Palladium: een tandheelkundig allergeen?

Open PDF (3.99 MB)

Academisch proefschrift

Muris J. Palladium allergy in relation to dentistry Amsterdam: Universiteit van ­Amsterdam, 2015 238 bl., geïll. Academisch proefschrift

 Binnen de tandheelkunde wordt voor ‘metalen’ restauratiematerialen veelvuldig gebruik­gemaakt van goud, platina, palladium en, vooral vroeger, van de legering amalgaam. Van goud, platina en palladium worden zelden klinische relevante bijwerkingen gerapporteerd. Dit geldt echter niet voor legeringen die palladium als hoofdcomponent hebben. Vooral legeringen van palladium met zilver en palladium met koper hebben een relatief geringe weerstand tegen ­corrosie. Bij toepassing van palladiumlegeringen zijn meermaals allergische reacties beschreven, die vaak worden geduid als een palladiumallergie. Het blijkt in de dagelijkse praktijk echter moeilijk om een allergie voor palladium aan te tonen, vaak wordt een positieve reactie op een patchtest toegeschreven aan een kruisreactie van nikkel. Het is echter de vraag of dit terecht is en het een probleem is van de algemeen gebruikte patchtest vanwege de lage sensitiviteit van de patchtest of het palladium-testallergeen.

Joris Muris is in zijn promotieonderzoek op zoek gegaan naar een alternatief palladium-testallergeen. In diverse onderzoeken heeft Muris kunnen aantonen dat het door hem gebruikte testallergeen gevoeliger is dan de tot dusverre gebruikte palladium-testallergenen. Bovendien ontwikkelde Muris een methodiek waarbij een kleine hoeveelheid van een in de mond aanwezig restauratiemateriaal kan worden verkregen en kan worden gebruikt om de samenstelling van het toegepaste restauratiemateriaal te achterhalen. Op deze wijze kan worden beoordeeld óf en vóór welk van de componenten van het restauratiemateriaal de patiënt mogelijk allergisch is.

Voor tandartsen-algemeen practici is vooral de paragraaf over klinische toepasbaarheid van de bevindingen van dit onderzoek lezenswaardig. In deze paragraaf wordt stapsgewijs beschreven wat belangrijke componenten zijn van de anamnese en het klinisch onderzoek bij verdenking op een allergie voor tandheelkundige metalen/legeringen. Op basis van deze informatie kunnen tandartsen inschatten of het zinvol is om een sensibilisatie/allergietest te indiceren. Ook worden aanwijzingen gegeven welke test te indiceren. Ten slotte worden kort de behandelingsmogelijkheden besproken wanneer een allergie wordt aangetoond.

 

1 reacties

Palladiumallergie? Collega Vissink geeft in zijn recensie van Muris’ dissertatie in de septembereditie van het NTvT een goede samenvatting van diens werk. Even noemt hij het feit dat er thans veel minder amalgaam wordt toegepast dan in het verleden. De verkettering van amalgaam door ‘biologische tandartsen’ als bron van kwikvergiftiging en later de introductie van de lymfocytenproliferatietest MELISA, die frequent allergie voor kwik en andere metalen aangaf, hebben daarbij een grote rol gespeeld. De MELISA-test werd door critici als niet valide en dus niet bruikbaar afgeserveerd en hij werd op het ACTA sindsdien niet meer ingezet als diagnosticum. Wat collega Vissink niet vermeldt, is dat Muris deze test weliswaar heeft gebruikt bij zijn proefpersonen, maar dat hij daarbij niet de klinische bruikbaarheid heeft onderzocht (regel 4-5 van de Discussie in het proefschrift). Daarnaast heeft Muris evenmin de resultaten van deze MELISA-test afgezet tegen de resultaten van de huidtesten. Dat een allergie voor palladium, kwik en dergelijke kan leiden tot extraorale pathologie en symptomen is ook in dit proefschrift niet aannemelijk gemaakt. Voor een in vitro-test als de MELISA is derhalve geen plaats in de tandheelkundige praktijk. Wij schreven een uitgebreidere recensie van deze voor niet-immunologen moeilijk op haar merites te beoordelen dissertatie, waarin ook de mening van een hoogleraar klinische immunologie wordt vermeld (Ned Tijdschr tegen de Kwakzalverij 2015; 126: 16-20). Geïnteresseerden verwijzen wij naar dit artikel. C. Renckens en W. Zijp

W. Zijp op vrijdag 11 september 2015 om 11.09u

Hartelijk dank voor uw reactie. Uw reactie zal in behandeling genomen worden en na controle worden geplaatst.