Dag in dag uit maken mondzorgverleners keuzes. Zowel in het dagelijks leven als bij de professionele uitvoering van de tandheelkunde. Wanneer 20 patiënten op een dag passeren, komen veelal meer dan 500 gebitselementen voorbij. In de monden van de patiënten moeten we op veel aspecten letten. We gaan in gesprek over de wensen, de verwachtingen en de motivatie van de patiënt en we handelen. We handelen en behandelen, want dat zit de meesten in ons bloed als pragmatisch tandarts-algemeen practicus. Ons ‘doen’ is geworteld in en gefundeerd op onze kennis. Kennis die tijdens de studie is opgedaan en is verrijkt met klinische ervaring en bij- en nascholing.

Paracetamol vergroot risico op astma bij tieners. Ontwikkeling elektronisch patiëntendossier ligt stil. Optimale mondzorg voor kinderen met autisme. Audiovisuele afleiding werkt bij kinderen. Medisch: Opleiding compenseert hersenschade. Patiënt beoordeelt zorg. Tandheelkundig: Meer fluoride in zwarte thee dan gedacht. 18.000 euro voor Churchills gebitsprothese. Personalia: Denise van Diermen is winnaar Publicatieprijs NTvT 2010. De prijs werd haar toegekend vanwege haar artikel ‘Tandheelkundige ingrepen bij patiënten met antitrombotica: nieuwe inzichten’, dat zij samen met prof. dr. J. Hoogstraten en prof. dr. I. van der Waal schreef (Ned Tijdschr Tandheelkd 2008; 115: 225-229). In memoriam: Hans Tolmeijer (1927-2010). Hans Tolmeijer was een aimabele, vakkundige en pragmatisch denkende pionier, die bepalend is geweest voor de ontwikkeling van de mond-, kaak- en aangezichtschirurgie in de regio Rotterdam-Rijnmond.

Voorstander Nico Bezuur, tandarts in groepspraktijk Qyom tandartsen te Amsterdam:
Mijn doel is zorgverlenen op het hoogste niveau. Mijn patiënten het allerbeste bieden wat ze nodig hebben. Ik wil graag een zeer gemotiveerde groep patiënten creëren die mijn mooie totaalproduct ook graag wil hebben. Daarin zit actief sturen naar een doel verwerkt. Dat alleen vind ik al een hele ondernemende gedachte.
Tegenstander Casper P. Bots, tandarts-epidemioloog:
Mijn visie op de tandarts is die van begeleider van de mondgezondheid. Ondernemen past in beginsel niet bij de afgelegde artseneed of -belofte en bij zorgverlenen. Ondernemen kan op allerlei gebieden. Leef je uit in de handel of het aanbieden van diensten, maar niet in de monden van patiënten.

Criminelen zijn herkenbaar aan brede kaken, diepliggende ogen, een assymetrisch gezicht, hoge jukbeenderen, afwijkende oren, een haviksneus, vlezige lippen en vaak aan doorlopende wenkbrauwen. Dat stelde de Italiaanse vader van de criminele antropologie Cesare Lombroso (1835-1909). Criminialiteit was volgens hem een overblijfsel uit een eerdere fase van de evolutie, dat alleen bij primitieve mensen voorkwam. Het zou in de loop van de tijd vanzelf verdwijnen.

In de afgelopen 3 decennia is de incidentie van oesofaguscarcinomen sterk toegenomen, vooral door een toename van de incidentie van adenocarcinomen. De prognose voor patiënten met een oesofaguscarcinoom is slecht, met een 5-jaarsoverleving van ongeveer 10-25%. Alcohol en roken zijn belangrijke risicofactoren voor het ontstaan van een plaveiselcelcarcinoom in de oesofagus. Voor adenocarcinomen bestaat een relatie met gastro-oesofageale refluxziekte. De diagnostiek is niet alleen gericht op het stellen van de diagnose, maar ook op het vaststellen van de uitgebreidheid van de tumor. Indien de conditie van de patiënt het toelaat, er geen doorgroei van de tumor in omliggende organen is of metastasen op afstand zijn, is chirurgische resectie de primaire behandeling. Als dit niet mogelijk is, is meestal een palliatieve behandeling nodig om de voedselpassageklachten te verminderen. Het verbeteren of behouden van de levenskwaliteit en symptoomcontrole zijn belangrijke doelen van zowel de curatieve als de palliatieve behandeling van een oesofaguscarcinoom.

Een 3-jarige jongen werd verwezen naar de afdeling spoedeisende hulp van een medisch centrum vanwege een zwelling van de tong. Röntgenologisch onderzoek wees uit dat het om een volledig intact gebitselement ging dat bij eerdere presentatie op de afdeling spoedeisende hulp over het hoofd was gezien. Het corpus alienum werd onder algehele anesthesie probleemloos verwijderd. Een corpus alienum in de lip komt in huisartsenpraktijken en op afdelingen voor spoedeisende hulp veel voor. Een vreemd lichaam in de tong is daarentegen minder vaak beschreven. Lichamelijk onderzoek is de sleutel bij het stellen van de diagnose. Bij twijfel dient een röntgenopname te worden gemaakt.

Verplaatsing van een (deel) van een wortel of soms een gebitselement in de mondbodem kan optreden tijdens extractie van een gebitselement in de mandibula. Mogelijke oorzaken hiervan zijn een perforatie van de linguale cortex en een verkeerde extractietechniek. Eventuele gevolgen van het in situ laten van een restant in de mondbodem zijn pijn, zwelling en trismus door infectie en/of spontane verplaatsing van het fragment. Geadviseerd wordt een dergelijk restant zo spoedig mogelijk te verwijderen. Indien er onvoldoende ervaring is met het exploreren van de mondbodem is het verstandig de patiënt te verwijzen naar een kaakchirurg. Tevens wordt geadviseerd preventief een antibioticum voor te schrijven om infectie te voorkomen.

Om de mening van tandheelkundestudenten over het onderwijs in de toediening van lokale anesthesie te inventariseren werd via e-mail een enquête verspreid onder alle studenten in de tandheelkunde in Nederland. Er werden 397 volledig ingevulde vragenlijsten statistisch geanalyseerd. Bij alle 3 de opleidingen tandheelkunde begon het theoretisch onderwijs in lokale anesthesie in het tweede studiejaar. Het praktisch onderwijs startte in het tweede of derde studiejaar. Van de studenten in Amsterdam, Nijmegen en Groningen gebruikte respectievelijk 15, 20 en 35% een preklinisch oefenmodel. Van de studenten vond 24-74% zichzelf onvoldoende voorbereid op de eerste injectie, die in 91-98% van de gevallen werd toegediend aan een medestudent. Graag zouden 35-52% van de studenten intraligamentaire anesthesie zien toegevoegd aan het curriculum tandheelkunde. Daarnaast suggereerden zij andere wijzigingen in het curriculum, in het bijzonder de introductie van preklinische oefenmodellen (29, 55 en 56% voor de studenten in respectievelijk Groningen, Nijmegen en Amsterdam).

Vijfentwintig jaar geleden was de behandeling van xerostomie vooral symptomatisch. Het arsenaal aan middelen bestond destijds vooral uit sialogoga, mondspoelmiddelen en speekselsubstituten. Sindsdien is er weinig veranderd in de symptomatische therapie van xerostomie. Methoden om het ontstaan van xerostomie te voorkomen of de ernst te verminderen stonden toentertijd nog in hun kinderschoenen en aan methoden om een beschadigde speekselklier te herstellen dacht men nog niet. De laatste 2 decennia zijn echter grote veranderingen opgetreden. Zo zijn de radiatiemethoden veranderd, waardoor de cumulatieve radiatiedosis op de speekselklieren sterk is afgenomen. Momenteel zijn er zelfs methoden in ontwikkeling om een door radiotherapie beschadigde speekselklier te herstellen. Daarnaast zijn recent medicamenten geïntroduceerd om in te grijpen in het ziekteproces bij het syndroom van Sjögren, waardoor ook hier een zeker herstel van functie kan worden bewerkstelligd.

Mondziekten-, Kaak- en Aangezichtschirurgie: Coronectomie. Sociale tandheelkunde: Internetgebruik door tandartspatiënten. Gerodontologie: Gebruik antidepressiva door geïnstitutionaliseerde ouderen. Mondgezondheid psychiatrische patiënten. Voeding en het verschil tussen Venus en Mars. Implantologie: Vroeg versus laat falen van implantaten. Algemeen medisch: Chronische darmontsteking door tandenpoetsen? Medische informatie in verwijsbrief vaak incompleet. Restauratieve tandheelkunde: Duurzaamheid van composietreparaties. Polijsten van composiet met diverse systemen. Kindertandheelkunde: Effect van kunstmelk op de tijdelijke dentitie. Vermijdingsgedrag als risico-indicator voor cariës bij 5-jarigen.

Botregeneratie in een sinusbodemelevatiemodel - Academisch proefschrift (E.B. Wolvius, Eindhoven).
S.A. Zijderveld; Bone regeneration with different grafting materials in human maxillary sinus floor elevation model. Amsterdam: Vrije Universiteit Amsterdam, 2010 197 bl., geïll. ISBN 978 94 9012297 3
Tandheelkundig jaar 2010 - (A.M. van Luijk, Almere).
Het tandheelkundig jaar 2010; C. de Baat, R.H.B. Allard, J.K.M. Aps, et al (red.) Houten: Bohn Stafleu Van Loghum, 2010 304 bl., geïll. € 99,95. ISBN 978 90 313 7509 7
Glimlachen en spreken - Academisch proefschrift (C. Carels, Nijmegen/Leuven).
P.A.A.M. van der Geld; Smiling and speaking in a dental perspective. A dental and psychological approach to the smile line, tooth display, and smile attractiveness. Nijmegen: Radboud University Nijmegen, 2009 183 bl. ISBN 978 90 9024486 0
Bruxisme beteugelen - (F. Lobbezoo, Utrecht).
D. Brocard, J.F. Laluque, C. Knellesen; Bruxisme beteugelen. Herkennen, behandelen en stabiliseren. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2010 96 bl., geïll. € 69,95 ISBN 978 90 313 7613 1

De kennistoets is hieronder als pdf-bestand te downloaden om vooraf de vragen te kunnen bestuderen. Het invullen en opsturen van de toets is voorbehouden aan abonnees en kan alleen online via de knop ´Kennistoets maken´ op de website. Na het inloggen komt de knop ‘Maak een kennistoets’ in beeld. Kies uit de lijst de kennistoets die u wilt maken. Een eventueel ´onvoldoende´ of gemiste kennistoets is via de lijst met nog beschikbare toetsen te maken.
De kennistoets van deze maand bestaat uit:
De vragen 1, 2, 3, bij het artikel van Verschuur EML, Siersema PD. Diagnostiek en behandeling van oesofaguscarcinomen.
De vragen 4, 5, 6, bij het artikel van Groh OR, Southwold A, Verbeek PCM. Corpus alienum in de tong.
De vragen 7, 8, 9, bij het artikel van Vissink A. Proefschriften 25 jaar na dato 23. Ontwikkelingen in preventie en behandeling van xerostomie.

Leidt overgewicht tot hogere prevalentie van parodontitis? Migraine meest voorkomende hoofdpijn bij temporomandibulaire stoornissen. Meer chips, meer cariës. Bruxisme veroorzaakt niet altijd cervicaal weefselverlies. Weinig onderbouwing voor relatie orthodontische behandeling en gingivale recessies. Met bot bedekt implantaat leidt tot betere resultaten. Agenda: ´AU!´ Pijn- en pijnbeleving´. Reageer op stelling: Liever ondernemer dan zorgverlener! Kenniscentrum Tandheelkundige Ergonomie; Website over hoofdpijn: www.hoofdpijn.nl