Al enige tijd bestond de behoefte vooral de starters, de jonge auteurs, aan te moedigen kwaliteitsmanuscripten aan te leveren, zonder de ervaren auteurs van belangwekkende publicaties voor het tijdschrift daarbij tekort te doen. Deze behoefte heeft geleid tot een nieuwe opzet met ingang van 2010. Alternerend zullen de Publicatie prijs (in de even jaren) en de Debuutprijs (in de oneven jaren) worden toegekend aan een publicatie uit de 2 voorafgaande jaren. Anders gezegd: de Publicatieprijs 2010 wordt toegekend aan de auteur van een artikel uit de jaargangen van 2008/2009. De Debuutprijs 2011 zal worden uitgereikt aan een auteur die voor het eerst in het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde publiceerde in de jaargangen van 2009/2010.

Aanleren van non-verbale communicatie. Fotodynamische therapie na tumorbehandeling. Gevolgen voor de mondgezondheid bij hyposialie. Calciumhydroxide pulpaoverkapping bij ratten. Medisch: Minder televisiekijken verhoogt energieverbruik. Leeftijd hematomen moeilijk te bepalen. Tandheelkundig: Zoönose in kattenplaque. Direct implanteren na extractie
geeft goed resultaat. Trends: Geen endodontische behandelingen meer, maar implantaten?
Personalia en Promoties: Aan de faculteit Medische Wetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen promoveerde op 24 maart A.B.K. Yeo op zijn proefschrift ‘Novel plychaprolactone – tricalcium phosphate (PCLTCP) scaffolds customized for reconstruction of dento-alveolar deformities’. Zijn promotoren waren prof. dr. Y. Rem en prof. dr. A. Sandham. Op 1 april promoveerde Yvonne Buunk-Werkhoven in de Gedragsen Maatschappijwetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen. De titel van haar dissertatie luidt ‘World white teeth determinants and promotion of oral hygiene behavior in divers contexts’. Dr. G.A. (Fridus) van der Weijden is benoemd tot bijzonder hoogleraar parodontologie, in het bijzonder de preventie van parodontale infecties, aan de Faculteit der Tandheelkunde (ACTA) van de Universiteit van Amsterdam. Dr. F.J.M. (Joost) Roeters is benoemd tot bijzonder hoogleraar Adhesieve Tandheelkunde aan de Faculteit der Tandheelkunde (ACTA) van de Universiteit van Amsterdam.

Voorstander René Gruythuysen, PAOT-docent kindertandheelkunde en lid van de commissie Richtlijnen Kindertandheelkunde namens de NMT: Ervan uitgaande dat er geen noodzaak is voor het verwijderen van geïnfecteerd dentine in het centrum van de caviteit, kan worden gesteld dat een pulpotomie in een tijdelijk gebit zelden is geïncideerd.
Tegenstander Gert Stel, universitair docent kindertandheelkunde, Universitair Medisch Centrum St Radboud, Nijmegen: Ook als het cariësproces de pulpa heeft bereikt, het gebitselement te restaureren is en er geen klachten zijn die duiden op een irreversibele ontsteking, is wel degelijk een pulpotomie geïndiceerd.

De Duitse neuropatholoog en psychiater Alois Alzheimer is vooral bekend als ontdekker van de naar hem vernoemde ziekte. Hij werd in 1864 geboren in het Beierse stadje Marktbreit en studeerde geneeskunde aan de universiteiten van Aschaffenburg, Tübingen, Berlijn en Würzburg. In Würzburg behaalde hij op 23-jarige leeftijd de medische graad op een proefschrift over oorsmeerklieren van 17 pagina’s. Een jaar later voegde hij zich bij de staf van het stedelijk geestelijk verpleeghuis in Frankfurt am Main, genaamd Städtische Irrenanstalt. Hier begon hij zijn studie Psychiatrie en stortte hij zich volledig op zijn grote interesse, de neuropathologie.

Darmkanker geeft meestal pas in een laat stadium klachten, maar kan vrij eenvoudig in een eerder, voor de prognose gunstiger, stadium worden ontdekt. Ook voorstadia van kanker, adenomen, zijn met een coloscopie eenvoudig te ontdekken en te verwijderen, maar alleen als bevolkingsonderzoek wordt uitgevoerd. Bevolkingsonderzoek met primair een coloscopie is te belastend en te duur. Van de verschillende screeningsalternatieven is alleen van de faecaaloccultbloedtesten (faecestests) mortaliteitswinst aangetoond. Naar verwachting is met de nieuwe generatie immunochemische faecestesten de mortaliteitswinst hoger, en voor deze testen is, meer dan voor de alternatieven, de balans tussen efficiëntie, eenvoud en kosten gunstig. De Gezondheidsraad heeft onlangs geadviseerd bevolkingsonderzoek naar darmkanker met een immunochemische faecestest te beginnen.

Behandeling van asymmetrieën van het aangezicht is complex en behoeft een nauwkeurige diagnose en planning. Een cone beam- omputertomogram werd gebruikt om de asymmetrie in kaart te brengen bij een 14-jarige jongen met het syndroom van Parry-Romberg. Met behulp van lineaire, angulaire en volumetrische metingen werd de mate van asymmetrie inzichtelijk gemaakt, waardoor de orthodontist, de chirurg en de patiënt een goed beeld kregen van de behandelmogelijkheden. Door de afbeelding van de niet-aangedane zijde te plaatsen over de afbeelding van de aangedane zijde, kregen de behandelaars informatie die waardevol was voor de planning van de behandeling. ‘Onlays’ van alloplastische materialen, gefabriceerd aan de hand van het spiegelbeeld, zouden in de toekomst gebruikt kunnen worden om de asymmetrie te corrigeren.

Een 6 maanden oude baby werd verwezen naar een kaakchirurg wegens een niet-gegenezende ulcus. De diagnose was de ziekte van Riga-Fede. De ziekte staat ook wel bekend als traumatisch granuloom en wordt gekarakteriseerd door een geïnduceerd ulcus op de slijmvliezen van voornamelijk de tong en de onderlip. De laesies ontstaan als gevolg van repetitief trauma van het mondslijmvlies door erupterende gebitselementen bij zuigelingen. Herkenning van de afwijking is belangrijk, omdat het een presentatie kan zijn van een onderliggende neurologische afwijking. Een late of verkeerde diagnose of inadequate therapie kan leiden tot blijvende afwijkingen van de tong, mondbodem en onderlip, voedingsdeficiënties en kan op langere termijn zelfs groeistoornissen tot gevolg hebben.

In 1984 verscheen het proefschrift ‘The incredible keratocyst’. In het postscriptum werd een nieuwe methode geïntroduceerd om keratocysten, berucht om hun hoge recidiefpercentage, vrij eenvoudig te verwijderen waardoor de kans op een recidief tot een minimum kan worden beperkt. Het meest essentiële van deze methode van fixatie vóór enucleatie is dat de cystewand eerst wordt gefixeerd met een gemodificeerde Carnoy’s oplossing alvorens tot enucleatie wordt overgegaan. Sedert het verschijnen van het proefschrift zijn er nauwelijks nieuwe ontdekkingen of voorstellen gedaan die essentieel afwijken van hetgeen in het proefschrift reeds werd beschreven. Wel blijkt dat sommige onderzoekers hun bedenkingen hebben bij het gebruik van Carnoy’s oplossing vanwege mogelijke pathologische neveneffecten. Op grond van onderzoeksgegevens kan echter worden geconcludeerd dat dit fixatief zonder risico kan worden toegepast.

Tijdens een orthodontische behandeling met vaste apparatuur is het risico op het ontstaan van wittevleklaesies groot. Het doel van dit onderzoek was drieledig: inzicht verkrijgen in a) de preventieve maatregelen die in Nederland standaard in de orthodontische praktijk worden toegepast, b) wanneer begonnen wordt met het gebruik van een fluoridespoelmiddel, en c) welke concentratie en frequentie van gebruik van een fluoridespoelmiddel worden aanbevolen. Hiervoor werd een schriftelijke enquête onder orthodontisten in Nederland gehouden. De vragenlijst werd door 154 orthodontisten (81%) ingevuld geretourneerd. Een basisprotocol mondhygiëne werd door 93% bij aanvang van de behandeling toegepast. Het merendeel (90%) adviseerde 1 keer per dag te spoelen met een fluoridespoelmiddel. Meestal (85%) werd aanbevolen dit ’s avonds direct na het tandenpoetsen te doen. De auteurs bevelen aan op een ander tijdstip dan na het tandenpoetsen te spoelen met fluoridespoelmiddel, waardoor het aantal fluoridemomenten per dag stijgt. Dit verhoogt de effectiviteit van deze preventieve maatregel tegen cariës.

In een cross-sectioneel onderzoek onder mondhygiënisten werd onderzocht in hoeverre taakherschikking invloed heeft op de werktevredenheid. Het onderzoek onder aselect gekozen mondhygiënisten bestond uit vragen naar de organisatie- en persoonskenmerken, het takenpakket, de taakkenmerken en de werktevredenheid. De respondenten werden onderverdeeld in 3 groepen die verschilden in breedte van het takenpakket. Hoewel preventieve taken en parodontale behandelingen de hoofdtaken waren, verschilde de mate van taakherschikking tussen deze groepen sterk. Respondenten met een grote mate van taakherschikking ervaarden de meeste taakvariatie, maar scoorden significant lager op de taakkenmerken autonomie, feedback, taakidentiteit en taakbelangrijkheid. Dit verklaart waarom meer taakherschikking niet significant was gerelateerd aan meer werktevredenheid. Bovendien waren juist de mondhygiënisten met een breed takenpakket significant minder tevreden met hun salaris dan degenen met een traditioneel takenpakket.

Restauratieve Tandheelkunde: Approximaal contact bij klasse II- restauraties. Mondziekten en kaakchirurgie: Mondzorg en het syndroom van Peutz-Jeghers. Materiaalkunde: Achteruitgang van hechting aan glazuur na 2 jaar. Gerodontologie: Kaakgewrichtsartrose bij ouderen. Algemeen medisch: Relatie tussen alcoholmisbruik en parodontitis. Basiswetenschappen: Bleeksystemen: resultaten en pijn.

Parodontale geneeskunde en systeembiologie (A.J. van Winkelhoff, Groningen).
De samenstellers van ‘Periodontal medicine and systems biology’ hebben de meest recente kennis en inzichten omtrent de pathogenese van parodontitis gepresenteerd op een systeembiologische wijze. In het ‘oude denken’ wordt een ziekte bestudeerd vanuit de klinische manifestatie tot aan het niveau van biomoleculen. In het systeembiologisch denken wordt uitgegaan van het moleculair niveau en wordt een pathogenesemodel opgebouwd op basis van hypotheses en experimentele gegevens.
B. Henderson, M.A. Curtis, R.M. Seymour, N. Donos: Periodontal medicine and systems biology Oxford: Wiley-Blackwell, 2009 449 bl., geïll. € 129,00 ISBN 978 1 4051 2219 1

Spoedeisende geneeskunde
Het Opleidingsinstituut Spoedeisende Geneeskunde (OSG) is een zelfstandige stichting die kwalitatief hoogwaardige cursussen in de spoedeisende geneeskunde aanbiedt voor medische en paramedische beroepsbeoefenaren. Het OSG heeft haar cursusaanbod onderverdeeld in 3 groepen: Reanimatie, Spoedeisende Geneeskunde en Specialisaties. Deze onderdelen zijn links in het hoofdmenu van de website te vinden. Informatie hierover is te vinden op de website van het OSG: www.osg-vvaa.nl/osg/home

De kennistoets is hieronder als pdf-bestand te downloaden om vooraf de vragen te kunnen bestuderen. Het invullen en opsturen van de toets is voorbehouden aan abonnees en kan alleen online via de knop ´Kennistoets maken´ op de website. Na het inloggen komt de knop ‘Maak een kennistoets’ in beeld. Kies uit de lijst de kennistoets die u wilt maken. Een eventueel ´onvoldoende´ of gemiste kennistoets is via de lijst met nog beschikbare toetsen te maken.
De kennistoets van deze maand bestaat uit:
De vragen 1, 2, 3, bij het artikel van Rossum LGM van, Laheij RJF, Jansen JBMJ. Bevolkingsonderzoek naar darmkanker.
De vragen 4, 5, 6, bij het artikel van Voorsmit RACA. Proefschriften 25 jaar na dato 22. Chirurgische behandeling van keratocysten.
De vragen 7, 8, 9, bij het artikel van Kerbusch AEG, Kuijpers-Jagtman AM, Mulder J, van der Sanden WJM. Wittevleklaesies tijdens orthodontische behandeling: preventief beleid.

Keuze restauratiemateriaal voor kinderen blijft onduidelijk. Direct plaatsen implantaat in extractie-alveole na periapicaal probleem lijkt mogelijk. Reinigen met een rubbercup niet effectief tegen gingivitis of cariës. Osteopathie versus conventionele behandeling bij kaakgewrichtsklachten. Sociaal netwerk beïnvloedt alcoholconsumptie. Optimisme verhoogt afweer. Advies College voor Zorgverzekeringen is ‘penny-wise, maar pound-foolish’. Tuchtcolleges voor de Gezondheidszorg in 2009. Op tijd ingrijpen tandartsangst bij kind voorkomt tandartsfobie. Bacteriën bij parodontitis nader onderzocht. Cursus met nadruk op complexe occlusale problemen. Nederlandse Vereniging voor Gerodontologie. http://gerodontologie.nl/