed te bestrijden. Waarom poetsen kinderen wel of niet hun tanden? Orale bacterie leidt tot tandresorptie bij kat en mens. Falen composietrestauratie veroorzaakt door mechanische en omgevingsfactoren. Mondhygiënische interventies beter afstemmen op specifieke doelgroepen. Nederlander hecht aan mooi gebit. F.J.M. Roeters benoemd tot bijzonder hoogleraar Adhesieve Tandheelkunde. G.A. van der Weijden benoemd tot bijzonder hoogleraar Paradontologie. Elektrisch tandenpoetsen ook geschikt voor kinderen. NMT Jaarcongres 2010: Paro-endo voor de algmene praktijk.
Website van Toothie: www.toothie.nl/poetsen_electrisch_poetsen.html