Een eeuw geleden openden verschillende filmpioniers in Hollywood een filmstudio. In die beginjaren bestond een groot deel van de productie uit korte films met komieken als Charlie Chaplin, W.C. Fields en Laurel & Hardy. In deze korte films bezocht de komiek vaak een tandartspraktijk. De tandarts was altijd een onbeschofte, incompetente man die bij de verkeerde persoon een extractie pleegde of aan het einde van de film slachtoffer werd van aan zichzelf toegediende anesthesie. Link naar affiche van de film: The Dentist

Lezerspost: Jonge kinderen kunnen moeilijk onderscheid maken tussen iets dat ze vervelend vinden (tandenpoetsen) en pijn. Bij een pijnklacht van een kind bestaat daarom al snel de neiging tot restauratie van alle cariëslaesies over te gaan. Met betrekking tot het geciteerde onderzoek mag echter niet onvermeld blijven dat na een uitgebreide restauratieve behandeling veel kinderen 8 maanden later al weer klachten hadden. (René Gruythuysen, tandarts)

Toestemming beide ouders niet altijd nodig. Ontstekingsremmer bespoedigt herstel pneumonie. Onderzoek speekselsecretie. Voorlichting mondzorg ouderen. Medisch: Geld voor goed nieuws. Hydrogels voor biomedische toepassingen. Bacteriën bestrijden allergieën. Tandheelkundig: ACTA in top 3 voor architectuurprijs. Carieuze gebitselementen voor tandenfee. Personalia: Nieuwe commissarissen NTvT BV; op 17 mei zijn tot de raad van commissarissen toegetreden mevrouw prof. dr. Y. Ren en de heer mr. drs. J. Craandijk. Promoties: W. Nesse, 30 mei met als proefschrift ´The periodental inflamed surface area as inflammatory burden in diabetes and rheumatoid arthritis patients’. Op 10 juni N. Scheres met als proefschrift ‘Inflammatory responses of gingival and periodontal ligament fibroblasts to Porphyromonas gingivalis’. J.P. Rosseel promoveerde 21 juni op haar dissertatie over ondersteuning bij stoppen met roken in de tandartspraktijk. Trends: De McDonaldisering van de tandheelkunde. Wie in Nederland door een willekeurige winkelstraat loopt, ziet overal filialen van dezelfde grote winkelketens, zoals Hema, Selexyz, Blokker en Kruidvat. Ook in de mondzorg lijkt een dergelijke verschuiving naar schaalvergroting op te treden. Tandartspraktijken worden uitgebreid tot grotere eenheden met niet zelden een zakenman aan de top.

Voorstander
Casper P. Bots, tandarts-epidemioloog: Met veel bewondering kijk ik naar de tandheelkundestudenten die vandaag de dag in de schaarse vrije uren die de studie met zich meebrengt, een bijbaan hebben binnen de mondzorg. Wat een unieke mogelijkheid om naast de studie de verworven kennis, vaardigheden en attitude aan patiënten binnen een veilige praktijksetting gestalte te geven.
Tegenstander
Frank Abbas, hoofd Centrum voor Tandheelkunde en Mondzorgkunde, Universitair Medisch Centrum Groningen: Het televisieprogramma NOVA kwam 4 jaar geleden met de melding dat het aantal consumentenklachten over tandheelkunde met 30% bleek gestegen. Vooral het delegeren van taken naar slecht of amper opgeleiden, slechte herkenbaarheid van de zorgverleners door het niet dragen van een naambordje met functievermelding en toenemend gesjoemel leidde tot de forse toename van klachten.

Cariës is een dynamisch proces dat zowel progressief als regressief kan verlopen onder de allesbepalende invloed van het mondzorggedrag. Management van cariës houdt daarom allereerst in: diagnostiek, monitoren en preventieve zorg en behandeling die leiden tot een goed mondzorggedrag. De mondzorgverlener moet het cariësproces in alle stadia van progressie herkennen en de symptomen onderscheiden die wijzen op een actief of inactief cariësproces. Om dit in de tijd te vervolgen is een goede documentatie in het patiëntendossier noodzakelijk. Op deze wijze kan de mondzorgverlener de patiënt met relevante informatie begeleiden met als doel het bereiken van een goede mondgezondheid.

Het ziekenhuis van Glasgow, waar in de jaren ’60 van de negentiende eeuw chirurg Joseph Lister (1827-1912) werkte, was bijzonder vies. Het viel Lister op dat in dit ziekenhuis fracturen met een gesloten huid snel en zonder complicaties genazen, terwijl operatiewonden en gecompliceerde open fracturen met grote regelmaat infecties vertoonden die nauwelijks te genezen waren en tot sepsis leidden.

Bij een patiënt met hypesthesie in de mandibula werd geen tandheelkundige oorzaak van deze klacht gevonden. Bij nadere analyse door een neuroloog en een internist bleek er sprake te zijn van een gevoellozekinsyndroom. Dit was het gevolg van een meningeaal hooggradig B-cellymfoom, stadium IV. Na intensieve chemotherapie en radiotherapie van de schedel verdwenen de klachten.

Het doel van dit onderzoek was inzicht te krijgen in de arbeidsgebonden gezondheidsrisico’s voor tandartsassistenten in Vlaanderen. Door 47 tandartsassistenten werd een uitgebreide vragenlijst ingevuld over werken met ioniserende straling, bescherming tegen besmetting en de blootstelling aan chemicaliën zoals kwik, desinfectantia en acrylaten. Ook collectieve en persoonlijke beschermingsmiddelen, musculoskelettale aandoeningen en beroepsgebonden stress werden geëvalueerd. Lagerugpijn, nekpijn en schouderpijn werd gemeld door respectievelijk 15%, 17% en 22% van de respondenten. Eczeem door huidirritatie of contactallergie kwam voor bij 13%. Van de assistenten werkte 23% niet steeds met een stralingsbadge; droeg 80% een mondmasker en 33% een beschermbril, en was 82% gevaccineerd tegen hepatitis- B. Bijna 10% maakte melding van verbale of fysieke agressie door patiënten. De gemiddelde stressscore bedroeg 3,95 op een schaal van 0 tot 10. De resultaten kunnen bijdragen tot formulering van een aantal aanbevelingen ter bevordering van de gezondheid van tandartsassistenten.

Om de effecten van een nieuwe preventieve mondzorgbenadering voor patiënten met terbeschikkingstelling te bepalen werden 3 onderzoeken met een Nederlandse versie van de Oral Health Impact Profile-14 uitgevoerd. In het eerste onderzoek werd vastgesteld dat de psychometrische kenmerken van dit meetinstrument goed waren en dat aandacht voor mondverzorging een positieve bijdrage leverde aan de levenskwaliteit. Uit het tweede onderzoek met gebruikmaking van een verbeterde versie van het meetinstrument bleek dat de patiënten met een hoge mate van behandelangst en een slechte mondgezondheid een lagere levenskwaliteit rapporteerden. Het derde onderzoek illustreerde dat een effectief uitgevoerde persoonlijke mondverzorging een belangrijke rol kan spelen in de reductie van halitose en in de bevordering van de levenskwaliteit. Bovendien bleek de retrospectieve versie van het meetinstrument een bruikbare methode om levenskwaliteit gerelateerd aan mondgezondheid te meten en veranderingen daarin binnen een relatief korte periode te evalueren.

In toenemende mate worden tandartsen geconfronteerd met patiënten die bisfosfonaten krijgen toegediend bij bepaalde botaandoeningen, hypercalciëmie en botmetastasen van solide tumoren. Een bijwerking van het gebruik van bisfosfonaten is osteonecrose van de kaak. De aandoening komt vooral voor bij intraveneus toegediende bisfosfonaten en in veel mindere mate bij oraal gebruik. De vraag is of implantaten kunnen worden geplaatst bij patiënten die bisfosfonaten gebruiken. Uit literatuuronderzoek blijkt dat de kans op osteonecrose van de kaak en verlies van implantaten niet is verhoogd wanneer implantaten binnen 3 jaar na het starten van medicatie met orale bisfosfonaten worden geplaatst. Na deze periode is er mogelijk een gering verhoogde kans op complicaties. De kans op het optreden van complicaties is groter bij patiënten die intraveneuze bisfosfonaten krijgen toegediend en wordt daarom ontraden.

Over de vroege ruimtelijke ontwikkeling van blijvende molaren was een aantal decennia geleden relatief weinig bekend. Het materiaal dat voor dit proefschrift werd bestudeerd betrof een verzameling van 114 gemacereerde onderkaken van jonge kinderen en adolescenten. Van de crypten waarin de tandkiemen zich ante mortem bevonden werden röntgenopnamen gemaakt, en het ruimtelijk ontwikkelingspatroon werd vervolgens macro- en micromorfologisch onderzocht. Uit de resultaten bleek een consistent ruimtelijk ontwikkelingspatroon, waarbij de wijze van expansie van de crypten van de tweede en derde molaar voorafgaand aan de krooncalcificatie sterke gelijkenis vertoonde. De verplaatsingen zoals die werden gesuggereerd door de metingen op de röntgenopnamen werden bevestigd door het macro- en micromorfologisch onderzoek van de botoppervlakken. De mesiodistale relatie van de kiemen bleek al vroeg in de ontwikkeling te worden beïnvloed door de morfologie van de onderkaak. Nieuwe inzichten zijn tot op heden niet ontstaan omdat weinig vervolgonderzoek naar de ruimtelijke ontwikkeling van de crypten is verricht.

Kindertandheelkunde: Kiespijn bij Amerikaanse kinderen. Genetische overdraagbaarheid van behandelangst. Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie: Verbeteren van behandeling van geïmpacteerde cuspidaten in de maxilla. Autotransplantatie. Effectiviteit van anti-epileptica bij orofaciale pijn. Parodontologie: Parodontale behandeling en kauwvermogen. Sociale tandheelkunde: Afnemende empathie onder eerstejaarsstudenten. Emotionele intelligentie van tandheelkundestudenten. Implantologie: Restant van een wortel behoudt de buccale botlamel bij implantaten. Klinische evaluatie van zirconia kronen. Prognose van korte implantaten.

Boek: Vademecum mondarts  (A. van Luijk, Almere).
H.H. Bruins, Vademecum mondarts Houten: Prelum uitgevers, 2010 518 bl., geïll. € 69,50 ISBN 978 90 8562 090 7
Boek: Als mondzorg een puzzel is  (G. Stel, Groningen)
J.H. Vermaire, M.M. Bildt, M. Hoff, C.M.H.H. van Houtem, M. Jonker (red.) Als mondzorg een puzzel is. Casuïstiek angstbegeleiding en gehandicaptenzorg in de tandheelkunde. Houten: Prelum Uitgevers, 2010 132 bl., geïll. € 69,50 ISBN 978 90 8562 096 9
Academisch proefschrift: Mondhygiënegedrag. (W.H. van Palenstein Helderman, Utrecht)
Y.A.B. Buunk-Werkhoven, World Wide Teeth: Determinants and promotion of oral hygiene behavior in deverse contexts Groningen: Rijksuniversiteit Groningen, 2010 155 bl., geïll. ISBN 978 90 367 4262 7
Academisch proefschrift: Overleving van niet-traumatiserende restauraties. (W.H. van Palenstein Helderman, Utrecht).
A. M. Kemoli, Factor analysis in relation to survival rate of proximal ART restorations in primary molars. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam, 2011 154 bl., geïll. ISBN 978 90 5335 377 6

De kennistoets is hieronder als pdf-bestand te downloaden om vooraf de vragen te kunnen bestuderen. Het invullen en opsturen van de toets is voorbehouden aan abonnees en kan alleen online via de knop ´Kennistoets maken´ op de website. Na het inloggen komt de knop ‘Maak een kennistoets’ in beeld. Kies uit de lijst de kennistoets die u wilt maken. Een eventueel ´onvoldoende´ of gemiste kennistoets is binnen 1 jaar over te maken. De kennistoets van deze maand bestaat uit:
De vragen 1, 2, 3, Bij het artikel van Palenstein Helderman WH van, Amerongen JP van, Bittermann D, Strijp AJP van, Amerongen WE van. Cariës: diagnostiek, monitoren en begeleiden naar goed mondzorggedrag. Een heroriëntatie.
De vragen 4, 5, 6, Bij het artikel van Berrevoets RAP, Lambregts PCLA, Aarts NJM, Vlasveld LTh. Een patiënt met hypesthesie in de mandibula.
De vragen 7, 8, 9, Bij het artikel van Verbruggen KHE, Visscher JGAM de. Het plaatsen van implantaten bij patiënten die bisfosfonaten gebruiken.

‘Cracked tooth’, etiologie, diagnose en behandeling. Cone beamcomputertomografie superieur in diagnostiek ‘cracked tooth’. Drinkwaterfluoridering, een realistische optie?. Uitneembare gebitsprothese niet desastreus voor restdentitie. Veiligheid en effectiviteit van Articaïne niet in het geding. A lot of problems solved… Roken tijdens de zwangerschap beïnvloedt gezondheid kind. Onstekingsrespons op Porhyromonas gingivalis. Nitrosaminen en latex handschoenen. Met pensioen en nog steeds ‘aan de stoel’. De kwetsbare patiënt. Wetenschappelijke prijs Vereniging Medisch Tandheelkundige Interactie. Parodontale zorg met intraveneuze sedatie (2). Website van de Nederlandse Vereniging voor Kindertandheelkunde www.nvvk.org Congres“ Trends in de Kindertandheelkunde; in de mode of uit de tijd?”