{"zoekterm":null,"zoekresultaten":[{"id":"4250","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"\u201cHij liegt als een kiezentrekker\u201d","titel_key":"hij_liegt_als_een_kiezentrekker","subtitel":"","samenvatting":"In de voor u liggende juli\/augustuseditie treft u een keur aan interessante artikelen, ik neem ze alvast kort met u door. Collega Kalsbeek gaat in de rubriek 'Cari\u00ebspreventie in historisch perspectief' in op de de behandeling van kindergebitten vroeger en nu. In de rubrieken Medisch, Casu\u00efstiek en Onderzoek en Wetenschap worden onder andere een spierziekte, een longabces en gezwollen tandvlees behandeld, situaties die u kunt tegenkomen in uw praktijk. ","content":"

In de voor u liggende juli\/augustuseditie treft u een keur aan interessante artikelen, ik neem ze alvast kort met u door.<\/p>\r\n

In de succesvolle serie 'Cariëspreventie in historisch perspectief' van onze collega Huib Kalsbeek gaat het in deze aflevering over de behandeling van kindergebitten vroeger en nu. Het kindergebit was toen al een belangrijk onderwerp en dat is het nog steeds. Er lijkt een verschuiving plaats te vinden van restaureren naar cariës management: de ouders moeten zelf voor de preventie van cariës bij hun kind zorgen. In het verleden heerste het idee dat vroegtijdige behandeling van carieuze melkmolaren het blijvend gebit zou beschermen tegen verdere carieuze aantastingen. De schooltandarts werd ingevoerd, daarna kwam daarna de jeugdtandverzorging. En over preventie gesproken: in 1961 was er een experiment met intensieve voorlichting aan de ouders, maar waarin geen effect kon worden aangetoond op het gemiddeld aantal dmft.<\/p>\r\n

Tegenwoordig neigt men naar het idee dat de tandarts carieuze gebitselementen kan restaureren, maar als restauratie niet mogelijk is kan de tandarts ervoor kiezen het gebitselement te beslijpen. De volledige ‘sanering’ van het melkgebit door extractie van niet meer te restaureren gebitselementen is ook op de helling gekomen.<\/p>\r\n

Spierziekte, longabces en zwelling<\/h2>\r\n

U heeft vast wel eens een patiënt in de stoel gehad met een spierziekte. Op pagina 375 gaan we in op ­myasthenia gravis, een spierziekte met een brede ­variatie aan symptomen, soms is er alleen sprake van zakkende oogleden en in ernstige gevallen zijn alle spieren aangedaan. De ziekte wordt daardoor niet altijd snel ge­diagnosticeerd. Maar de ziekte heeft een verraderlijke kant. Verschillende triggers zoals stress en pijn kunnen een acute myasthenia gravis crisis uitlokken met een levensbedreigende ademhalingsstoornis waarbij tijdelijke kunstmatige beademing nodig is. Vooral de eerste 3 jaar van de ziekte kan dit voorkomen en 1 op de 5 myasthenia gravis-patiënten maakt zo een crisis door. In 4-9% van de gevallen is zo een crisis zelfs fataal. Het is dus van belang dat u weet wat myasthenia gravis is en welke risico’s een dergelijke patiënt loopt bij stress in de tandartspraktijk.<\/p>\r\n

Regelmatig zien we mensen die jarenlang niet naar de tandarts zijn geweest en hun gebit hebben verwaarloosd. Ze hebben zichtbaar lange tijd hun tanden niet gepoetst en hun gebitselementen zijn diep aangetast, in veel gevallen zonder dat ze echt kiespijn hebben. Ze denken dat het zo een vaart niet zal lopen, maar toch kan deze slechte mondhygiëne onverwacht tot complicaties leiden. De anaerobe bacteriën die in grote aantallen in de mond aanwezig zijn worden makkelijk ingeademd en dat kan leiden tot een longontsteking of zelfs een levensbedreigend longabces, zoals in de besproken casus.<\/p>\r\n

Als we patiënten zien met gezwollen tandvlees denken we aan een relatie met medicijnen. Niet alleen esthetisch is gezwollen tandvlees een probleem, ook de gebitsreiniging wordt bemoeilijkt. In het artikel in de serie ‘Medicamenten en mondzorg’ wordt uitgelegd dat deze zwelling wordt veroorzaakt door een gestoorde functie van fibroblasten. Het betekent dat ook elders in het lichaam deze fibroblasten een gestoorde functie kunnen hebben waardoor ook daar ontstekingen en zwellingen kunnen ontstaan. Medicatie die deze functiestoornis van fibroblasten kan opheffen zou dus mogelijk ook elders in het lichaam gunstig kunnen uitwerken.<\/p>\r\n

Dubieuze faam<\/h2>\r\n

Tot slot wil ik u attenderen op het verhaal in de rubriek ‘Geschiedenis en tandheelkunde’, over de vele afbeeldingen die bestaan van extraherende tandmeesters. Ze moeten vooral gezien worden als een voorstelling met een boodschap voor de toeschouwer. De tandmeesters uit die tijd hadden een dubieuze faam, getuige het gezegde “Hij liegt als een kiezentrekker”. <\/i><\/p>\r\n

En wist u dat van de Heilige Appolonia, (derdeeeuw voor Chr.) haar tanden werden getrokken omhaar te dwingen haar mono­theïs­tische geloof op te geven? Door deze marteling werd zij beschermvrouw, niet alleen voor tandartsen maar vooral ook voor de lijders aan kiespijn.<\/p>\r\n

<\/figure>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"11","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4740","auteurs":[{"id":"1662","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"A.M. van Luijk","titel_key":"a_m_van_luijk","old_id":"0","voorvoegsel":"A.M. van","achternaam":"Luijk"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_359_redactioneel.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt180_01_web.jpg","rubriek_titel":"Redactioneel","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/hij-liegt-als-een-kiezentrekker","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt180_01_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt180_01_web.jpg"},{"id":"4251","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Serie: Tandheelkundig erfgoed. Extractie-instrumenten uit het verleden","titel_key":"serie_tandheelkundig_erfgoed_extractie_instrumenten_uit_het_verleden","subtitel":"","samenvatting":"Als we de vele afbeeldingen van tandmeesters mogen geloven, dan was de extractie de meest uitgevoerde behandeling. Al sinds de oudheid zijn geschriften bekend over de manier waarop een extractie diende te worden uitgevoerd en welke hulpmiddelen er daarbij mogelijk waren. Door de tijd heen zijn er weliswaar verschillende soorten instrumenten gebruikt, maar sinds het midden van de negentiende eeuw, is de vorm extractietang nauwelijks meer veranderd.","content":"

Als we de vele afbeeldingen van tandmeesters mogen geloven, dan was de extractie de meest uitgevoerde behandeling. Al sinds de oudheid zijn geschriften bekend over de manier waarop een extractie diende te worden uitgevoerd en welke hulpmiddelen er daarbij mogelijk waren. Door de tijd heen zijn er weliswaar verschillende soorten instrumenten gebruikt, maar sinds het midden van de negentiende eeuw, is de vorm extractietang nauwelijks meer veranderd<\/strong>.<\/p>\r\n

 <\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"18","serie_naam":"Tandheelkundig erfgoed","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4741","auteurs":[{"id":"1585","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"R. de Raat ","titel_key":"r_de_raat_1","old_id":"0","voorvoegsel":"R. de","achternaam":"Raat"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_367_368_geschiedenis.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt174_01_web.jpg","rubriek_titel":"Geschiedenis en tandheelkunde","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/serie-tandheelkundig-erfgoed-extractie-instrumenten-uit-het-verleden","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt174_01_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt174_01_web.jpg"},{"id":"4252","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Serie: Cari\u00ebspreventie in historisch perspectief. Vroegtijdige behandeling cari\u00ebslaesies","titel_key":"serie_cariespreventie_in_historisch_perspectief_vroegtijdige_behandeling_carieslaesies","subtitel":"","samenvatting":"In het Nederlandse Tijdschrift voor Tandheelkunde is regelmatig de mening geuit dat behandeling van carieuze melkmolaren noodzakelijk is om het risico op cari\u00ebs in het blijvend gebit te verminderen. Duidelijk is dat een vroegtijdige restauratieve behandeling van cari\u00ebslaesies kan bijdragen aan het behoud van gebitselementen. De vraag is of zo\u2019n behandeling ook een primair preventieve uitwerking heeft op nog niet aangetaste gebitselementen. Resultaten van epidemiologisch onderzoek, uitgevoerd in de periode 1960-1980, wijzen daar niet op. Om de \u2018ziekte\u2019 cari\u00ebs bij kinderen te bestrijden kan niet worden volstaan met restauratieve zorg. Professionele mondzorg bij jonge kinderen dient op de eerste plaats gericht te zijn op het wegnemen van de oorzaken van cari\u00ebs door aan te dringen op een verbetering van de mondhygi\u00ebne en het voedingsgedrag.","content":"

 In het Nederlandse Tijdschrift voor Tandheelkunde is regelmatig de mening geuit dat behandeling van carieuze melkmolaren noodzakelijk is om het risico op cariës in het blijvend gebit te verminderen. Duidelijk is dat een vroegtijdige restauratieve behandeling van cariëslaesies kan bijdragen aan het behoud van gebitselementen. De vraag is of zo’n behandeling ook een primair preventieve uitwerking heeft op nog niet aangetaste gebitselementen. Resultaten van epidemiologisch onderzoek, uitgevoerd in de periode 1960-1980, wijzen daar niet op. Om de ‘ziekte’ cariës bij kinderen te bestrijden kan niet worden volstaan met restauratieve zorg. Professionele mondzorg bij jonge kinderen dient op de eerste plaats gericht te zijn op het wegnemen van de oorzaken van cariës door aan te dringen op een verbetering van de mondhygiëne en het voedingsgedrag.<\/strong><\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"18","serie_naam":"Cari\u00ebspreventie in historisch perspectief","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4742","auteurs":[{"id":"341","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"H. Kalsbeek","titel_key":"h_kalsbeek","old_id":"341","voorvoegsel":"H.","achternaam":"Kalsbeek"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_369_374_geschiedenis.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt140_01_web.jpg","rubriek_titel":"Geschiedenis en tandheelkunde","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/serie-cariespreventie-in-historisch-perspectief-vroegtijdige-behandeling-carieslaesies","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt140_01_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt140_01_web.jpg"},{"id":"4253","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Myasthenia gravis in de tandheelkunde","titel_key":"myasthenia_gravis_in_de_tandheelkunde","subtitel":"","samenvatting":"Bij een pati\u00ebnt met myasthenia gravis kan een levens\u00adbedreigende myasthene crisis optreden. Het betreft een complicatie van de ziekte. De crisis kan onder andere worden uitgelokt door emotionele stress, pijn, infecties en een reactie op medicatie. Het beleid bij een invasieve tandheelkundige behandeling bij een pati\u00ebnt met myasthenia gravis moet gericht zijn op het voorkomen van een crisis. Voorafgaand aan de behandeling is overleg met de behandelende neuroloog nodig omdat soms eerst opti\u00admalisatie van de medicatie of preventieve maatregelen noodzakelijk zijn. Een behandeling van een pati\u00ebnt met myasthenia gravis onder lokale anesthesie van het amide-type of narcose is mogelijk, waarbij lokale anesthesie (in minimale dosering) de voorkeur heeft boven narcose. Na de tandheelkundige behandeling is optimaal pijnmanagement cruciaal om de kans op het optreden van een crisis te beperken.","content":"

Bij een patiënt met myasthenia gravis kan een levens­bedreigende myasthene crisis optreden. Het betreft een complicatie van de ziekte. De crisis kan onder andere worden uitgelokt door emotionele stress, pijn, infecties en een reactie op medicatie. Het beleid bij een invasieve tandheelkundige behandeling bij een patiënt met myasthenia gravis moet gericht zijn op het voorkomen van een crisis. Voorafgaand aan de behandeling is overleg met de behandelende neuroloog nodig omdat soms eerst opti­malisatie van de medicatie of preventieve maatregelen noodzakelijk zijn. Een behandeling van een patiënt met myasthenia gravis onder lokale anesthesie van het amide-type of narcose is mogelijk, waarbij lokale anesthesie (in minimale dosering) de voorkeur heeft boven narcose. Na de tandheelkundige behandeling is optimaal pijnmanagement cruciaal om de kans op het optreden van een crisis te beperken.<\/strong><\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"3","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4743","auteurs":[{"id":"1652","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"N.L. Tjeerdsma","titel_key":"n_l_tjeerdsma","old_id":"0","voorvoegsel":"N.L.","achternaam":"Tjeerdsma"},{"id":"1663","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"E.L. van der Kooi","titel_key":"e_l_van_der_kooi_1","old_id":"0","voorvoegsel":"E.L. van der","achternaam":"Kooi"},{"id":"449","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"E.H. van der Meij","titel_key":"e_h_van_der_meij","old_id":"449","voorvoegsel":"E.H. van der ","achternaam":"Meij"},{"id":"1287","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"J.G.A.M. de Visscher","titel_key":"j_g_a_m_de_visscher_1","old_id":"0","voorvoegsel":"J.G.A.M. de","achternaam":"Visscher"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_375_380_medisch.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt137_01b_web.jpg","rubriek_titel":"Medisch","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/myasthenia-gravis-in-de-tandheelkunde","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt137_01b_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt137_01b_web.jpg"},{"id":"4254","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Complicaties na onbehandeld mondletsel bij duiken","titel_key":"complicaties_na_onbehandeld_mondletsel_bij_duiken","subtitel":"","samenvatting":"Een 42-jarige man presenteerde zich met een terugkerende zwelling ter hoogte van de kin. Na een uitgebreide anamnese en klinisch en radiologisch onderzoek bleek het te gaan om een letsel als gevolg van het gebruik van een onvoldoende gedesinfecteerd mondstuk bij het duiken in een exotisch gebied. Mondletsels door gebruik van duikersmondstukken zijn alom bekend. Dat een niet behandeld letsel op termijn bijna tot tandverlies kan leiden, is minder bekend.","content":"

Een 42-jarige man presenteerde zich met een terugkerende zwelling ter hoogte van de kin. Na een uitgebreide anamnese en klinisch en radiologisch onderzoek bleek het te gaan om een letsel als gevolg van het gebruik van een onvoldoende gedesinfecteerd mondstuk bij het duiken in een exotisch gebied. Mondletsels door gebruik van duikersmondstukken zijn alom bekend. Dat een niet behandeld letsel op termijn bijna tot tandverlies kan leiden, is minder bekend.<\/strong><\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"7","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4744","auteurs":[{"id":"844","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"L. Van Zeghbroeck","titel_key":"l_van_zeghbroeck","old_id":"851","voorvoegsel":"L. Van ","achternaam":"Zeghbroeck"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_381_383_casuistiek.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt136_05_web.jpg","rubriek_titel":"Casu\u00efstiek","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/complicaties-na-onbehandeld-mondletsel-bij-duiken","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt136_05_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt136_05_web.jpg"},{"id":"4255","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Een slechte dentitie als oorzaak van een longabces","titel_key":"een_slechte_dentitie_als_oorzaak_van_een_longabces","subtitel":"","samenvatting":"Een odontogene oorzaak van een longabces wordt regelmatig over het hoofd gezien. Een 61-jarige man kwam met een productieve hoest en kortademigheid op een Spoedeisende Hulp. Vanwege een mogelijk odontogeen longabces werd hij opgenomen op de afdeling Longziekten. Een CT-scan van de thorax bevestigde de diagnose \u2018longabces\u2019, waarna een mka-chirurg een odonto\u00adgene oorzaak van het abces aannemelijk maakte. De pati\u00ebnt herstelde volledig met een antibioticumkuur van 6 weken en zijn gebit werd gesaneerd door totaalextractie en vervaardiging van immediaatprothese. Slechte mond\u00adhygi\u00ebne kan een oorzaak zijn van een longabces. Een pati\u00ebnt met een long\u00adabces kan succesvol worden behandeld met een antibioticumkuur. Als een odonto\u00adgene oorzaak over het hoofd wordt gezien kan het abces echter recidiveren.","content":"

Een odontogene oorzaak van een longabces wordt regelmatig over het hoofd gezien. Een 61-jarige man kwam met een productieve hoest en kortademigheid op een Spoedeisende Hulp. Vanwege een mogelijk odontogeen longabces werd hij opgenomen op de afdeling Longziekten. Een CT-scan van de thorax bevestigde de diagnose ‘longabces’, waarna een mka-chirurg een odonto­gene oorzaak van het abces aannemelijk maakte. De patiënt herstelde volledig met een antibioticumkuur van 6 weken en zijn gebit werd gesaneerd door totaalextractie en vervaardiging van immediaatprothese. Slechte mond­hygiëne kan een oorzaak zijn van een longabces. Een patiënt met een long­abces kan succesvol worden behandeld met een antibioticumkuur. Als een odonto­gene oorzaak over het hoofd wordt gezien kan het abces echter recidiveren.<\/strong><\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"7","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4745","auteurs":[{"id":"1656","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"S.E. van Brummelen","titel_key":"s_e_van_brummelen","old_id":"0","voorvoegsel":"S.E. van","achternaam":"Brummelen"},{"id":"1657","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"D. Melles","titel_key":"d_melles","old_id":"0","voorvoegsel":"D.","achternaam":"Melles"},{"id":"1658","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"M. van der Eerden","titel_key":"m_van_der_eerden","old_id":"0","voorvoegsel":"M. van der","achternaam":"Eerden"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_384_387_casuistiek.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt160_02_web.jpg","rubriek_titel":"Casu\u00efstiek","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/een-slechte-dentitie-als-oorzaak-van-een-longabces","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt160_02_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt160_02_web.jpg"},{"id":"4256","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"De roze en witte esthetiek van een nieuw zirkoniumdioxide implantaat","titel_key":"de_roze_en_witte_esthetiek_van_een_nieuw_zirkoniumdioxide_implantaat","subtitel":"","samenvatting":"Zirkoniumdioxide implantaten kunnen een goed alternatief bieden voor titanium implantaten. Zij zorgen vanwege hun specifieke materiaaleigenschappen in potentie voor een esthetisch fraaier resultaat, wat uitkomst kan bieden in de anterieure zone. In het huidige onderzoek werden de roze en witte esthetiek van immediaat geplaatste zirkoniumdioxide implantaten in de esthetische regio bij 20 pati\u00ebnten aan de hand van de Pink en White Esthetic Scores (PES en WES) ge\u00ebvalueerd. Hiervoor werden 2 klinische opnamen vergeleken: een direct na plaatsen van de definitieve kroon (gemiddelde PES = 12,8 en gemiddelde WES = 8,5) en een op een later tijdstip (gemiddelde PES = 12,8 en gemiddelde WES = 8,6). Het verschil tussen beide tijdstippen was niet statistisch significant. Het bleek lastig voor vrijwilligers om het implantaat optisch te identificeren tussen de overige frontelementen. Pati\u00ebnten vulden een vragenlijst in ten aanzien van de door hen ervaren esthetiek en waardeerden het eindresultaat met een 8,5 op een tienpuntenschaal. Het esthetische resultaat van een zirkoniumdioxide implantaat is uitstekend en stabiel in de tijd. Pati\u00ebnten zijn over het algemeen tevreden met het resultaat.","content":"

Zirkoniumdioxide implantaten kunnen een goed alternatief bieden voor titanium implantaten. Zij zorgen vanwege hun specifieke materiaaleigenschappen in potentie voor een esthetisch fraaier resultaat, wat uitkomst kan bieden in de anterieure zone. In het huidige onderzoek werden de roze en witte esthetiek van immediaat geplaatste zirkoniumdioxide implantaten in de esthetische regio bij 20 patiënten aan de hand van de Pink en White Esthetic Scores (PES en WES) geëvalueerd. Hiervoor werden 2 klinische opnamen vergeleken: een direct na plaatsen van de definitieve kroon (gemiddelde PES = 12,8 en gemiddelde WES = 8,5) en een op een later tijdstip (gemiddelde PES = 12,8 en gemiddelde WES = 8,6). Het verschil tussen beide tijdstippen was niet statistisch significant. Het bleek lastig voor vrijwilligers om het implantaat optisch te identificeren tussen de overige frontelementen. Patiënten vulden een vragenlijst in ten aanzien van de door hen ervaren esthetiek en waardeerden het eindresultaat met een 8,5 op een tienpuntenschaal. Het esthetische resultaat van een zirkoniumdioxide implantaat is uitstekend en stabiel in de tijd. Patiënten zijn over het algemeen tevreden met het resultaat.<\/strong><\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"8","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4746","auteurs":[{"id":"1659","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"D.G. Beekmans","titel_key":"d_g_beekmans","old_id":"0","voorvoegsel":"D.G.","achternaam":"Beekmans"},{"id":"1660","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"R.M.N. Beekmans","titel_key":"r_m_n_beekmans","old_id":"0","voorvoegsel":"R.M.N.","achternaam":"Beekmans"},{"id":"148","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"M.S. Cune","titel_key":"m_s_cune","old_id":"148","voorvoegsel":"M.S.","achternaam":"Cune"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_389_395_oenw.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt134_2b_web.jpg","rubriek_titel":"Onderzoek en wetenschap","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/de-roze-en-witte-esthetiek-van-een-nieuw-zirkoniumdioxide-implantaat","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt134_2b_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt134_2b_web.jpg"},{"id":"4257","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Serie: Medicamenten en mondzorg. Proliferatie van de gingiva","titel_key":"serie_medicamenten_en_mondzorg_proliferatie_van_de_gingiva","subtitel":"","samenvatting":"De bijwerkingen van medicamenten en zelfzorgmiddelen op de gingiva zijn te verdelen in ontsteking, intrinsieke verkleuring, irritatie, trauma, cytotoxiciteit, licheno\u00efde reactie en proliferatie. Het laatstgenoemde type bijwerking komt in dit artikel aan de orde, de andere 6 zijn in een vorig artikel behandeld. Proliferatie van de gingiva als bijwerking van medicamenten is gerapporteerd voor anti-epileptica, calcineurineremmers, calciumantagonisten en isotretino\u00efne. Voor de in Nederland geregistreerde anti-epileptica geldt dit voornamelijk voor fenyto\u00efne, maar ook voor carbamazepine, ethosuximide, fenobarbital, gabapentine, levetiracetam, primidon en valpro\u00efnezuur. Alle in Nederland geregistreerde calcineurineremmers kunnen de bijwerking hebben. Dit geldt ook voor bijna alle calciumantagonisten, maar in het bijzonder voor de dihydropyridinen. Vermoedelijk kan de bijwerking op een aantal manieren worden tegengegaan. Primair staat een goede mondverzorging. Verder zijn prote\u00efnen en cellen ontdekt die een belangrijke rol spelen en er zijn middelen die de potentie hebben om deze prote\u00efnen en cellen uit te schakelen.","content":"

De bijwerkingen van medicamenten en zelfzorgmiddelen op de gingiva zijn te verdelen in ontsteking, intrinsieke verkleuring, irritatie, trauma, cytotoxiciteit, lichenoïde reactie en proliferatie. Het laatstgenoemde type bijwerking komt in dit artikel aan de orde, de andere 6 zijn in een vorig artikel behandeld. Proliferatie van de gingiva als bijwerking van medicamenten is gerapporteerd voor anti-epileptica, calcineurineremmers, calciumantagonisten en isotretinoïne. Voor de in Nederland geregistreerde anti-epileptica geldt dit voornamelijk voor fenytoïne, maar ook voor carbamazepine, ethosuximide, fenobarbital, gabapentine, levetiracetam, primidon en valproïnezuur. Alle in Nederland geregistreerde calcineurineremmers kunnen de bijwerking hebben. Dit geldt ook voor bijna alle calciumantagonisten, maar in het bijzonder voor de dihydropyridinen. Vermoedelijk kan de bijwerking op een aantal manieren worden tegengegaan. Primair staat een goede mondverzorging. Verder zijn proteïnen en cellen ontdekt die een belangrijke rol spelen en er zijn middelen die de potentie hebben om deze proteïnen en cellen uit te schakelen.<\/strong><\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"8","serie_naam":"Medicamenten en mondzorg","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4747","auteurs":[{"id":"23","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat","old_id":"23","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"},{"id":"1575","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"P.G.M.A. Zweers","titel_key":"p_g_m_a_zweers","old_id":"0","voorvoegsel":"P.G.M.A.","achternaam":"Zweers"},{"id":"721","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"A. Vissink","titel_key":"a_vissink","old_id":"721","voorvoegsel":"A.","achternaam":"Vissink"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_397_402_oen_w.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt123_03_web.jpg","rubriek_titel":"Onderzoek en wetenschap","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/serie-medicamenten-en-mondzorg-proliferatie-van-de-gingiva","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt123_03_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt123_03_web.jpg"},{"id":"4258","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Serie: Hora est. Innovaties in de restauratieve tandheelkunde: nodig of\u00a0overbodig?","titel_key":"serie_hora_est_innovaties_in_de_restauratieve_tandheelkunde_nodig_of_overbodig","subtitel":"","samenvatting":"Prothetische tandartsen staan voor een dilemma: zij moeten op de hoogte zijn van de nieuwste ontwikkelingen om moderne zorg te kunnen bieden, maar moeten ook kunnen herkennen welke van de vele innovaties overbodig zijn. In dit promotieonderzoek stond de rol van digitale productie en behandelingen binnen de restauratieve tandheelkunde, in het bijzonder de orale implantologie, centraal. Uit de diverse onderzoeken bleek onder andere dat pati\u00ebnten het nemen van een digitale afdruk prettiger vonden dan een afdruk met afdrukpasta en dat een digitale afdruk bovendien sneller gaat. Moderne restauratiematerialen zijn vaak gemaakt van keramieken, zoals het witte en esthetisch fraaie zirkoniumdioxide (3Y-TZP). Het bleek dat zirkoniumdioxide opbouwen voor implantaatkronen na 1 jaar klinisch gebruik geen tekenen van degradatie vertoonden en min of meer even sterk waren als aan het begin. Gefreesde composietkronen die eraan werden verlijmd hechtten echter niet goed aan dat keramiek.","content":"

Prothetische tandartsen staan voor een dilemma: zij moeten op de hoogte zijn van de nieuwste ontwikkelingen om moderne zorg te kunnen bieden, maar moeten ook kunnen herkennen welke van de vele innovaties overbodig zijn. In dit promotieonderzoek stond de rol van digitale productie en behandelingen binnen de restauratieve tandheelkunde, in het bijzonder de orale implantologie, centraal. Uit de diverse onderzoeken bleek onder andere dat patiënten het nemen van een digitale afdruk prettiger vonden dan een afdruk met afdrukpasta en dat een digitale afdruk bovendien sneller gaat. Moderne restauratiematerialen zijn vaak gemaakt van keramieken, zoals het witte en esthetisch fraaie zirkoniumdioxide (3Y-TZP). Het bleek dat zirkoniumdioxide opbouwen voor implantaatkronen na 1 jaar klinisch gebruik geen tekenen van degradatie vertoonden en min of meer even sterk waren als aan het begin. Gefreesde composietkronen die eraan werden verlijmd hechtten echter niet goed aan dat keramiek.hdl.handle.net\/11370\/d853be49-ae11-4f7d-a6e7-91c1ddcb93eb<\/a><\/strong><\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"8","serie_naam":"Hora est","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4748","auteurs":[{"id":"1661","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"U. Schepke","titel_key":"u_schepke","old_id":"0","voorvoegsel":"U.","achternaam":"Schepke"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_403_406_oenw.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt135_01a_web.jpg","rubriek_titel":"Onderzoek en wetenschap","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/serie-hora-est-innovaties-in-de-restauratieve-tandheelkunde-nodig-of-overbodig","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt135_01a_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt135_01a_web.jpg"},{"id":"4259","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"De invloed van het lymfestelsel op parodontitis","titel_key":"de_invloed_van_het_lymfestelsel_op_parodontitis","subtitel":"Parodontologie","samenvatting":"Bij parodontitis worden, waarschijnlijk onder invloed van de vasculaire endotheelgroeifactor C (VEGFC), de lymfevaten groter (hyperplasie) en worden nieuwe lymfevaten gevormd (lymfangiogenese). Onbekend is of deze uitbreiding van het lymfestelsel beschermende of juist stimulerende invloed heeft op p...","content":"

Bij parodontitis worden, waarschijnlijk onder invloed van de vasculaire endotheelgroeifactor C (VEGFC), de lymfevaten groter (hyperplasie) en worden nieuwe lymfevaten gevormd (lymfangiogenese). Onbekend is of deze uitbreiding van het lymfestelsel beschermende of juist stimulerende invloed heeft op parodontitis. In een experiment met muizen werd onderzocht of de humane VEGFC lymfangiogenese kan bewerkstelligen en of de daardoor betere lymfedrainage beschermt tegen progressie van parodontitis.<\/p>\r\n

Voor het onderzoek werden 2 groepen muizen gebruikt, een experimentele groep waarbij de humane VEGFC was aangebracht in het epitheel van het mondslijmvlies en een controlegroep. Alle muizen werden gedood, waarna bij elke muis de maxilla werd verwijderd om in een deel van de gingiva de massa van de bloed- en lymfevaten en de kwantiteit van bot, immuuncellen en de humane VEGFC te bepalen. Bij 2 andere groepen muizen, eenzelfde experimentele groep en een controlegroep, werden in algehele anesthesie ligaturen aangebracht om de maxillaire tweede molaren om parodontitis te induceren. Na 21 dagen werden alle muizen gedood. Het lymfestelsel in de maxilla werd cytometrisch en histologisch onderzocht. Met microcomputertomografie werd het botvolume van de maxilla en met ‘enzyme-linked immunosorbent assay’ (ELISA) werden de soort en het aantal proteïnen in de gingiva rond de maxillaire molaren bepaald.<\/p>\r\n

In het eerste experiment had de experimentele groep ten opzichte van de controlegroep statistisch significant grotere lymfevaten in het mondslijmvlies, inclusief de gingiva, terwijl de massa van de bloedvaten ongewijzigd was. Verder had de experimentele groep statistisch significant meer neutrofiele granulocyten in de gingiva, meer fagocyten in de lymfeklieren en meer alveolair bot dan de controlegroep. In het tweede experiment werden geen relevante verschillen in de samenstelling van de parodontale weefsels, de lymfeklieren en de bloedvaten waargenomen tussen de experimentele groep en de controlegroep.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Onderzoekers toonden aan dat de VEGFC hyperplasie van het lymfestelsel induceerde, waardoor echter niet de lymfedrainage toenam, maar wel het transport van fagocyten naar de lymfeklieren. Hyperplasie van het lymfestelsel had geen beschermende invloed op parodontitis. <\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Papadakou P, Bletsa A, Yassin MA, Karlsen TV, Wiig H, Berggreen E<\/em>. Role of hyperplasia of gingival lymphatics in periodontal inflammation. J Dent Res 2017; 96: 467-476.<\/p>\r\n

 <\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4749","auteurs":[{"id":"23","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat","old_id":"23","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_413_416_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/de-invloed-van-het-lymfestelsel-op-parodontitis","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg"},{"id":"4260","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"De parodontale pocket","titel_key":"de_parodontale_pocket","subtitel":"Parodontologie","samenvatting":"Kennis over de pathogenese en de progressie van parodontale pockets is belangrijk om doelmatige preventieve en therapeutische interventies voor parodontitis te ontwikkelen. Dit artikel beoogt deze kennis te verschaffen.\r\nIn de pathogenese van parodontale pockets is het aanhechtingsepitheel de crucia...","content":"

Kennis over de pathogenese en de progressie van parodontale pockets is belangrijk om doelmatige preventieve en therapeutische interventies voor parodontitis te ontwikkelen. Dit artikel beoogt deze kennis te verschaffen.<\/p>\r\n

In de pathogenese van parodontale pockets is het aanhechtingsepitheel de cruciale anatomische structuur. Van nature is het zeer permeabel. Daardoor kunnen creviculaire vloeistof en cellen (voornamelijk neutrofielen) gemakkelijk uittreden met als doel de sulcus gingivalis te beschermen tegen micro-organismen en hun producten. Die permeabiliteit is dus noodzakelijk uit het oogpunt van bescherming, maar tegelijkertijd een zwakke schakel omdat het micro-organismen de mogelijkheid biedt tot invasie zodra het afweermechanisme tekortschiet. De bij parodontitis betrokken bacterie Porphyromonas gingivalis<\/i> produceert proteasen (gingipains) die de intercellulaire verbindingen in het aanhechtingsepitheel aantasten. Bovendien stellen ze intercellulair adhesiemolecuul-1, ook bekend als CD54, in staat zich te hechten aan de epitheelcellen. Hierdoor wordt de bescherming die neutrofielen aan de epitheelcellen bieden verstoord.<\/p>\r\n

Histopathologisch verliest het aanhechtingsepitheel steeds meer contact met het worteloppervlak, prolifereert het aanhechtingsepitheel tot ontstoken bindweefsel, ontstaan focale micro-ulceraties van het aanhechtingsepitheel, infiltreren lymfocyten het aanhechtingsepitheel, wordt de laag resterend aanhechtingsepitheel steeds dunner, neemt de permeabiliteit van het pocketepitheel toe, migreren steeds meer neutrofiele granulocyten in het pocketepitheel en wijzigt de richting die het exsudaat volgt van apicocorticaal naar loodrecht op het worteloppervlak zodat de pocket breder wordt.<\/p>\r\n

De consequentie van wat zich op anatomisch en histologisch niveau afspeelt is dat de steeds dunner wordende en meer ulcererende laag aanhechtingsepitheel en de breder wordende pocket de invasie van micro-organismen en hun producten in het bindweefsel steeds eenvoudiger maken. Afhankelijk van de ernst en de duur van de parodontitis ontstaat op pocketniveau een vicieuze cirkel die zonder interventie moeilijk of onmogelijk te doorbreken valt.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Met deze kennis moet het mogelijk zijn preventieve en therapeutische interventies te bedenken die wellicht doelmatiger zijn dan de thans gebruikelijke. <\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Bosshardt DD<\/em>. The periodontal pocket: pathogenesis, histopathology and consequences. Periodontology 2000 2018; 76: 43-50.<\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4750","auteurs":[{"id":"23","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat","old_id":"23","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_413_416_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/de-parodontale-pocket","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg"},{"id":"4261","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Geen verschil in kwaliteit van leven tussen conventionele en minimaal restauratieve behandeling","titel_key":"geen_verschil_in_kwaliteit_van_leven_tussen_conventionele_en_minimaal_restauratieve_behandeling","subtitel":"Kindertandheelkunde","samenvatting":"In dit onderzoek werd nagegaan wat de het verschil in effect is tussen conventioneel restauratieve (volledige cariësverwijdering en pulpotomie\/CR) en minimaal restauratieve interventie (Hall-kroon en indirecte overkapping\/MI) bij kinderen van 4-9 jaar. Daartoe werd de mondgezondheidgerelateerde...","content":"

In dit onderzoek werd nagegaan wat de het verschil in effect is tussen conventioneel restauratieve (volledige cariësverwijdering en pulpotomie\/CR) en minimaal restauratieve interventie (Hall-kroon en indirecte overkapping\/MI) bij kinderen van 4-9 jaar. Daartoe werd de mondgezondheidgerelateerde kwaliteit van leven (OHRQoL) van de kinderen en hun verzorgers geëvalueerd. De behandeling had plaatsgevonden bij 2 in de kindertandheelkunde gespecialiseerde klinieken die verschillenden in toegepaste behandelstrategie (CR versus MI). Aan de evaluatie via de Early Childhood Oral Health Impact Scale en de Self-reported Scale of Oral Health Outcomes for 5-year-old Children werkten 110 Kinderen en hun verzorgers mee. De evaluatie vond plaats vlak voor de start van de behandeling en 3-6 maanden na de voltooiing van de behandeling. Cariës bleek een negatief effect te hebben op het kind en de familie. Kinderen rapporteerden problemen met eten (55,5%), slapen (40%), en het vermijden van glimlachen vanwege de esthetiek (27,3%). Kiespijn bij hun kind werd door meer dan de helft van de ouders vermeld. Ouders signaleerden problemen bij het eten (40,9%), prikkelbaarheid (38.2%) en problemen met drinken (30,9%). Ongeveer de helft van de ouders voelde zich schuldig vanwege de mondsituatie bij hun kind. Na de tandheelkundige behandeling rapporteerden de deelnemers een significante verbetering in de algemene gezondheidstoestand (p = 0,001). De leeftijd en het geslacht van het kind, evenals de behandelwijze (CR\/MI) bleken niet statistisch significant geassocieerd te zijn met de OHRQoL van het kind of de verzorger. Kinderen en ouders die aanvankelijk meer effecten van onbehandelde cariës hadden gemeld, rapporteerden grotere verbeteringen in de toestand van de totale mondgezondheid (p < 0,0001).<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Cariës werd geassocieerd met negatieve effecten op kwaliteit van leven door de kinderen en de ouders. Behandeling van de cariës leidde tot aanzienlijke verbetering van de kwaliteit van leven bij de kinderen en de gezinnen, ongeacht of het de conventionele of minimaal restauratieve behandeling betrof. <\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Bani Hani A, Deery C, Toumba J, Munyombwe T, Duggal M<\/em>. The impact of dental caries and its treatment by conventional or biological approaches on the oral health-related quality of life of children and carers. Int J Paediatr Dent 2018; 28: 266-276.<\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4751","auteurs":[{"id":"265","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"R.J.M. Gruythuysen","titel_key":"r_j_m_gruythuysen","old_id":"265","voorvoegsel":"R.J.M. ","achternaam":"Gruythuysen"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_413_416_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/geen-verschil-in-kwaliteit-van-leven-tussen-conventionele-en-minimaal-restauratieve-behandeling","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg"},{"id":"4262","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Minimaal restauratieve en conventionele cari\u00ebsbehandeling even succesvol","titel_key":"minimaal_restauratieve_en_conventionele_cariesbehandeling_even_succesvol","subtitel":"Kindertandheelkunde","samenvatting":" \r\nIn een retrospectief onderzoek werd het resultaat van conventionele restauratieve cariësbehandeling (CR) in tijdelijke molaren (voorgevormde kroon en pulpotomie) vergeleken met minimale restauratieve interventie (MI) in tijdelijke gebitselementen (Hall-kroon en indirecte overkapping). D...","content":"

 <\/p>\r\n

In een retrospectief onderzoek werd het resultaat van conventionele restauratieve cariësbehandeling (CR) in tijdelijke molaren (voorgevormde kroon en pulpotomie) vergeleken met minimale restauratieve interventie (MI) in tijdelijke gebitselementen (Hall-kroon en indirecte overkapping). Daarbij werden de data van 246 kinderen in de leeftijd van 4-9 jaar betrokken die waren behandeld in 2 gespecialiseerde in de kindertandheelkundeklinieken met een verschil in behandelmethode (CR\/MI). Het betrof patiëntgegevens over de periode 2006-2012. De evaluatie omvatte 836 tijdelijke gebitselementen. In de CR-groep was bij 324 gebitselementen alle cariës verwijderd (meestal gerestaureerd met composiet) en bij 104 gebitselementen een pulpotomie (meestal in combinatie met een voorgevormde kroon) uitgevoerd. In de MI-groep was bij 388 een Hall-kroon geplaatst en waren 20 tijdelijke gebitselementen indirect overkapt. De meeste gebitselementen bleven symptoomloos na een follow-upperiode van maximaal 77 maanden, 95,3% in de CR-groep en 95,8% in de MI-groep. Geen significante verschillen werden gevonden tussen de behandelmethoden (CR\/MI), noch voor de leeftijd en geslacht van het kind, het aantal carieuze vlakken of het type tijdelijk gebitselement. De auteurs geven aan dat door minimaal restauratieve interventie behandeling onder algehele anesthesie kan worden beperkt. Zij benadrukken de voordelen hiervan voor beperking van de morbiditeit bij algehele anesthesie en de kosten van de zorg.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Zowel de conventionele restauratieve behandeling als de minimale interventie leidde tot vergelijkbare uiteindelijke resultaten en bleken even succesvol voor de cariësbehandeling in het tijdelijke gebit. <\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Bani Hani A, Duggal M, Toumba J, Deery C<\/em>. Outcomes of the conventional and biological treatment approaches for the management of caries in the primary dentition. Int J Paediatr Dent 2018; 28: 12-22.<\/p>\r\n

 <\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4752","auteurs":[{"id":"265","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"R.J.M. Gruythuysen","titel_key":"r_j_m_gruythuysen","old_id":"265","voorvoegsel":"R.J.M. ","achternaam":"Gruythuysen"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_413_416_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/minimaal-restauratieve-en-conventionele-cariesbehandeling-even-succesvol","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg"},{"id":"4263","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Lachgas: resultaten bij uitgebreide tandheelkundige behandeling","titel_key":"lachgas_resultaten_bij_uitgebreide_tandheelkundige_behandeling","subtitel":"Kindertandheelkunde","samenvatting":"Inhalatiesedatie is de eerste keus bij wat oudere angstige kinderen wanneer de tandheelkundige behandeling op een gewone wijze niet lukt.\r\nDoel van onderhavig onderzoek was de analyse van de resultaten van uitgebreide tandheelkundige behandeling met behulp van lachgassedatie in een ziekenhuissetting...","content":"

Inhalatiesedatie is de eerste keus bij wat oudere angstige kinderen wanneer de tandheelkundige behandeling op een gewone wijze niet lukt.<\/p>\r\n

Doel van onderhavig onderzoek was de analyse van de resultaten van uitgebreide tandheelkundige behandeling met behulp van lachgassedatie in een ziekenhuissetting bij kinderen jonger dan 17 jaar in Leeds. Een retrospectief cohortonderzoek vond plaats over de periode 2006-2011. De resultaten werden onderverdeeld in 5 groepen:<\/p>\r\n

1. behandeling uitgevoerd zoals gepland, 2. behandeling uitgevoerd niet zoals gepland, 3. behandeling met lachgassedatie afgebroken door gebrek aan medewerking en een verwijzing voor een behandeling onder algehele anesthesie, 4. verwijzing voor een tandheelkundige behandeling met lokaal anesthesie bij de afwezigheid van de sedatienoodzaak, 5. geen behandeling onder inhalatiesedatie vanwege afwezigheid van het kind.<\/p>\r\n

In totaal werden 453 patiëntendossiers geëvalueerd. De gemiddelde leeftijd was 10,3 ± 2,9 jaar variërend van 2-17 jaar. Behandeling werd met succes voltooid in 63,3% van de gevallen, 15,9 % werd verwezen voor een behandeling onder algehele narcose, 11,2% is niet gekomen. Bij 7,1% werd de behandeling anders uitgevoerd, maar wel voltooid en 2,2% werd terugverwezen voor een behandeling met lokaal anesthesie. De leeftijd van het kind was significant (p = 0,002) in relatie met de verwijzing voor een behandeling onder algehele anesthesie. De gemiddelde leeftijd van kinderen met een verwijzing voor een behandeling onder algehele narcose en zij die niet verschenen was significant lager in vergelijking met de andere groepen. Het geslacht was niet significant.<\/p>\r\n

Bij het merendeel van de kinderen bij wie inhalatiesedatie bij uitgebreide tandheelkundige behandeling geïndiceerd werd, was de behandeling succesvol en uitgevoerd zoals gepland. Bij jongere kinderen had een aanzienlijk hoger percentage een tandheelkundige behandeling onder algehele narcose nodig.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> De resultaten in ogenschouw nemend is een tandheelkundige behandeling met behulp van inhalatiesedatie een overweging waard. Hoewel algehele anesthesie als relatief veilig wordt gezien, dienen de risico’s te worden afgewogen. <\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Madouh M, Bani Hani A, Tahmassebi JF<\/em>. Treatment outcomes of using inhalation sedation for comprehensive dental care. Eur Arch Paediatr Dent 2018; 19: 33-37.<\/p>\r\n

 <\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4753","auteurs":[{"id":"224","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"D.L. Gambon","titel_key":"d_l_gambon","old_id":"224","voorvoegsel":"D.L.","achternaam":"Gambon"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_413_416_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/lachgas-resultaten-bij-uitgebreide-tandheelkundige-behandeling","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg"},{"id":"4264","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Relatie depressie en parodontitis","titel_key":"relatie_depressie_en_parodontitis","subtitel":"Sociale tandheelkunde","samenvatting":"Parodontitis is een ontstekingsziekte die het parodontium op elke leeftijd kan aantasten. Diverse risicofactoren zijn bekend, zoals roken, een niet-gereguleerde diabetes en een infectie met specifieke paropathogenen. Leeftijd is sterk gecorreleerd aan zowel depressie als parodontitis. In dit onderzo...","content":"

Parodontitis is een ontstekingsziekte die het parodontium op elke leeftijd kan aantasten. Diverse risicofactoren zijn bekend, zoals roken, een niet-gereguleerde diabetes en een infectie met specifieke paropathogenen. Leeftijd is sterk gecorreleerd aan zowel depressie als parodontitis. In dit onderzoek stond de vraag centraal of depressie en parodontitis per leeftijdsgroep van Zuid-Koreaanse volwassenen waren geassocieerd.<\/p>\r\n

Voor het onderzoek werden data gebruikt uit een bevolkingsonderzoek, verricht in 2014. Ruim 4.300 volwassenen van 20 jaar en ouder deden hieraan mee. Depressie werd gemeten aan de hand van een vragenlijst en in de anamnese; parodontitis werd beoordeeld aan de hand van bloeding, aanwezigheid van tandsteen en parodontale pocketdiepte. De resultaten lieten zien dat deelnemers met parodontitis vaker ouder waren, mannelijk, getrouwd, met een laag inkomen en opleidingsniveau., Zij leden vaker aan diabetes, hypertensie en overgewicht, rookten vaker, en maakten minder gebruik van floss of andere interdentale hulpmiddelen. In de totale steekproef werd geen relatie gevonden tussen gemeten of gerapporteerde depressie en de aanwezigheid van milde of ernstige parodontitis. Echter, in de leeftijdsgroep 20-29 werd een zwakke relatie gevonden tussen parodontitis en zelfgerapporteerde depressie (OR 2,0; 95% CI 1,01-4,08). De odds ratios lieten een sterkere relatie zien tussen ernstige parodontitis en zowel zelfgerapporteerde (6,5; 95% CI 2,2-19,5) als gediagnosticeerde depressie ((7,7; 95% CI 2,0-30,4).<\/p>\r\n

Conclusie. <\/b>Alleen in de leeftijdsgroep van 20-29 jaar werd een duidelijke relatie gevonden tussen ernstige parodontitis en zowel gerapporteerde als gediagnosticeerde depressie.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Hwang SH, Park SG<\/em>. The relationship between depression and periodontal diseases. Community Dental Health 2018; 35: 23-29.<\/p>\r\n

 <\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4754","auteurs":[{"id":"528","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"J.H.G. Poorterman","titel_key":"j_h_g_poorterman","old_id":"528","voorvoegsel":"J.H.G.","achternaam":"Poorterman"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_413_416_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/sociale_tandheelkunde_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/relatie-depressie-en-parodontitis","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/sociale_tandheelkunde_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/sociale_tandheelkunde_logo.jpg"},{"id":"4265","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Invloed van de interimplantaire afstand op de papilvorming","titel_key":"invloed_van_de_interimplantaire_afstand_op_de_papilvorming","subtitel":"Implantologie","samenvatting":"De vorming van de approximale papil vormt een succesmaat voor een implantologische behandeling, zeker in de esthetische zone. Als er 2 implantaten naast elkaar worden geplaatst is moeilijk te voorspellen of er papilvorming gaat optreden. In dit artikel werd onderzocht of de inter-implantaire papilvo...","content":"

De vorming van de approximale papil vormt een succesmaat voor een implantologische behandeling, zeker in de esthetische zone. Als er 2 implantaten naast elkaar worden geplaatst is moeilijk te voorspellen of er papilvorming gaat optreden. In dit artikel werd onderzocht of de inter-implantaire papilvorming af hangt van de horizontale inter-implantaire afstand.<\/p>\r\n

De databases Pubmed en Cochrane werden geraadpleegd voor ‘controlled trials’ tussen januari 2000 en augustus 2017. In totaal werden er 230 artikelen gevonden op basis van de zoektermen ‘adjacent implants’ AND ‘papilla’. Inclusiecriteria waren onder andere dat er minimaal 12 maanden follow-up moest zijn en dat per artikel minimaal 10 gezonde personen met ten minste 2 implantaatgedragen kronen in het bovenfront moesten zijn gevolgd. Uiteindelijk werden er 4 artikelen geschikt gevonden, waarvan 2 prospectieve onderzoeken, 1 cross-sectionele onderzoek en 1 gerandomiseerd klinisch onderzoek.<\/p>\r\n

Een tendens richting incomplete interimplantaire papilvorming bij een verminderde interimplantaire afstand werd opgemerkt bij 3 van de geïncludeerde artikelen. Volgens de auteurs zou er een interimplantaire afstand moeten zijn van ten minste 3 mm óf > 2 mm en < 4 mm om de kans op incomplete interimplantaire papilvorming te verminderen. Meer dan 4 mm is ook ongunstig voor de inter-implantaire papilvorming. In 1 artikel werd gesuggereerd dat bij te weinig ruimte (< 3 mm) tussen 2 implantaten, beter gekozen kon worden voor 1 implantaat met een cantilever. Daarnaast zou immediaat implanteren voordelen kunnen bieden ten opzichte van later implanteren vanwege de hogere botkam op het moment van implanteren.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Op de bevindingen in dit artikel kan geen duidelijk klinische aanbeveling worden gedaan voor de optimale horizontale afstand tussen 2 implantaten in het bovenfront. Er bestaat een tendens van incomplete papilvorming tussen 2 implantaten als deze minder dan 3 mm van elkaar worden geplaatst. <\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Ramanauskaite A, Roccuzzo A, Schwarz F<\/em>. A systematic review on the influence of the horizontal distance between two adjacent implants inserted in the anterior maxilla on the inter-implant mucosa fill. Clin Oral Implants Res 2018; 29: 62–70.<\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4755","auteurs":[{"id":"1664","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"B.M. Wemekamp","titel_key":"b_m_wemekamp","old_id":"0","voorvoegsel":"B.M.","achternaam":"Wemekamp"},{"id":"148","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"M.S. Cune","titel_key":"m_s_cune","old_id":"148","voorvoegsel":"M.S.","achternaam":"Cune"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_413_416_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/implantologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/invloed-van-de-interimplantaire-afstand-op-de-papilvorming","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/implantologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/implantologie_logo.jpg"},{"id":"4266","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Virtual reality als innovatie in onderwijs","titel_key":"virtual_reality_als_innovatie_in_onderwijs","subtitel":"Academisch proefschrift","samenvatting":"I.R. de Boer VR as innovation in dental ­education Amsterdam: Universiteit van ­Amsterdam, 2017 143 bl., geïll\r\nIn dit proefschrift wordt de toepassing van ‘Virtual Reality’ (VR) in het onderwijs besproken. VR is een technologie waarbij studenten in een virtuele, computer-g...","content":"

\"\" I.R. de Boer
VR as innovation in dental ­education
Amsterdam: Universiteit van ­Amsterdam, 2017
143 bl., geïll<\/strong><\/p>\r\n

In dit proefschrift wordt de toepassing van ‘Virtual Reality’ (VR) in het onderwijs besproken. VR is een technologie waarbij studenten in een virtuele, computer-gegenereerde omgeving bepaalde handelingen kunnen oefenen. Het grote voordeel van een dergelijke simulatieomgeving is dat veel verschillende uitdagingen kunnen worden aangeboden, waardoor de student beter is voorbereid op de uitdagingen die bij de dagelijkse patiëntenbehandeling voorkomen.<\/p>\r\n

Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van de Simodont, waarmee studenten kunnen boren in virtuele gebitselementen. Deze VR-oplossing wordt inmiddels al enkele jaren bij ACTA toegepast in het onderwijs. In 2007 sloot ACTA een overeenkomst met Moog Inc. om 50 VR-simulatoren voor de tandheelkunde te ontwikkelen en te installeren op ACTA. De machine evolueerde gedurende het ontwikkeltraject tot de ‘Simodont Dental Trainer’ die het nu is. Virtuele gebitselementen werden ontwikkeld door natuurlijke gebitselementen te scannen met een conebeam-CT en ze te bewerken op de computer om ze hetzelfde uiterlijk te geven als natuurlijke gebitselementen. Zij werden getest op hun bruikbaarheid door ze te vergelijken met natuurlijke en plastic gebitselementen en te laten beoordelen door de eindgebruikers (studenten en tandartsen). Vervolgens werd beoordeeld of de beelden beter in 2D of in 3D konden worden aangeboden en of de toepassing van ‘force feedback’ (FFB) een nuttige toevoeging zou vormen voor de VR-leeromgeving. FFB geeft een realistisch gevoel bij het ‘boren’ in een virtueel gebitselement omdat de weerstand van het tandoppervlak wordt gesimuleerd en doorgegeven aan het hoekstuk en de boor, waardoor het lijkt alsof het virtuele gebitselement een solide oppervlak heeft. Zowel de 3D-beelden als de FFB bleken van groot belang voor het creëren van een goede VR-leeromgeving. Het verder doorontwikkelen van de VR-leeromgeving, waarbij de toevoegingen aan het systeem direct konden worden getest op de eindgebruikers, bleek in dit geval succesvol. De verwachting is dat VR-leeromgevingen een steeds grotere rol in het onderwijs zullen gaan spelen.<\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"12","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4756","auteurs":[{"id":"446","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"W.J. van der Meer","titel_key":"w_j_van_der_meer","old_id":"446","voorvoegsel":"W.J. van der","achternaam":"Meer"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_417_media.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt141_web.jpg","rubriek_titel":"Media","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/virtual-reality-als-innovatie-in-onderwijs","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt141_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt141_web.jpg"},{"id":"4267","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Kunst en wetenschap van ART","titel_key":"kunst_en_wetenschap_van_art","subtitel":"Boek","samenvatting":"J.E. Frencken The art and science of Minimal Intervention Dentistry and Atraumatic Restorative TreatmentOrleton: Stephan Hancocks, 2018 220 bl., geïll. Prijs € 85,00 (incl. verzendkosten)ISBN 978 0 9565558 3 6\r\n\r\nDe recente ontwikkelingen in de cariologie vormen de basis voor dit boek over...","content":"

\"\"J.E. Frencken
<\/strong>The art and science of Minimal Intervention Dentistry and Atraumatic Restorative Treatment
<\/strong>Orleton: Stephan Hancocks, 2018
<\/strong>220 bl., geïll. Prijs € 85,00 (incl. verzendkosten)
<\/strong>ISBN 978 0 9565558 3 6<\/strong><\/p>\r\n

\r\n

De recente ontwikkelingen in de cariologie vormen de basis voor dit boek over Atraumatic Restorative Treatment (ART), een behandeling die goed aansluit op de verworven kennis van cariës. De wetenschappelijke onderbouwing van ART en de toepassing in de praktijk komen uitgebreid aan de orde. De ART-methode is inmiddels gevestigd, zo blijkt uit de omvangrijke literatuur, en gebaseerd op een stevig wetenschappelijk fundament. De basis voor behandeling van cariës als gedragsziekte door middel van minimaal invasieve strategieën wordt gepresenteerd met als doel de gebitselementen zo lang mogelijk gezond en functioneel te behouden en de patiënt zo weinig mogelijk te belasten. Praktische en theoretische vragen van de lezer over alle mogelijke aspecten van ART-methode worden in dit boek uitgebreid besproken. De antwoorden zijn duidelijk en grondig wetenschappelijk onderbouwd. De lezer leert hoe op een zeer patiëntvriendelijke manier cariëslaesies in verschillende stadia en op verschillende locaties te behandelen zijn. Met nadruk wordt gesteld dat een beslissing om een ART-sealant of een restauratie te plaatsen pas dient te worden genomen als plaquebeheersing niet goed mogelijk is. Minimaal invasieve technieken en ART zijn zeer geschikt bij kinderen, angstige patiënten, patiënten met beperkingen, ouderen en iedereen die baat heeft bij het comfort dat deze methoden bieden. Zij dragen bij aan het zo veel mogelijk beperken van behandelingen onder narcose.<\/p>\r\n<\/figure>\r\n

De vele illustraties en de heldere opbouwen een goed te volgen tekst dragen bij aan de leesbaarheid van dit boek. Ieder hoofdstuk wordt afgesloten met conclusies en een uitgebreide literatuurlijst. Ook aan de ontwikkeling van het ART-concept is een hoofdstuk gewijd.<\/p>\r\n

Het boek is een aanrader voor iedere mondzorgverlener die minimaal invasief wil behandelen en voor iedereen die met de kwetsbare groepen van patiënten werkt of daarvoor in opleiding is. Voor diegenen die in ontwikkelingslanden gaan werken is het beslist een eerste keus handboek. <\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"12","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4757","auteurs":[{"id":"1665","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"L. Jasulaityte","titel_key":"l_jasulaityte","old_id":"0","voorvoegsel":"L.","achternaam":"Jasulaityte"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1807_417_media.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt170_web.jpg","rubriek_titel":"Media","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/kunst-en-wetenschap-van-art","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt170_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt170_web.jpg"},{"id":"4269","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Parodontitis bij ouderen","titel_key":"parodontitis_bij_ouderen","subtitel":"Parodontologie","samenvatting":"Er zijn veel onderzoeken uitgevoerd naar parodontitis en de behandeling daarvan bij mensen tussen 18 en 65 jaar oud. Omdat tot voor kort een substantieel deel van de ouderen edentaat was, is het begrijpelijk dat parodontitis bij ouderen nauwelijks aandacht heeft gekregen. De auteur van dit artikel v...","content":"

Er zijn veel onderzoeken uitgevoerd naar parodontitis en de behandeling daarvan bij mensen tussen 18 en 65 jaar oud. Omdat tot voor kort een substantieel deel van de ouderen edentaat was, is het begrijpelijk dat parodontitis bij ouderen nauwelijks aandacht heeft gekregen. De auteur van dit artikel vond het nu echter tijd dit onderwerp in een overzichtsartikel te belichten.<\/p>\r\n

Bestudering van 120 artikelen met een grote diversiteit aan onderwerpen en methoden van onderzoek bracht de auteur tot de volgende 7 groepen van samenhangende, concluderende stellingen over parodontitis bij ouderen.<\/p>\r\n

Veel dentate ouderen hebben geen molaren meer en eenwortelige gebitselementen hebben een betere parodontale prognose dan meerwortelige. Mensen die zeer gevoelig zijn voor het krijgen van parodontitis hebben op oudere leeft ijd geen gebitselementen meer. Degenen die op de leeft ijd van 65 jaar nog geen parodontitis hebben ontwikkeld, zijn waarschijnlijk niet gevoelig voor het krijgen van substantiële parodontitis in het vervolg van hun leven.<\/p>\r\n

Gingivarecessie komt bij ouderen veel voor. Progressieve parodontitis met verlies van bot en parodontale aanhechting gaat vaker gepaard met gingivarecessies dan met parodontale pockets.<\/p>\r\n

Veroudering van het immuunsysteem, met beperking van het aantal T- en B-cellen, vermindert de natuurlijke bescherming tegen paropathogenen.<\/p>\r\n

Systemische ziekten en de behandeling daarvan bevorderen de progressie van parodontitis. Belemmeringen bij goede mondverzorging zijn dementie, zorgafh ankelijkheid en beperkingen in de handvaardigheid. De toegankelijkheid van professionele mondzorg kan lastig zijn.<\/p>\r\n

De diagnostische criteria voor parodontitis bij jongeren zijn niet volledig toepasbaar bij ouderen. Daardoor is het vergelijken van prevalentiecijfers onbetrouwbaar.<\/p>\r\n

Slechte voeding kan een oorzaak zijn van gingivitis. Gingivitis kan worden bestreden door voorlichting over voeding en verbetering van de voeding met beperking van de suikerconsumptie.<\/p>\r\n

Er is slechts beperkt bewijs voor de effectiviteit van routinematige parodontale behandeling bij ouderen. Een langere levensduur en de toename van het aantal gebitselementen leidt tot een toename van het aantal ouderen dat parodontale behandeling nodig heeft. Onbehandelde parodontitis rond de pensionering kan de levensverwachting beperken.<\/p>\r\n

Conclusie<\/strong>. Parodontitis is een belangrijk aandachtspunt in de zorgverlening aan de huidige en toekomstige generaties ouderen.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Persson GR<\/em>. Dental geriatrics and periodontitis. Periodontology 2000 2017; 74: 102-115.<\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4759","auteurs":[{"id":"23","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat","old_id":"23","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"}],"has_download":"uploads\/download_artikel\/1807_413_416_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/parodontitis-bij-ouderen","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg"},{"id":"4270","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Stress en klinische prestaties","titel_key":"stress_en_klinische_prestaties","subtitel":"Sociale tandheelkunde","samenvatting":"Tandartsen ervaren de uitoefening van hun beroep als meer stressvol dan andere artsen. Uit recent Brits onderzoek bleek dat afhankelijk van de setting waarin gewerkt werd zo’n 50-75% van de tandartsen een hoge werkgerelateerde stress rapporteerde. Het doel van dit onderzoek was om door middel...","content":"

Tandartsen ervaren de uitoefening van hun beroep als meer stressvol dan andere artsen. Uit recent Brits onderzoek bleek dat afhankelijk van de setting waarin gewerkt werd zo’n 50-75% van de tandartsen een hoge werkgerelateerde stress rapporteerde. Het doel van dit onderzoek was om door middel van een systematische recensie de invloed van stress en angst op de klinische prestaties van tandartsen te evalueren.<\/p>\r\n

Om de deze onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden is een aantal elektronische databases, waaronder Medline, doorzocht aan de hand van PRISMA-richtlijnen. Twee beoordelaars screenden onafhankelijk van elkaar de referenties op relevantie. Uiteindelijk werd de volledige tekst van de gevonden artikelen door beide onderzoekers onafhankelijk onderworpen aan de opgestelde inclusiecriteria.<\/p>\r\n

De zoekopdracht leverde als resultaat ruim 3.500 titels en samenvattingen op. Hiervan werden 12 publicaties als potentieel bruikbaar geselecteerd. Na toepassing van de inclusiecriteria vielen nog 11 hiervan af. De enig overgebleven publicatie bleek een Engelse samenvatting van een Franstalig proefschrift, dat niet online verkrijgbaar was.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Er werd geen empirisch bewijs in de literatuur gevonden over de invloed van stress op de klinische prestaties van tandartsen. Goed ontworpen prospectieve onderzoeken zijn nodig om meer inzicht te krijgen in de invloed van stress op het tandheelkundig functioneren. <\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Plessas A, Delgado MB, Nasser M, Hanoch Y, Moles DR<\/em>. Impact of stress on dentists' clinical performance. A systematic review. Community Dental Health 2018; 35: 9-15.<\/p>\r\n

 <\/p>","datum":"2018-07-06 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"237","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4760","auteurs":[{"id":"528","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"J.H.G. Poorterman","titel_key":"j_h_g_poorterman","old_id":"528","voorvoegsel":"J.H.G.","achternaam":"Poorterman"}],"has_download":"uploads\/download_artikel\/1807_413_416_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/sociale_tandheelkunde_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juli en augustus 2018","url":"\/artikel\/125\/7-8\/stress-en-klinische-prestaties","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/sociale_tandheelkunde_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/sociale_tandheelkunde_logo.jpg"},{"id":"4272","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Positieve langetermijnresultaten van implantaatbehandeling bij oligodontie","titel_key":"positieve_langetermijnresultaten_van_implantaatbehandeling_bij_oligodontie","subtitel":"Promotie M.A.P. Filius","samenvatting":"Marieke Filius onderzocht onder andere de langetermijnresultaten van behandeling met tandheelkundige implantaten bij patiënten met oligodontie. Hiervoor gebruikte zij gegevens van 126 patiënten die tussen 1991 en 2015 waren behandeld met tandheelkundige implantaten. Filius’ belangrij...","content":"

Marieke Filius onderzocht onder andere de langetermijnresultaten van behandeling met tandheelkundige implantaten bij patiënten met oligodontie. Hiervoor gebruikte zij gegevens van 126 patiënten die tussen 1991 en 2015 waren behandeld met tandheelkundige implantaten. Filius’ belangrijkste conclusie is dat kronen en bruggen op orale implantaten een goede behandeloptie is voor deze patiëntengroep, zowel op korte als lange termijn.<\/p>\r\n

Het plaatsen van implantaten bij oligodontiepatiënten is uitdagend omdat het botvolume vaak gering is. Meestal wordt dan botaugmentatie toegepast. Tot nu toe waren er slechts kortetermijnresultaten bekend van implantaatbehandeling bij oligodontiepatiënten.<\/p>\r\n

Filius onderzocht 777 implantaten bij 126 oligodontiepatiënten. De implantaatoverleving na 5 jaar was 95,7% en na 10 jaar 89,2%. Kronen deden het op lange termijn beter dan bruggen. Wel was er meer marginaal botverlies zichtbaar op plekken waar gebruikgemaakt was van botaugmentatie en deden implantaten die geplaatst werden in geaugmenteerd bot het op lange termijn minder goed. Daarom is goede implantologische nazorg belangrijk, stelt Filius.<\/p>\r\n

Op 4 juli 2018<\/a> promoveerde Marieke A.P. Filius aan de Rijksuniversiteit Groningen op haar proefschrift ‘Implant treatment of patients with severe hypodontia<\/a>’. Promotoren waren prof. dr. A. Vissink, prof. dr. G.M. Raghoebar en prof. dr. M.S. Cune. Copromotor was dr. A. Visser.<\/p>","datum":"2018-07-04 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4762","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180704_pers_promotie_map_filius_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/positieve-langetermijnresultaten-van-implantaatbehandeling-bij-oligodontie","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180704_pers_promotie_map_filius_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180704_pers_promotie_map_filius_web.jpg"},{"id":"4271","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Kosteneffectiviteit van behandeling en preventie van cari\u00ebs","titel_key":"kosteneffectiviteit_van_behandeling_en_preventie_van_caries","subtitel":"Promotie A.S. Goldman-Hawes","samenvatting":"Ann Goldman onderzocht de kosten en de kosteneffectiviteit van preventieve en restauratieve behandelingen bij schoolgaande kinderen in China en in Brazilië. Zo bekeek zij het onder supervisie poetsen met fluoridetandpasta om gecaviteerde carieuze dentinelaesies in blijvende molaren met een hoog...","content":"

Ann Goldman onderzocht de kosten en de kosteneffectiviteit van preventieve en restauratieve behandelingen bij schoolgaande kinderen in China en in Brazilië. Zo bekeek zij het onder supervisie poetsen met fluoridetandpasta om gecaviteerde carieuze dentinelaesies in blijvende molaren met een hoog cariësrisico te voorkómen en het verzegelen van deze molaren met een hooggevuld glasionomeercement volgens de ART-methode en met kunsthars, het schoonpoetsen met fluoridetandpasta van caviteiten in de tijdelijke dentitie en het stoppen van het cariësproces in dentinecaviteiten door het plaatsen van restauraties.<\/p>\r\n

Goldman concludeerde dat de onder warmtetoevoeging geplaatste ART-verzegeling na 4 jaar het meest kosteneffectief was van de onderzochte verzegelingsmaterialen en dat een glascarbomeerverzegeling het minst gunstigste effect en ook de duurste verzegeling was. Tevens bleek dat het met fluoridetandpasta poetsen van het gebit 180 dagen per jaar onder supervisie de beste uitkomst had, al drukten de personeelskosten de resultaten. Ten slotte stelt Goldman dat ART-behandeling met hooggevuld glasionomeercement een waardevol alternatief is voor restauratieve behandeling met amalgaam, omdat de effectiviteit van de ART-behandeling niet onder doet voor die van amalgaam en de mogelijkheid biedt de personeelskosten te beïnvloeden in combinatie met het uitvoeren van deze behandeling buiten de tandheelkundige kliniek.<\/p>\r\n

Op 29 juni 2018<\/a> promoveerde mevrouw Ann S. Goldman-Hawes aan de Radboud Universiteit op haar proefschrift ‘Comparative costs and cost-effectiveness research on materials and approaches in the treatment and prevention of dental caries in a mixed dentition: Community trials in Wuhan, China and Paranoá, Brazil<\/a>’. Promotor was prof. dr. N.H.J. Creugers en copromotor was dr. J.E.F.M. Frencken.<\/p>","datum":"2018-07-02 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4761","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180629_pers_promotie_as_goldman_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/kosteneffectiviteit-van-behandeling-en-preventie-van-caries","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180629_pers_promotie_as_goldman_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180629_pers_promotie_as_goldman_web.jpg"},{"id":"4268","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Verdere ontrafeling van genetische achtergronden schisis","titel_key":"verdere_ontrafeling_van_genetische_achtergronden_schisis","subtitel":"Promotie K.D. Khandelwal","samenvatting":"Het doel van Kriti Khandelwals promotieonderzoek was het verder ontrafelen van de genetische achtergronden van schisis met behulp van moderne genomische technieken. Khandelwal concludeerde aan de hand van onderzoek naar nieuwe deleties en variaties in TP63 dat het huidige model waarin ‘loss-of...","content":"

Het doel van Kriti Khandelwals promotieonderzoek was het verder ontrafelen van de genetische achtergronden van schisis met behulp van moderne genomische technieken. Khandelwal concludeerde aan de hand van onderzoek naar nieuwe deleties en variaties in TP63 dat het huidige model waarin ‘loss-of-function’ allelen geen klinisch fenotype veroorzaken moet worden aangepast. Tevens vond ze bewijs dat zeldzame IRF6-varianten een rol spelen in de etiologie van niet-syndromale schisis. Ook leverde haar studie op dat LRP6-mutaties geen schisis veroorzaken, maar wel ernstige tandagenesie met of zonder ander tandafwijkingen, zoals ankylose, glazuurdefecten en vormveranderingen. Ook geeft haar onderzoek aan dat varianten in p63 bindingsplaatsen mogelijk de regulatie van ver weg of nabijgelegen schisisgerelateerde genen verstoren.<\/p>\r\n

Met deze aanwijzingen kan in verder vooral functioneel onderzoek (CRISPR\/Cas9) meer informatie gevonden worden over het ontstaan van schisis.<\/p>\r\n

Op 26 juni 2018<\/a> promoveerde mevrouw Kriti D. Khandelwal aan de Radboud Universiteit Nijmegen op haar proefschrift ‘Genetic mechanisms of orofacial clefting<\/a>’. Promotoren waren prof. dr. C.E.L. Carels en prof. dr. J.H.L.M. van Bokhoven. De copromotor was dr. J.H. Zhou.<\/p>","datum":"2018-06-28 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4758","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180626_pers_promotie_kd_khandelwal_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/verdere-ontrafeling-van-genetische-achtergronden-schisis","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180626_pers_promotie_kd_khandelwal_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180626_pers_promotie_kd_khandelwal_web.jpg"},{"id":"4232","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Functioneren van overkappingsprotheses op implantaten in bovenkaak","titel_key":"functioneren_van_overkappingsprotheses_op_implantaten_in_bovenkaak","subtitel":"Promotie G.C. Boven","samenvatting":"Doel van het promotieonderzoek van Carina Boven was het beoordelen van het functioneren van overkappingsprotheses op 4 implantaten in de bovenkaak. Daarbij vergeleek ze onder andere de verschillende mesostructuren: staaf of locator. De belangrijkste conclusies van Boven waren dat een overkappingspro...","content":"

Doel van het promotieonderzoek van Carina Boven was het beoordelen van het functioneren van overkappingsprotheses op 4 implantaten in de bovenkaak. Daarbij vergeleek ze onder andere de verschillende mesostructuren: staaf of locator. De belangrijkste conclusies van Boven waren dat een overkappingsprothese in de bovenkaak op 4 implantaten met een staafmesostructuur of locators resulteerde in tevreden patiënten en gezond peri-implantair weefsel. Bij de keuze voor de mesostructuur spelen volgens haar 3 zaken een rol: vanuit het perspectief van de patiënt kan het beste een staafmesostructuur worden gekozen, vanuit klinisch perspectief geeft een staafmesostructuur 1 jaar na plaatsen significant minder marginaal botverlies en vanuit perspectief van kosteneffectiviteit is een staafmesostructuur minder kosteneffectief met betrekking tot mondgzondheidgerelateerde levenskwaliteit en functionele uitkomstmaten.<\/p>\r\n

Op 25 juni 2018<\/a> promoveerde G.C. Boven aan de Rijksuniversiteit Groningen op haar proefschrift ‘Maxillary overdentures on dental implants<\/a> ’. Promotoren waren prof. dr. H.J.A. Meijer, prof. dr. G.M. Raghoebar en prof. dr A. Vissink.<\/p>","datum":"2018-06-25 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4721","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180625_pers_promotie_g_c_boven_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/functioneren-van-overkappingsprotheses-op-implantaten-in-bovenkaak","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180625_pers_promotie_g_c_boven_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180625_pers_promotie_g_c_boven_web.jpg"},{"id":"4249","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Publicatieprijs 2018 naar Dominique Niesten","titel_key":"publicatieprijs_2018_naar_dominique_niesten","subtitel":"","samenvatting":"De prijscommissie van de Stichting Bevordering Tandheelkundige Kennis (gelieerd aan het NTvT) heeft, na lezing van alle in aanmerking komende publicaties in de jaargangen 2016 en 2017 van het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde, besloten de Publicatieprijs 2018 toe te kennen aan eerste auteur Dominique Niesten. ","content":"

\"DominiqueDe prijscommissie van de Stichting Bevordering Tandheelkundige Kennis (gelieerd aan het NTvT) heeft, na lezing van alle in aanmerking komende publicaties in de jaargangen 2016 en 2017 van het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde<\/i>, besloten de Publicatieprijs 2018 toe te kennen aan eerste auteur Dominique Niesten. Het winnende artikel is ‘Mondzorg en mondgezondheidgerelateerde levenskwaliteit van kwetsbare en zorgafhankelijke ouderen’ dat in de novembereditie van 2017 verscheen in de serie ‘Hora est’ (Ned Tijdschr Tandheelkd 2017; 124: 589-592<\/a>). Haar proefschrift, waarop zij op 23 juni 2017 promoveerde aan de Radboud Universiteit Nijmegen, vormde de basis van dit artikel.<\/p>\r\n

\"\"De prijs, bestaande uit een cheque van € 2.500,- en een gegraveerde penning, zal tijdens De Nationale Tandheelkunde Quiz<\/a> op 2 november 2018 officieel worden uitgereikt. Met deze Quiz wordt het 125-jarig bestaan van het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde<\/i> zowel wetenschappelijk als feestelijk gevierd.<\/p>\r\n

Klik hier<\/a> voor meer informatie over de prijzen en beurzen van de Stichting Bevordering Tandheelkundige Kennis.<\/p>\r\n

 <\/p>","datum":"2018-06-22 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4738","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/ntvt_publicatieprijs_rgb_vierkant_web_1.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/publicatieprijs-2018-naar-dominique-niesten","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/ntvt_publicatieprijs_rgb_vierkant_web_1.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/ntvt_publicatieprijs_rgb_vierkant_web_1.jpg"},{"id":"4248","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"\u2018Behulpzame\u2019 ouders in de tandartspraktijk","titel_key":"behulpzame_ouders_in_de_tandartspraktijk","subtitel":"Column","samenvatting":"Regelmatig behandel ik kinderen. Zij zijn namelijk hartstikke goed te behandelen, als de ouders maar doen wat ze moeten doen. Maar helaas zijn er heel veel ouders die proberen te ‘helpen’, waardoor behandelen van het kind vrijwel onmogelijk wordt.\r\nEen voorbeeld is de ouder die binnenkom...","content":"

Regelmatig behandel ik kinderen. Zij zijn namelijk hartstikke goed te behandelen, als de ouders maar doen wat ze moeten doen. Maar helaas zijn er heel veel ouders die proberen te ‘helpen’, waardoor behandelen van het kind vrijwel onmogelijk wordt.<\/p>\r\n

Een voorbeeld is de ouder die binnenkomt met zijn of haar kind, in de hoek gaat zitten en aangeeft dat hij of zij “mooi niet in de stoel gaat zitten door een eerder opgelopen trauma of angst voor de tandarts”<\/i>. Nog erger is wanneer de ouder over zijn vreselijke ervaring begint te vertellen in aanwezigheid van het kind en dan vervolgens wel verwacht dat zijn kind probleemloos in de stoel gaat liggen. Nou..., zo werkt dat dus niet.<\/p>\r\n

Een ander voorbeeld is een ouder die tegen zijn kind zegt: “Het is helemaal niet eng! De tandarts gaat je echt geen pijn doen”<\/i>. Ook dit zijn 2 zinnen die ik geregeld voorbij hoor komen en die een averechts effect hebben op het kind. Het woordje ‘niet’<\/i> bestaat namelijk niet in ons brein. Want als ik zeg: “Denk eens niet aan een dansende roze olifant”<\/i>, waar denk je dan aan? Precies! Een dansende roze olifant. De zin die daarop volgt, de tandarts gaat je echt geen pijn doen, schrikt een kind nog meer af. Niemand had nog gesproken over ‘pijn’! Nu is de tandarts eng en wordt er ook nog eens een associatie met pijn gemaakt. Ook bij deze kinderen reken ik er dan niet op dat ze staan juichen om in de stoel te stappen.<\/p>\r\n

Maar de meest lastige ouder vind ik de ouder die de stoel uit de hoek pakt, naast de behandelstoel komt zitten en vervolgens aan het kind vraagt of hij zijn hand vast moet houden. Hoezo zou je papa’s of mama’s hand vast moeten houden? Gaat de tandarts dan iets heel engs doen? Want normaal als ik papa of mama’s hand vast mag houden wordt het heel spannend. Ook deze kinderen zetten het in ‘no time’ op een krijsen. En mooi vervolg daarop is een ouder die zegt: “Het duurt nog maar heel even, de tandarts is bijna klaar”<\/i>. De tandarts is bijna klaar? Hoe weet die ouder dat nou? We zijn nog niet eens op de helft. Probeer dat als tandarts dan nog maar eens recht te breien.<\/p>\r\n

Op universiteit werd mij daarom geleerd dat ouders in de wachtkamer moeten wachten. Ook dit heb ik natuurlijk geprobeerd, maar in de praktijk blijkt dit een stuk lastiger te zijn. Ouders willen foto’s en filmpjes maken van hun kind dat voor het eerst naar de tandarts gaan. Daarnaast vinden ze het zelf hartstikke spannend en ze willen er voor hun kind zijn wanneer dit nodig is. Daarom doe ik tegenwoordig het volgende: zodra een papa of mama met hun kroost binnenkomt, mogen ze lekker in de hoek gaan zitten en kijken. Ze mogen daar foto’s en filmpjes maken of waar ze zin in hebben, dan zorgen wij ervoor dat hun kind een super leuke ervaring heeft bij de tandarts.<\/p>\r\n

Lisa Vermeulen<\/strong>, tandarts<\/p>","datum":"2018-06-21 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4737","auteurs":[{"id":"1057","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"L. Vermeulen","titel_key":"l_vermeulen","old_id":"0","voorvoegsel":"L.","achternaam":"Vermeulen"}],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180621_column_juni18_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/behulpzame-ouders-in-de-tandartspraktijk","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180621_column_juni18_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180621_column_juni18_web.jpg"},{"id":"4241","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"IPOP is klinisch relevantie validatiemethode voor gebruik implantaatboormallen","titel_key":"ipop_is_klinisch_relevantie_validatiemethode_voor_gebruik_implantaatboormallen","subtitel":"Promotie L.M. Verhamme","samenvatting":"Luc Verhamme deed onderzoek naar virtuele preoperatieve planning en het gebruik van boormallen in de implantologie. Om de afwijking tussen de geplande en postoperatief bereikte implantaatposities op een klinische relevante manier in beeld te brengen en daarmee de oorzaak van de onnauwkeurigheid te d...","content":"

Luc Verhamme deed onderzoek naar virtuele preoperatieve planning en het gebruik van boormallen in de implantologie. Om de afwijking tussen de geplande en postoperatief bereikte implantaatposities op een klinische relevante manier in beeld te brengen en daarmee de oorzaak van de onnauwkeurigheid te duiden, werd een nieuwe validatiemethode, de zogenoemde Implant Position Orthogonal Projection (IPOP), ontwikkeld en door Verhamme gevalideerd. Vervolgens gebruikte hij de methode om het gebruik van boormallen te evalueren. Zo stelde hij vast dat bij een niet-geaugmenteerde edentate bovenkaak een precieze positionering van de boormal in vooral anterieure\/posterieure richting van groot belang is voor reductie van afwijkingen in buccale als mesiale richting. Bij patiënten met een extreme geresorbeerde bovenkaak die eenzelfde behandeling ondergingen, stelde Verhamme onacceptabele afwijkingen (groter dan 0,5 mm) tussen planning en uiteindelijke plaatsing vast. Vervolgens voerde hij klinisch onderzoek uit waarin osteosyntheseschroeven werden gebruikt om de boormal af te steunen en evalueerde de onnauwkeurigheid wederom met IPOP. Bij deze patiënten was de gemeten afwijking klinisch wel acceptabel.<\/p>\r\n

Op 20 juni 2018<\/a> promoveerde de heer Luc M. Verhamme aan de Radboud Universiteit Nijmegen op zijn proefschrift ‘Clinical evaluation and improvement of guided implant surgery<\/a>’. Promotoren waren prof. dr. S.J. Bergé en prof. dr. G.J. Meijer. De copromotor was dr. T.J.J. Maal.<\/p>","datum":"2018-06-20 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4730","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180620_pers_promotie_lm_verhamme_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/ipop-is-klinisch-relevantie-validatiemethode-voor-gebruik-implantaatboormallen","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180620_pers_promotie_lm_verhamme_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180620_pers_promotie_lm_verhamme_web.jpg"},{"id":"4247","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Drinkwaterfluoridering in de Verenigde Staten nog altijd effectief","titel_key":"drinkwaterfluoridering_in_de_verenigde_staten_nog_altijd_effectief","subtitel":"","samenvatting":"In de Verenigde Staten is een groot aantal staten het drinkwater gefluorideerd. Desondanks zijn er de laatste 30 jaar maar weinig onderzoeken over de effecten van deze drinkwaterfluoridering verschenen. Onlangs verscheen er weer een onderzoek, gepubliceerd in het Journal of Dental Research.\r\nDe onde...","content":"

In de Verenigde Staten is een groot aantal staten het drinkwater gefluorideerd. Desondanks zijn er de laatste 30 jaar maar weinig onderzoeken over de effecten van deze drinkwaterfluoridering verschenen. Onlangs verscheen er weer een onderzoek, gepubliceerd in het Journal of Dental Research<\/i>.<\/p>\r\n

De onderzoekers verzamelden uit de National Health and Nutrition Examination Surveys (periode 1999-2004 en 2011-2014) de cariëservaring van 7.000 kinderen tussen 2 en 8 jaar oud (dfs) en van 12.604 kinderen tussen de 6 en 17 jaar uit (DMFS).Vervolgens bekeken zij of er een relatie was tussen drinkwaterfluoridering en de cariëservaring. Zij vergeleken daarvoor de cariësgegevens met het percentage van de bevolking dat gefluorideerd drinkwater kreeg.<\/p>\r\n

De resultaten bevestigden opnieuw dat de drinkwaterfluoridering nog steeds een maatregel is met een duidelijk cariëspreventief effect en dan vooral als het de jongste groep kinderen betreft. Bij deze groep kinderen was in ‘counties’ waarvan meer dan 75% van de bevolking gefluorideerd drinkwater kreeg, de cariëservaring in het tijdelijke gebit beduidend lager (gemiddelde dfs 3,3), dan in gemeenten waar minder dan 75% gefluorideerd water kreeg (gemiddelde dfs 4,6). Bij de oudere kinderen was dit effect minder prominent aanwezig (respectievelijk gemiddelde DMFS 2,2 en 1,9).<\/p>\r\n

(Bron: J Dent Res, 14 juni 2018<\/a>)<\/p>","datum":"2018-06-20 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4736","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180618_nb_drinkwaterfluoridering_in_de_vs_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/drinkwaterfluoridering-in-de-verenigde-staten-nog-altijd-effectief","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180618_nb_drinkwaterfluoridering_in_de_vs_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180618_nb_drinkwaterfluoridering_in_de_vs_web.jpg"},{"id":"4242","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Nieuw type antibacteri\u00eble handschoenen tegen infectiegevaar","titel_key":"nieuw_type_antibacteriele_handschoenen_tegen_infectiegevaar","subtitel":"","samenvatting":"FMT Gezondheidszorg meldde dat er door de Engelse microbioloog prof. Richard James van de universiteit van Nottingham, in samenwerking met een medische handschoenenfabrikant en een antimicrobieel onderzoeks- en ontwikkelingsbedrijf, nieuwe medische handschoenen zijn ontwikkeld. Deze handschoenen dod...","content":"

FMT Gezondheidszorg <\/i>meldde dat er door de Engelse microbioloog prof. Richard James van de universiteit van Nottingham, in samenwerking met een medische handschoenenfabrikant en een antimicrobieel onderzoeks- en ontwikkelingsbedrijf, nieuwe medische handschoenen zijn ontwikkeld. Deze handschoenen doden microben zonder gebruik te maken van toegevoegde chemicaliën. In het materiaal van de handschoen is direct een  “een nieuw actief micro-organisme-dodend molecuul”<\/i> opgenomen, dat de verspreiding van bacteriën naar en van oppervlakten en personen voorkomt. In laboratoriumtests zouden de handschoenen tot 99,9% van de bacteriën binnen 5 minuten na contact worden gedood.<\/p>\r\n

De handschoenen zijn de afgelopen 6 jaar ontwikkeld met als doel een alternatief te bieden voor het aanbrengen van antibiotica op handschoenen in de bestrijding van infecties. Die methode heeft immers als nadeel het gevaar van het ontstaan van resistente bacteriestammen.<\/p>\r\n

“Deze handschoenen zullen een ‘game-changer’zijn voor de gezondheidsindustrie”<\/i>, aldus professor James, “Ik ben verheugd dat mijn jarenlange onderzoek naar bacteriën en antibioticaresistentie de basis vormt voor deze praktische toepassing die in de toekomst een grote impact zal hebben op de medische zorg”<\/i>.<\/p>\r\n

Het is de bedoeling de handschoenen op grote schaal tegen lage kosten te gaan produceren, zodat ze betaalbaar zijn voor ziekenhuizen over de hele wereld.<\/p>\r\n

(Bronnen: FMT Gezondheidszorg, 1 juni 2018<\/a>; University of Nottingham, 31 mei 2018<\/a>)<\/p>","datum":"2018-06-15 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4731","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180601_med_nieuw_type_anti_bacteriele_handschoenen_tegen_infectiegevaar_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/nieuw-type-antibacteriele-handschoenen-tegen-infectiegevaar","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180601_med_nieuw_type_anti_bacteriele_handschoenen_tegen_infectiegevaar_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180601_med_nieuw_type_anti_bacteriele_handschoenen_tegen_infectiegevaar_web.jpg"},{"id":"4243","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Genetisch bewijs: lichtverwerking speelt rol bij bijziendheid","titel_key":"genetisch_bewijs_lichtverwerking_speelt_rol_bij_bijziendheid","subtitel":"","samenvatting":"Onderzoek onder leiding van het Erasmus MC heeft nu moleculair bevestigd dat licht, of juist het gebrek eraan, een belangrijke trigger is voor het ontstaan van bijziendheid. Eerder waren hiervoor al aanwijzingen uit epidemiologisch onderzoek.\r\nDe onderzoekers identificeerden 161 genetische factoren...","content":"

Onderzoek onder leiding van het Erasmus MC heeft nu moleculair bevestigd dat licht, of juist het gebrek eraan, een belangrijke trigger is voor het ontstaan van bijziendheid. Eerder waren hiervoor al aanwijzingen uit epidemiologisch onderzoek.<\/p>\r\n

De onderzoekers identificeerden 161 genetische factoren voor brilsterkten en bijziendheid. Deze factoren spelen een rol in alle celtypen van het netvlies en vervullen verschillende functies binnen het oog. De voornaamste factor voor bijziendheid was de detectie en verwerking van licht.<\/p>\r\n

Bijziendheid ontstaat bij een te lange oogbol, waardoor het brandpunt van de lichtstralen die het oog in schijnen vóór het netvlies valt in plaats van erop. Daardoor ziet menin de verte niet meer goed. Een bril, lenzen of chirurgische behandeling kunnen dit voor het zicht verhelpen, maar voorkomen niet de kans op ernstige slechtziendheid door bijvoorbeeld myopische maculadegeneratie, netvliesloslating en glaucoom.<\/p>\r\n

Bijziendheid is in de laatste jaren fors toegenomen. Niet alleen in Azië, ook in Europa is deze trend duidelijk zichtbaar: 50% van de huidige 20-jarigen is nu bijziend. Onderzoeker Milly Tedja: “Dit is vooral zorgelijk voor mensen met hoge brilsterkten, omdat juist zij een groot risico hebben op oogheelkundige complicaties. Wij verwachten dat bijziendheid in de toekomst de belangrijkste oorzaak van blindheid gaat worden”<\/i>.<\/p>\r\n

Oogarts Caroline Klaver reageert opgetogen: “Dit onderzoek levert genetisch bewijs dat lichtverwerking in het oog belangrijk is voor bijziendheid. Licht heeft invloed op de manier waarop de binnenste laag van het oog communiceert met de buitenste laag om het oog te laten groeien op de kinderleeftijd. Bevolkingsonderzoek Generation R liet al eerder zien dat bijziende kinderen minder lang buiten spelen. Daarom adviseren wij ouders om kinderen het dichtbijwerk af te laten wisselen met ten minste twee uur per dag buiten zijn.”<\/i><\/p>\r\n

De resulaten van dit genetische onderzoek naar bijziendheid zijn gepubliceerd Nature Genetics<\/i> <\/a>(mei 2018).<\/p>\r\n

(Bron:  Erasmus MC, 29 mei 2018<\/a>)<\/p>","datum":"2018-06-15 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4732","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180528_med_genetisch_bewijs_llichtverwerking_speelt_rol_bij_bijziendheid_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/genetisch-bewijs-lichtverwerking-speelt-rol-bij-bijziendheid","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180528_med_genetisch_bewijs_llichtverwerking_speelt_rol_bij_bijziendheid_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180528_med_genetisch_bewijs_llichtverwerking_speelt_rol_bij_bijziendheid_web.jpg"},{"id":"4244","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Microflora van speeksel in rust anders dan na stimulatie ","titel_key":"microflora_van_speeksel_in_rust_anders_dan_na_stimulatie","subtitel":"","samenvatting":"Het gebruik van speeksel in etiologische en epidemiologisch onderzoek naar mondziekten met een microbiële oorsprong komt mogelijk ter discussie te staan. Dat bleek uit een onderzoek gepubliceerd in PloS One.\r\nIn epidemiologisch onderzoek wordt speeksel vaak gebruikt als een niet-invasieve en ge...","content":"

Het gebruik van speeksel in etiologische en epidemiologisch onderzoek naar mondziekten met een microbiële oorsprong komt mogelijk ter discussie te staan. Dat bleek uit een onderzoek gepubliceerd in PloS One.<\/p>\r\n

In epidemiologisch onderzoek wordt speeksel vaak gebruikt als een niet-invasieve en gemakkelijk te nemen monster waarvan wordt aangenomen dat het de microflora van de mond weergeeft. Echter, vergelijkend onderzoek naar de verschillende soorten speekselmonsters die worden afgenomen in microbiële onderzoeken, is schaars. De onderzoekers wilden dan ook de orale microflora van ongestimuleerd speeksel en gestimuleerd speeksel (na kauwen op parafinne kauwgom) vergelijken. Hiervoor gebruikten zij speekselmonsters die waren afgenomen bij 10 at random geselecteerde kinderen van 12 jaar (6 jongens en 4 meisjes) uit een representatieve groep die meedeed aan een het mondgezondheidsonderzoek in Valencia.<\/p>\r\n

Vervolgens werd het DNA uit de monsters verkregen en geanalyseerd met 16S rRNA sequentiëring om de bacteriële diversiteit te achterhalen. Het bleek dat de microflora van het gestimuleerde en het ongestimuleerde speeksel significant van elkaar verschilden. Aangetoond werd dat in het gestimuleerde speeksel het aantal gevonden bacteriesoorten 3 keer hoger was dan in ongestimuleerd speeksel. Tevens bleek ook dat op het niveau van klasse en genus de 2 soorten speekselmonsters volledig van elkaar te verschillen. Zo varieerde het aandeel Bacilli<\/em> in gestimuleerd speeksel van 15 tot 40%, terwijl in de ongestimuleerde speekselmonsters van dezelfde patiënten hun aandeel de 50% overschreed (bij 7 van de 10 proefpersonen). Het genus Streptococcus<\/em> was het meest overvloedig aanwezig in ongestimuleerde speekselmonsters ten koste van andere bacteriegeslachten, die in mindere mate of afwezig waren vergeleken met de gestimuleerde speekselmonsters.<\/p>\r\n

Ten slotte werd bepaald of de genomen speekselmonsters representatief waren voor de microflora aanwezig in verschillende orale niches. De speekselmonsters bleken enige overeenkomst te tonen met de bacteriële flora van de buccale mucosa en de tongrug, maar dat er geen correlatie was met bacteriële flora van supra- of subgingivale tandplaque. De onderzoekers betwijfelen dan ook het gebruik van speekselmonsters in etiologisch en epidemiologisch onderzoek naar orale mondziekten veroorzaakt door bacteriën.<\/p>\r\n

(Bron: PloS One, 1 juni 2018<\/a>)<\/p>","datum":"2018-06-14 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4733","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180601_thk_microflora_van_speeksel_in_rust_anders_dan_na_stimulatie_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/microflora-van-speeksel-in-rust-anders-dan-na-stimulatie","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180601_thk_microflora_van_speeksel_in_rust_anders_dan_na_stimulatie_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180601_thk_microflora_van_speeksel_in_rust_anders_dan_na_stimulatie_web.jpg"},{"id":"4245","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Big data gaan ziektes bij individuen voorspellen","titel_key":"big_data_gaan_ziektes_bij_individuen_voorspellen","subtitel":"","samenvatting":"Door de genetische en niet-genetische informatie, zoals de samenstelling van het microbioom, in een computermodel te stoppen, konden onderzoekers van het Radboudumc en UMCG voorspellen of proefpersonen een adequate afweerreactie ontwikkelen tegen bepaalde infecties.\r\nVoor het onderzoek, gepubliceerd...","content":"

Door de genetische en niet-genetische informatie, zoals de samenstelling van het microbioom, in een computermodel te stoppen, konden onderzoekers van het Radboudumc en UMCG voorspellen of proefpersonen een adequate afweerreactie ontwikkelen tegen bepaalde infecties.<\/p>\r\n

Voor het onderzoek, gepubliceerd in Nature Immunology<\/i><\/a> (21 mei 2018), werd de afweerreactie van 500 proefpersonen uit het Human Functional Genomics Project bekeken. Van deze mensen werden bloedcellen geïsoleerd, waaraan in het laboratorium ziekteverwekkers werden toegevoegd. Vervolgens werd de aanmaak van cytokines door de bloedcellen gemeten. De onderzoekers vergeleken de uitkomsten van de cytokinemetingen met een zeer grote hoeveelheid medische data van de 500 individuen, waardoor zij konden vaststellen welke factoren de aanmaak van cytokines, en daarmee een goede afweerreactie, het sterkst beïnvloedden. <\/p>\r\n

 De genetische aanleg van de proefpersonen bleek de belangrijkste factor te zijn die de afweerrespons reguleert. “We hebben een rekenkundig model ontwikkeld dat op basis van al deze beschikbare ‘big data’  voorspelde welke individuen een adequate afweerrespons zouden ontwikkelen tegen bepaalde infecties”<\/i>, zegt hoogleraar Mihai Netea. Het model wees uit dat de capaciteit om cytokines te produceren correleerde met het voorspelde genetische risico op de ontwikkeling van complexe ziekten. Onderzoeker Yang Li: “Het is de verwachting dat we met behulp van dit soort modellen in de toekomst kunnen voorspellen welke individuen beschermd zijn tegen infecties, en wie moet oppassen en misschien voorzorgsmaatregelen moet nemen.”<\/i><\/p>\r\n

 (Bron: Radboudumc, 22 mei 2018<\/a>)<\/p>","datum":"2018-06-14 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4734","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180522_med_big_data_gaan_ziektes_bij_individuen_voorspellen_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/big-data-gaan-ziektes-bij-individuen-voorspellen","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180522_med_big_data_gaan_ziektes_bij_individuen_voorspellen_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180522_med_big_data_gaan_ziektes_bij_individuen_voorspellen_web.jpg"},{"id":"4239","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"De invloed van retinolzuur op de ontwikkeling van het gehemelte","titel_key":"de_invloed_van_retinolzuur_op_de_ontwikkeling_van_het_gehemelte","subtitel":"Promotie A. Mammadova","samenvatting":"Retinolzuur, het biologisch actieve derivaat van vitamine A, is een van de belangrijkste regulatoren van embryonale ontwikkeling. Een afwijking in de stofwisseling van retinolzuur of een te hoge dosis retinolzuur veroorzaakt schisis. Dit suggereert dat retinolzuur een belangrijke rol speelt in de on...","content":"

Retinolzuur, het biologisch actieve derivaat van vitamine A, is een van de belangrijkste regulatoren van embryonale ontwikkeling. Een afwijking in de stofwisseling van retinolzuur of een te hoge dosis retinolzuur veroorzaakt schisis. Dit suggereert dat retinolzuur een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van het gehemelte, hoewel de exacte cellulaire en moleculaire mechanismen nog steeds niet helemaal duidelijk zijn. Daarom zocht Aysel Mammadova naar mogelijke retinolzuurgerelateerde cellulaire en moleculaire mechanismen die relevant zijn voor het ontstaan van schisis. Zij onderzocht dit in cellen van de opperhuid (keratinocyten) afkomstig uit de mondholte.<\/p>\r\n

Het bleek dat retinolzuur de verspreiding en verandering van deze cellen remt en ook het sein geeft tot celdood (apoptose). Bovendien ontregelt retinolzuur de expressie van verschillende schisisgerelateerde genen, waaronder PHC2, SOX4, SOX9 en GRHL3. Ook de expressie van TP63 in schisiscellen bleek gevoelig(er) voor retinolzuur. Retinolzuur beïnvloedt dus essentiële cellulaire processen in opperhuidcellen van de mondholte die zeer relevant zijn voor de ontwikkeling van het gehemelte.<\/p>\r\n

Op 12 juni 2018<\/a> promoveerde Aysel Mammadova aan de Radboud Universiteit Nijmegen op haar proefschrift ‘Retinoic acid-related mechanisms in oral keratinocytes: relevance for the etiopathogenesis of orofacial clefting<\/a>’. Promotor was prof. dr. C.E.L. Carels en copromotoren waren dr. J.W. van den Hoff en dr. H. Zhou.<\/p>","datum":"2018-06-12 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4728","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180612_pers_promotie_a_mammadova_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/de-invloed-van-retinolzuur-op-de-ontwikkeling-van-het-gehemelte","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180612_pers_promotie_a_mammadova_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180612_pers_promotie_a_mammadova_web.jpg"},{"id":"4240","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Winnaar van Jubileumprijsvraag 6","titel_key":"winnaar_van_jubileumprijsvraag_6","subtitel":"","samenvatting":"De winnaar van jubileumprijsvraag 6 (mei-editie 2018) is mevrouw D. Gambon uit Rotterdam. Het juiste antwoord op de vraag welk lichaamsdeel in de geschiedenis voor het eerst werd verdoofd met behulp van coca\u00efne, was: oog. Dit antwoord is te vinden in het artikel \u2018Serie: Tandheelkundig erfgoed. Coca\u00efne als anestheticum in de tandheelkunde\u2019 van R. de Raat in de vrijdag verschenen juni-editie (pag. 311-312).","content":"

\"\"De winnaar van jubileumprijsvraag 6 (mei-editie 2018)  is mevrouw D<\/strong>. Gambon<\/b> uit Rotterdam<\/b>. Het juiste antwoord op de vraag welk lichaamsdeel in de geschiedenis voor het eerst werd verdoofd met behulp van  cocaïne, was: oog. Dit antwoord is te vinden in het artikel ‘Serie: Tandheelkundig erfgoed. Cocaïne als anestheticum in de tandheelkunde<\/a>’ van R. de Raat in de vrijdag verschenen juni-editie (pag. 311-312).<\/p>\r\n

De winnaar ontvangt het boek ‘Atlas gebitsslijtage. Diagnose, behandeling en prognose’ (aangeboden door Geneeskundeboek.nl<\/a>).<\/p>","datum":"2018-06-11 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4729","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/ntvt_jubileumlogo_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/winnaar-van-jubileumprijsvraag-6","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/ntvt_jubileumlogo_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/ntvt_jubileumlogo_web.jpg"},{"id":"4246","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Afscheidcollege prof. dr. Cor van Loveren","titel_key":"afscheidcollege_prof_dr_cor_van_loveren","subtitel":"Afscheidscollege 'Cari\u00ebs: een wicked probleem'","samenvatting":"Vrijdag 1 juni gaf prof. dr. Cor van Loveren, hoogleraar aan het ACTA namens het Ivoren Kruis, in Amsterdam een goed bezocht afscheidscollege met zijn voordracht ‘Cariës: Een wicked probleem’.  Een enigszins raadselachtige titel voor tandartsen. Al vlug werd duidelijk hij deze...","content":"

Vrijdag 1 juni gaf prof. dr. Cor van Loveren, hoogleraar aan het ACTA namens het Ivoren Kruis, in Amsterdam een goed bezocht afscheidscollege met zijn voordracht ‘Cariës: Een wicked probleem’.  Een enigszins raadselachtige titel voor tandartsen. Al vlug werd duidelijk hij deze meest voorkomende gebitsziekte beschouwt als een probleem dat moeilijk is te beschrijven en dat feitelijk onmogelijk is op te lossen. Hij stelde vast dat voor een deel van de bevolking cariës niet moet worden gezien als het resultaat van een medisch-biologisch probleem, zoals het verstoorde samenspel van tand, plaque en dieet, maar meer als een symptoom van achterliggende levensstijlproblemen zoals overgewicht, ongezonde voeding, roken en alcohol. Daarbij spelen onder meer ook factoren als opleiding, milieu, gedragingen en kennis een belangrijke rol en niet te vergeten overheidsmaatregelen als bijvoorbeeld de ‘suikertaks’ en de verlaging van de btw op of gratis verstrekking van mondzorgproducten.<\/p>\r\n

\"\"Van Loveren vroeg zich af hoe groot deze problemen nu feitelijk in onze sector van de gezondheidszorg zijn. Wat de cariës bij de jeugd betreft, is sinds 1985 geen verbetering meer vastgesteld. De gezondheidsongelijkheid neemt in Nederland weer toe en het wordt steeds meer duidelijk dat “niet jong geleerd dan ook oud niet gedaan”<\/i> de realiteit is. Het belang van de preventie op het gebied van cariës bij kinderen lijkt weg te ebben maar dat ligt zeker niet aan de activiteiten van de vereniging Het Ivoren Kruis. Zo bleek dat deze vereniging met het project ‘Hou je mond gezond!’ al zo’n 29.000 poetslessen heeft gegeven en ruim 875.000 kinderen door meer dan 3.000 vrijwilligers zijn bereikt met preventieve boodschappen. Van Loveren pleitte voor integratie van tandheelkundige voorlichting in wijkgerichte programma’s voor kinderen met obesitas en overgewicht. Want in die wijken hebben kinderen meer cariës dan kinderen die het in dit opzicht beter hebben getroffen.<\/p>\r\n

Het voert te ver om verder in te gaan op de vele onderwerpen die in zijn voordracht aan de orde kwamen. Maar aan het slot van zijn afscheidscollege riep Cor van Loveren op de fragmentatie op het gebied van preventief tandheelkundige acties tegen te gaan. Zijns inziens is het zeer noodzakelijk om, landelijk bezien, naar een gezamenlijke preventief tandheelkundige aanpak te streven in plaats van het steeds weer opzetten van kleinschalige activiteiten op dit gebied. Ten slotte vroeg hij zich af waarom er thans in de tandheelkundeopleidingen geen hoogleraren meer op het gebied van preventie in de mondzorg een leerstoel hebben, terwijl juist op dit ‘wicked’ probleemgebied thans zoveel wetenschappelijke kennis dient te worden vergaard en toegepast.<\/p>\r\n

(Michiel A.J. Eijkman<\/b>, redacteur)<\/p>","datum":"2018-06-11 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4735","auteurs":[{"id":"200","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"M.A.J. Eijkman","titel_key":"m_a_j_eijkman","old_id":"200","voorvoegsel":"M.A.J.","achternaam":"Eijkman"}],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180601_pers_afscheid_prof_dr_c_van_loveren_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/afscheidcollege-prof-dr-cor-van-loveren","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180601_pers_afscheid_prof_dr_c_van_loveren_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180601_pers_afscheid_prof_dr_c_van_loveren_web.jpg"},{"id":"4216","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Dubbel jubileumjaar","titel_key":"dubbel_jubileumjaar","subtitel":"","samenvatting":"De buitenlandse tandartsen die zich nu in Nederland melden, zijn naast economisch vluchteling ook vaak getraumatiseerd door hun vlucht of het oorlogsgebied waaruit men komt. Ik heb in mijn carri\u00e8re diverse vluchteling-tandartsen meegemaakt. Uit een schrijven van de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF blijkt dat gediplomeerde tandartsen van \u00adbuiten de Europese Unie op eigen kosten diverse algemene kennis-, vaardigheids- en beroepsinhoudelijke toetsen moeten doen en dat er op 11 items voldoende moet worden gescoord. Dit duurt gemiddeld 3 jaar en in die tijd hebben deze mensen nauwe\u00adlijks inkomsten. Het is dan ook schrijnend te zien dat de meeste vluchtelingen vaak wel over adequate inhoudelijke vakkennis en ervaring beschikken, maar worstelen met onze taal en cultuur. Het artikel van Kooij et al benadrukt het formatieve karakter van de toetsingsprocedure, desondanks blijft het nog steeds een toetsingsprocedure.","content":"

Dit jubileumjaar van het NTvT valt samen met een jubileum dat ik deze maand zelf hoop te vieren, namelijk mijn zestigste verjaardag! Ik ben dan helft van mijn leven orthodontist en meer dan tweederde van mijn leven met tandheelkunde bezig.<\/p>\r\n

Toen ik in 1958 op vrijdag de dertiende juni geboren werd, had het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde<\/i> al de pensioen­gerechtigde leeftijd, maar 60 jaar later is het nog steeds een belangrijk communicatiemiddel. Het NTvT is al 125 jaar een meer wetenschappelijk dan klinisch tijdschrift en vormt sindsdien voor menig collega een bron van tandheelkundige kennis, waarmee indirect ook patiënten worden geholpen.<\/p>\r\n

Kunnen we in deze tijd van ‘open sources’ zonder dit tijdschrift? Naar mijn mening niet, want ook al verandert de wijze waarop wij wetenschap beoefenen, ons gezond verstand en onze klinische ervaring hebben nog altijd de wetenschappelijke toetssteen nodig die het NTvT biedt.<\/p>\r\n

Nu mijn lichting van begin jaren 1980 begint af te bouwen, valt mij op hoe genuanceerd en relativerend wij ten aanzien van ons vak zijn geworden. Des te meer wij van de tandheelkunde hebben ervaren, des te minder er zeker blijkt te zijn. Dit blijkt ook uit wetenschappelijk onderzoek, want veel zaken staan ter discussie, zelfs de ­p-waarde. Gelukkig is ons enthousiasme voor het inhoudelijke deel van de tandheelkunde zeker niet afgenomen, maar er is wel een groeiende weerstand tegen de doordenderende regelgeving.<\/p>\r\n

Buitenlandse tandartsen<\/h2>\r\n

Regelgeving komt ook in deze editie aan bod in het artikel van Kooij et al over de toetsingsprocedure van tandartsen met een buitenlands diploma. Dit onderwerp brengt mij terug naar het begin van de jaren 1980 waarin, vanwege de crisis, voor mijn lichting afgestudeerden werkeloosheid dreigde. Meerdere net afgestudeerde tandartsen weken toen uit naar het buitenland of hadden dat serieus overwogen. De afgestudeerden konden toen in het buitenland vrij snel aan de slag, ook al moesten ze vaak onderaan beginnen.<\/p>\r\n

De buitenlandse tandartsen die zich nu in Nederland melden, zijn naast economisch vluchteling ook vaak getraumatiseerd door hun vlucht of het oorlogsgebied waaruit men komt. Ik heb in mijn carrière diverse vluchteling-tandartsen meegemaakt. Uit een schrijven van de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF blijkt dat gediplomeerde tandartsen van ­buiten de Europese Unie op eigen kosten diverse algemene kennis-, vaardigheids- en beroepsinhoudelijke toetsen moeten doen en dat er op 11 items voldoende moet worden gescoord. Dit duurt gemiddeld 3 jaar en in die tijd hebben deze mensen nauwe­lijks inkomsten. Het is dan ook schrijnend te zien dat de meeste vluchtelingen vaak wel over adequate inhoudelijke vakkennis en ervaring beschikken, maar worstelen met onze taal en cultuur.<\/p>\r\n

Het artikel van Kooij et al benadrukt het formatieve karakter van de toetsingsprocedure, desondanks blijft het nog steeds een toetsingsprocedure. Opmerkelijk bij dit alles is de onwetendheid van lokale overheden die de buitenlandse tandartsen, vanwege de deregulering, begeleiden. Een traject van 3 jaar of meer past niet binnen de regels van de lokale overheid. Vooral het kostenaspect wordt belangrijk gevonden en er wordt weinig gekeken naar wat een dergelijke toetsingsprocedure met de ervaren tandartsen doet. Ik kan mij er wel iets bij voorstellen. Hoe anders is het mijn lichtingsgenoten in het buitenland vergaan.<\/p>\r\n

De toekomst<\/h2>\r\n

Zestig worden houdt ook in dat je jezelf een beetje bezig gaat houden met de vraag ‘Hoe verder?’. Sinds jaar en dag ben ik naast de klinische praktijk betrokken bij opleiding en onderzoek. Een goede carrière bestaat mijns inziens uit 3 delen: een deel verder leren en ervaring opdoen, een deel productie maken en ten slotte kennis en ervaring overdragen. Dat laatste vult nu een aanzienlijk deel van mijn week. De generatie die nu de college- en practicumzalen vult, vraagt uiteraard een andere aanpak dan die van de jaren 1990, hun wereld zit anders in elkaar. Veel kennis wordt uit de ‘cloud’ ­opgedaan, maar door tijdgebrek of teveel afleiding wordt de inhoud beperkt gefilterd, verwerkt en onthouden. Zorgwekkend, omdat uiteraard ook de huidige patiënten kennis, ervaring en wijsheid van hun tandarts verwachten. Onderzoek aangehaald in Het Financieele Dagblad<\/i> van 2016 meldde daarbij dat tandheelkunde weliswaar veel baat heeft bij automatisering en robotisering, maar dat dit een beperkt effect heeft op de benodigde menskracht. Jonge tandartsen krijgen het nog steeds druk en kunnen daarom niet steeds iets opzoeken. We zijn als ‘homo sapiens’ nog echt geen ‘homo deus’!<\/p>\r\n

Het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde<\/i> heeft de potentie om nog vele generaties Nederlandse tandartsen van dienst te zijn. Misschien zal niet alles meer op papier verschijnen, maar via app’s en andere media zal het tijdschrift de tandartsen zeker weten te bereiken!<\/p>\r\n

Ik wens het NTvT een mooie toekomst toe; óp naar ons volgend jubileum, zou ik zeggen!<\/p>\r\n

Dr. Gem J.C. Kramer, redacteur<\/b><\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"11","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4704","auteurs":[{"id":"1555","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"G.J.C. Kramer","titel_key":"g_j_c_kramer","old_id":"0","voorvoegsel":"G.J.C.","achternaam":"Kramer"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_303_redactioneel.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt165_web.jpg","rubriek_titel":"Redactioneel","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/dubbel-jubileumjaar","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt165_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt165_web.jpg"},{"id":"4217","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Serie: Tandheelkundig erfgoed. Coca\u00efne als anestheticum in de tandheelkunde","titel_key":"serie_tandheelkundig_erfgoed_cocaine_als_anestheticum_in_de_tandheelkunde","subtitel":"","samenvatting":"Tandheelkunde heeft altijd een bijzondere relatie gehad met anesthesie, niet in de laatste plaats omdat het een tandarts was die in 1844 de pijnstillende eigenschappen van lachgas opmerkte en het nut bij tandheelkundige behandelingen bewees door dit op zichzelf uit te proberen. Het verhaal van Horace Wells (1815-1848) heeft de geschiedenis veranderd (intermezzo 1). Lachgas werd in Nederland door tandartsen beperkt toegepast. Wetgeving verhinderde verdere toepassing in de tandheelkundige praktijk. In de Wet op de uitoefening van de tandheelkunde (1876) werd duidelijk gesteld dat het aanwenden van algemeen gevoelloos makende middelen door tandartsen was verboden. Uitkomst bood het in 1864 ge\u00efntroduceerde coca\u00efne als lokaal anestheticum. De stof coca\u00efne als mogelijk therapeutisch middel werd in dat jaar voor het eerst besproken in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (Kerbert, 1864). Eerder die eeuw isoleerde de Duitser Alfred Niemann de werkzame stof uit cocabladeren. Het zou echter nog ongeveer 20 jaar duren voordat de witte stof aandacht kreeg binnen de wereld van wetenschap.","content":"

Tandheelkunde heeft altijd een bijzondere relatie gehad met anesthesie, niet in de laatste plaats omdat het een tandarts was die in 1844 de pijnstillende eigenschappen van lachgas opmerkte en het nut bij tandheelkundige behandelingen bewees door dit op zichzelf uit te proberen. Het verhaal van Horace Wells (1815-1848) heeft de geschiedenis veranderd (intermezzo 1). Lachgas werd in Nederland door tandartsen beperkt toegepast. Wetgeving verhinderde verdere toepassing in de tandheelkundige praktijk. In de Wet op de uitoefening van de tandheelkunde<\/i> (1876) werd duidelijk gesteld dat het aanwenden van algemeen gevoelloos makende middelen door tandartsen was verboden. Uitkomst bood het in 1864 geïntroduceerde cocaïne als lokaal anestheticum. De stof cocaïne als mogelijk therapeutisch middel werd in dat jaar voor het eerst besproken in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde<\/i> (Kerbert, 1864). Eerder die eeuw isoleerde de Duitser Alfred Niemann de werkzame stof uit cocabladeren. Het zou echter nog ongeveer 20 jaar duren voordat de witte stof aandacht kreeg binnen de wereld van wetenschap.<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"18","serie_naam":"Tandheelkundig erfgoed","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4705","auteurs":[{"id":"1585","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"R. de Raat ","titel_key":"r_de_raat_1","old_id":"0","voorvoegsel":"R. de","achternaam":"Raat"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_311_312_geschiedenis.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt148_01web.jpg","rubriek_titel":"Geschiedenis en tandheelkunde","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/serie-tandheelkundig-erfgoed-cocaine-als-anestheticum-in-de-tandheelkunde","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt148_01web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt148_01web.jpg"},{"id":"4218","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Serie: Leermeesters. Professor Hans R. M\u00fchlemann (1917-1997)","titel_key":"serie_leermeesters_professor_hans_r_muhlemann_1917_1997","subtitel":"","samenvatting":"Professor Klaus K\u00f6nig blikt terug op het leven van zijn leermeester professor M\u00fchlemann, een belangrijke persoon in de ontwikkeling van de tandheelkunde die onlangs 100 jaar zou zijn geworden.","content":"

Professor Klaus König blikt terug op het leven van zijn leermeester professor Mühlemann, een belangrijke persoon in de ontwikkeling van de tandheelkunde die onlangs 100 jaar zou zijn geworden.<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"18","serie_naam":"Leermeesters","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4706","auteurs":[{"id":"371","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"K.G. K\u00f6nig","titel_key":"k_g_konig","old_id":"371","voorvoegsel":"K.G. ","achternaam":"K\u00f6nig"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_313_314_geschiedenis.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt1222_01web.jpg","rubriek_titel":"Geschiedenis en tandheelkunde","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/serie-leermeesters-professor-hans-r-muhlemann-1917-1997","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt1222_01web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt1222_01web.jpg"},{"id":"4219","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Iatrogene, intrinsieke irritatie van het mondslijmvlies","titel_key":"iatrogene_intrinsieke_irritatie_van_het_mondslijmvlies","subtitel":"","samenvatting":"Aan het gedrag van een 78-jarige, demente, edentate bewoonster van een woonzorgcentrum merkten de verzorgenden dat zij pijn in haar mond had. Op de processus alveolaris in de (pre)molaarregio links in de mandibula werd een afgebakend ge\u00efrriteerd, rood verkleurd slijmvliesgebied aangetroffen dat zich in de breedte uitstrekte van de buccale tot de linguale omslagplooi. Uiteindelijk bleek het te gaan om irritatie door kennelijk eerder ter augmentatie van de processus alveolaris aangebrachte korrels hydroxyapatiet. Behoud en augmentatie van een edentaat deel van een processus alveolaris of van een volledig edentate processus alveolaris zijn mogelijk met alveolaire implantaten en diverse chirurgische methoden. In deze casus was niets bekend over een dergelijke behandeling. Daardoor kon de behandelend tandarts niet direct een behandeling instellen. Deze casus illustreert de noodzaak dat tandartsen-algemeen practici ouderen \u2018in beeld houden\u2019 en dat zij zorg dragen voor goede informatieoverdracht als de zorg door een andere zorgverlener wordt overgenomen.","content":"

Aan het gedrag van een 78-jarige, demente, edentate bewoonster van een woonzorgcentrum merkten de verzorgenden dat zij pijn in haar mond had. Op de processus alveolaris in de (pre)molaarregio links in de mandibula werd een afgebakend geïrriteerd, rood verkleurd slijmvliesgebied aangetroffen dat zich in de breedte uitstrekte van de buccale tot de linguale omslagplooi. Uiteindelijk bleek het te gaan om irritatie door kennelijk eerder ter augmentatie van de processus alveolaris aangebrachte korrels hydroxyapatiet. Behoud en augmentatie van een edentaat deel van een processus alveolaris of van een volledig edentate processus alveolaris zijn mogelijk met alveolaire implantaten en diverse chirurgische methoden. In deze casus was niets bekend over een dergelijke behandeling. Daardoor kon de behandelend tandarts niet direct een behandeling instellen. Deze casus illustreert de noodzaak dat tandartsen-algemeen practici ouderen ‘in beeld houden’ en dat zij zorg dragen voor goede informatieoverdracht als de zorg door een andere zorgverlener wordt overgenomen.<\/strong><\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"7","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4707","auteurs":[{"id":"1239","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat_1","old_id":"0","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"},{"id":"1645","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"R.S.T. Modderman","titel_key":"r_s_t_modderman","old_id":"0","voorvoegsel":"R.S.T.","achternaam":"Modderman"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_315_318_casuistiek.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt108_02_web.jpg","rubriek_titel":"Casu\u00efstiek","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/iatrogene-intrinsieke-irritatie-van-het-mondslijmvlies","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt108_02_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt108_02_web.jpg"},{"id":"4220","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Mandibulaire functie na condylectomie voor unilaterale condylaire hyperplasie","titel_key":"mandibulaire_functie_na_condylectomie_voor_unilaterale_condylaire_hyperplasie","subtitel":"","samenvatting":"Unilaterale condylaire hyperplasie is een zeldzame groeistoornis die uitgaat van het groeicentrum van de processus condylaris met asymmetrie van het aangezicht tot gevolg. De primaire behandeling bestaat uit een condylectomie. In dit cross-sectionele onderzoek werden beperkingen in mandibulaire functie en de mondgezondheidgerelateerde levenskwaliteit gemeten met de Mandibulair Function Impairment Questionnaire en de Oral Health Impact Profile (NL49). Er werden 17 pati\u00ebnten ge\u00efncludeerd die tussen 1997 en 2012 in het Universitair Medisch Centrum Groningen werden behandeld met een condylectomie vanwege een unilaterale condylaire hyperplasie. De mediane (IQR) score op de Mandibulair Function Impairment Questionnaire (8,0 [1,0; 15,0]) en de Oral Health Impact Profile (25,0 [3,0; 53,0]) waren laag in vergelijking met scores bij andere aandoeningen. Een hogere leeftijd werd geassocieerd met meer beperkingen in mandibulaire functie (rs = 0,588 (p = 0,013)). Na een condylectomie bij unilaterale condylaire hyperplasie blijken de functiebeperkingen en de afname van de mondgezondheidgerelateerde levenskwaliteit gering.","content":"

Unilaterale condylaire hyperplasie is een zeldzame groeistoornis die uitgaat van het groeicentrum van de processus condylaris met asymmetrie van het aangezicht tot gevolg. De primaire behandeling bestaat uit een condylectomie. In dit cross-sectionele onderzoek werden beperkingen in mandibulaire functie en de mondgezondheidgerelateerde levenskwaliteit gemeten met de Mandibulair Function Impairment Questionnaire en de Oral Health Impact Profile (NL49). Er werden 17 patiënten geïncludeerd die tussen 1997 en 2012 in het Universitair Medisch Centrum Groningen werden behandeld met een condylectomie vanwege een unilaterale condylaire hyperplasie. De mediane (IQR) score op de Mandibulair Function Impairment Questionnaire (8,0 [1,0; 15,0]) en de Oral Health Impact Profile (25,0 [3,0; 53,0]) waren laag in vergelijking met scores bij andere aandoeningen. Een hogere leeftijd werd geassocieerd met meer beperkingen in mandibulaire functie (rs<\/sub> = 0,588 (p = 0,013)). Na een condylectomie bij unilaterale condylaire hyperplasie blijken de functiebeperkingen en de afname van de mondgezondheidgerelateerde levenskwaliteit gering.<\/strong><\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"8","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4708","auteurs":[{"id":"1646","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"T.J. Schipper","titel_key":"t_j_schipper","old_id":"0","voorvoegsel":"T.J.","achternaam":"Schipper"},{"id":"178","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"P.U. Dijkstra","titel_key":"p_u_dijkstra","old_id":"178","voorvoegsel":"P.U. ","achternaam":"Dijkstra"},{"id":"628","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"F.K.L. Spijkervet","titel_key":"f_k_l_spijkervet","old_id":"628","voorvoegsel":"F.K.L.","achternaam":"Spijkervet"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_319_325_oenw.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/17ntvt185_01_web_1.jpg","rubriek_titel":"Onderzoek en wetenschap","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/mandibulaire-functie-na-condylectomie-voor-unilaterale-condylaire-hyperplasie","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/17ntvt185_01_web_1.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/17ntvt185_01_web_1.jpg"},{"id":"4221","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Resultaten van de toetsingsprocedure van tandartsen met een buitenlands diploma","titel_key":"resultaten_van_de_toetsingsprocedure_van_tandartsen_met_een_buitenlands_diploma","subtitel":"","samenvatting":"In de periode 1 januari 2007 tot 1 januari 2017 hebben 138 tandartsen met een buitenlands tandartsendiploma (behaald buiten de Europese Economische Ruimte of Zwitserland) die in Nederland hun beroep willen uitoefenen, de toetsingsprocedure voor het verkrijgen van een verklaring van vakbekwaamheid doorlopen. De procedure bestaat uit een taal- en communicatietoets, gevolgd door beroepsinhoudelijke toetsen. Bij 68 tandartsen (49%) werden geen tekortkomingen in kennis en vaardigheden vastgesteld. Zij konden in het BIG-register worden ingeschreven voor een supervisieperiode. Bij 49 (36%) konden tekortkomingen met gerichte opleiding worden opgeheven. Bij 21 (15%) was opleiding niet mogelijk. Nagegaan werd hoeveel van de tandartsen van deze groep in 2017 in het BIG-register zijn ingeschreven. Op de peildatum waren 100 (73%) tandartsen ingeschreven. Van de 49 tandartsen die in de gelegenheid zijn gesteld een gerichte opleiding te volgen waren er 48 in opleiding gegaan: 38 hebben deze opleiding in 2017 voltooid, 9 zijn nog in opleiding en 1 staakte de opleiding. Als zij de opleiding voltooien, kan het aantal tandartsen dat na het doorlopen van de procedure in het BIG-register is ingeschreven stijgen tot 115 (83%).","content":"

In de periode 1 januari 2007 tot 1 januari 2017 hebben 138 tandartsen met een buitenlands tandartsendiploma (behaald buiten de Europese Economische Ruimte of Zwitserland) die in Nederland hun beroep willen uitoefenen, de toetsingsprocedure voor het verkrijgen van een verklaring van vakbekwaamheid doorlopen. De procedure bestaat uit een taal- en communicatietoets, gevolgd door beroepsinhoudelijke toetsen. Bij 68 tandartsen (49%) werden geen tekortkomingen in kennis en vaardigheden vastgesteld. Zij konden in het BIG-register worden ingeschreven voor een supervisieperiode. Bij 49 (36%) konden tekortkomingen met gerichte opleiding worden opgeheven. Bij 21 (15%) was opleiding niet mogelijk. Nagegaan werd hoeveel van de tandartsen van deze groep in 2017 in het BIG-register zijn ingeschreven. Op de peildatum waren 100 (73%) tandartsen ingeschreven. Van de 49 tandartsen die in de gelegenheid zijn gesteld een gerichte opleiding te volgen waren er 48 in opleiding gegaan: 38 hebben deze opleiding in 2017 voltooid, 9 zijn nog in opleiding en 1 staakte de opleiding. Als zij de opleiding voltooien, kan het aantal tandartsen dat na het doorlopen van de procedure in het BIG-register is ingeschreven stijgen tot 115 (83%).<\/strong><\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"8","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4709","auteurs":[{"id":"1647","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"L.R. Kooij","titel_key":"l_r_kooij","old_id":"0","voorvoegsel":"L.R.","achternaam":"Kooij"},{"id":"1648","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"W. Davidse","titel_key":"w_davidse","old_id":"0","voorvoegsel":"W.","achternaam":"Davidse"},{"id":"313","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"M.C.D.N.J.M. Huysmans","titel_key":"m_c_d_n_j_m_huysmans","old_id":"313","voorvoegsel":"M.C.D.N.J.M.","achternaam":"Huysmans"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_331_335_oenw.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/17ntvt204_01_web.jpg","rubriek_titel":"Onderzoek en wetenschap","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/resultaten-van-de-toetsingsprocedure-van-tandartsen-met-een-buitenlands-diploma","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/17ntvt204_01_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/17ntvt204_01_web.jpg"},{"id":"4222","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Serie: Medicamenten en mondzorg. Bijwerkingen van medicamenten en zelfzorgmiddelen op de gingiva","titel_key":"serie_medicamenten_en_mondzorg_bijwerkingen_van_medicamenten_en_zelfzorgmiddelen_op_de_gingiva","subtitel":"","samenvatting":"Medicamenten en zelfzorgmiddelen kunnen bijwerkingen hebben op de gingiva. Deze bijwerkingen zijn te verdelen in ontsteking, intrinsieke verkleuring, irritatie, trauma, cytotoxiciteit, licheno\u00efde reactie en proliferatie. De eerste 6 typen bijwerkingen komen in dit artikel aan de orde, het laatste type in een volgend artikel. Sinds de introductie van anticonceptiva zijn er aanwijzingen dat ze gingivitis veroorzaken of bevorderen, maar bij de huidige anticonceptiva wordt deze bijwerking zelden gezien. Intrinsieke verkleuring van de gingiva is gemeld bij gebruik van Staloral\u00ae, minocycline, anticonceptiva en hydroxychloroquine. Irritatie en trauma van de gingiva komen voor bij gebruik van zelfzorgmiddelen die carbamideperoxide of waterstofperoxide bevatten voor het bleken van gebitselementen, zelfzorgmiddelen die analgetische potentie hebben als acetylsalicylzuur en waterstofperoxide en alcoholbevattende mondspoelmiddelen. Diverse cytostatica kunnen apoptose van keratinocyten in de gingiva induceren. Mondspoelmiddelen met antibacteri\u00eble ingredi\u00ebnten hebben cytotoxische potentie. Van een groot aantal (groepen) medicamenten is ooit een licheno\u00efde reactie van de gingiva gemeld.","content":"

Medicamenten en zelfzorgmiddelen kunnen bijwerkingen hebben op de gingiva. Deze bijwerkingen zijn te verdelen in ontsteking, intrinsieke verkleuring, irritatie, trauma, cytotoxiciteit, lichenoïde reactie en proliferatie. De eerste 6 typen bijwerkingen komen in dit artikel aan de orde, het laatste type in een volgend artikel. Sinds de introductie van anticonceptiva zijn er aanwijzingen dat ze gingivitis veroorzaken of bevorderen, maar bij de huidige anticonceptiva wordt deze bijwerking zelden gezien. Intrinsieke verkleuring van de gingiva is gemeld bij gebruik van Staloral®<\/sup>, minocycline, anticonceptiva en hydroxychloroquine. Irritatie en trauma van de gingiva komen voor bij gebruik van zelfzorgmiddelen die carbamideperoxide of waterstofperoxide bevatten voor het bleken van gebitselementen, zelfzorgmiddelen die analgetische potentie hebben als acetylsalicylzuur en waterstofperoxide en alcoholbevattende mondspoelmiddelen. Diverse cytostatica kunnen apoptose van keratinocyten in de gingiva induceren. Mondspoelmiddelen met antibacteriële ingrediënten hebben cytotoxische potentie. Van een groot aantal (groepen) medicamenten is ooit een lichenoïde reactie van de gingiva gemeld.<\/strong><\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"8","serie_naam":"Medicamenten en mondzorg","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4710","auteurs":[{"id":"23","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat","old_id":"23","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"},{"id":"1575","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"P.G.M.A. Zweers","titel_key":"p_g_m_a_zweers","old_id":"0","voorvoegsel":"P.G.M.A.","achternaam":"Zweers"},{"id":"721","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"A. Vissink","titel_key":"a_vissink","old_id":"721","voorvoegsel":"A.","achternaam":"Vissink"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_336_340_oenw.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt124_02_web.jpg","rubriek_titel":"Onderzoek en wetenschap","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/serie-medicamenten-en-mondzorg-bijwerkingen-van-medicamenten-en-zelfzorgmiddelen-op-de-gingiva","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt124_02_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt124_02_web.jpg"},{"id":"4223","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Serie: Hora est. Prechirurgisch onderzoek van mandibula en canalis mandibularis met CBCT-scans","titel_key":"serie_hora_est_prechirurgisch_onderzoek_van_mandibula_en_canalis_mandibularis_met_cbct_scans","subtitel":"","samenvatting":"Doel van dit onderzoek was de nauwkeurigheid te bepalen van prechirurgisch onderzoek van de mandibula met conebeamcomputertomografische beelden. Voor chirurgische behandelingen in de mandibula is het van belang de positie van de canalis mandibularis te bepalen zodat schade aan de nervus alveolaris inferior kan worden voorkomen. Deze zenuw kan het beste worden onderzocht met behulp van panoramische, gereconstrueerde beelden in combinatie met dwarsdoorsnedes van reconstructiebeelden. Om de nervus alveolaris inferior tijdens een behandeling te beschermen wordt aan de hand van dit onderzoek een veiligheidszone van minimaal 1,13 mm geadviseerd. Bij het verrichten van afstandsmetingen bleek er vooral een vergroting van de werkelijkheid te zijn die groter was bij kleine afstanden. (Semi)automatische detectie van de canalis mandibularis bleek nog niet te kunnen worden gebruikt in de kliniek. Wanneer op een CBCT-scan een linguale positie van de canalis in combinatie met een versmalling van de canalis ter plaatse van het contactpunt met de wortel van een derde molaar wordt waargenomen, neemt het risico op schade aan de zenuw toe. CBCT-scans dienen alleen in specifieke casus te worden gebruikt.","content":"

Doel van dit onderzoek was de nauwkeurigheid te bepalen van prechirurgisch onderzoek van de mandibula met conebeamcomputertomografische beelden. Voor chirurgische behandelingen in de mandibula is het van belang de positie van de canalis mandibularis te bepalen zodat schade aan de nervus alveolaris inferior kan worden voorkomen. Deze zenuw kan het beste worden onderzocht met behulp van panoramische, gereconstrueerde beelden in combinatie met dwarsdoorsnedes van reconstructiebeelden. Om de nervus alveolaris inferior tijdens een behandeling te beschermen wordt aan de hand van dit onderzoek een veiligheidszone van minimaal 1,13 mm geadviseerd. Bij het verrichten van afstandsmetingen bleek er vooral een vergroting van de werkelijkheid te zijn die groter was bij kleine afstanden. (Semi)automatische detectie van de canalis mandibularis bleek nog niet te kunnen worden gebruikt in de kliniek. Wanneer op een CBCT-scan een linguale positie van de canalis in combinatie met een versmalling van de canalis ter plaatse van het contactpunt met de wortel van een derde molaar wordt waargenomen, neemt het risico op schade aan de zenuw toe. CBCT-scans dienen alleen in specifieke casus te worden gebruikt.<\/strong><\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"8","serie_naam":"Hora est","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4711","auteurs":[{"id":"1649","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"N.L. Gerlach","titel_key":"n_l_gerlach","old_id":"0","voorvoegsel":"N.L.","achternaam":"Gerlach"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_341_344_oenw.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/18ntvt127_03_web.jpg","rubriek_titel":"Onderzoek en wetenschap","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/serie-hora-est-prechirurgisch-onderzoek-van-mandibula-en-canalis-mandibularis-met-cbct-scans","toegang_niet_leden":false,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/18ntvt127_03_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/18ntvt127_03_web.jpg"},{"id":"4224","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Behandelopties voor wortelcari\u00ebs en gingivarecessie","titel_key":"behandelopties_voor_wortelcaries_en_gingivarecessie","subtitel":"Restauratieve tandheelkunde","samenvatting":"In de toekomst zullen meer mensen dan voorheen hun gebitselementen tot op hogere leeftijd behouden. Daardoor neemt de kans op het ontstaan van carieuze laesies in het worteloppervlak en recessie van de gingiva toe. Het is dus van belang om te weten hoe deze carieuze laesies te voorkomen en\/of te ina...","content":"

In de toekomst zullen meer mensen dan voorheen hun gebitselementen tot op hogere leeftijd behouden. Daardoor neemt de kans op het ontstaan van carieuze laesies in het worteloppervlak en recessie van de gingiva toe. Het is dus van belang om te weten hoe deze carieuze laesies te voorkomen en\/of te inactiveren en gingivarecessie te behandelen. Dat na te gaan was het doel van het huidige systematisch uitgevoerd literatuuronderzoek. Daaruit bleek dat het dagelijks schoonhouden van het worteloppervlak met tandenborstel en fluoridetandpasta de beste resultaten opleverden. Actieve carieuze laesies kunnen door het aanbrengen van fluoridevernis of door het tandenpoetsen met een gel met hoge concentratie fluoride worden behandeld. Indien een restauratie geïndiceerd is dan kan, de ART-methode uitkomst bieden omdat glasionomeer goed aan worteldentine hecht en de zorg ook buiten de tandartsenpraktijk kan worden uitgevoerd. Er konden geen onderzoeken naar gingivarecessie bij ouderen in het systematisch uitgevoerde literatuuronderzoek worden geïncludeerd, maar auteurs gaan ervan uit dat de behandeling ervan niet verschilt van die bij iets jongere mensen (ouder dan 55 jaar). Het aanbrengen van een bindweefseltransplantaat of\/in combinatie met glazuurmatrixeiwitten is de aan te bevelen behandeling.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Omdat de resultaten met betrekking tot het behandelen van carieuze laesies in het wortel­oppervlak op een gering aantal onderzoeken zijn gebaseerd, bevelen de auteurs aan meer onderzoek hiernaar te verrichten, met name naar de effectiviteit van weefsel­sparende behandelingen. Dit laatste geldt ook voor het behandelen van gingivarecessie bij ouderen.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Heasman PA, Ritchie M, Asuni A, et al<\/em>. Gingival recession and root caries in the ageing population: a critical evaluation of treatments. J Clin Periodontol 2017; 44: S178-S193.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4712","auteurs":[{"id":"1642","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"J. Frencken","titel_key":"j_frencken","old_id":"0","voorvoegsel":"J.","achternaam":"Frencken"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/restauratieve_tandheelkunde_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/behandelopties-voor-wortelcaries-en-gingivarecessie","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/restauratieve_tandheelkunde_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/restauratieve_tandheelkunde_logo.jpg"},{"id":"4225","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Levenskwaliteit onaangetast bij langdurig bestaande verkorte tandbogen","titel_key":"levenskwaliteit_onaangetast_bij_langdurig_bestaande_verkorte_tandbogen","subtitel":"Prothetische tandheelkunde","samenvatting":"Het concept van de verkorte tandboog is wereldwijd erkend door tandartsen, maar nog niet algemeen toegepast omdat een deel van de tandartsen denkt dat patiënten geen vertrouwen in het concept hebben. Dit in Nederland uitgevoerde onderzoek had als hypothese dat de mondgezondheidgerelateerde leve...","content":"

Het concept van de verkorte tandboog is wereldwijd erkend door tandartsen, maar nog niet algemeen toegepast omdat een deel van de tandartsen denkt dat patiënten geen vertrouwen in het concept hebben. Dit in Nederland uitgevoerde onderzoek had als hypothese dat de mondgezondheidgerelateerde levenskwaliteit meer is aangetast bij mensen met verkorte tandbogen dan bij mensen met volledige tandbogen, zonder dat het verschil de waarde overschrijdt die een individu belangrijk vindt en van gedrag doet veranderen (klinisch relevant verschil; ‘minimal important difference’).<\/p>\r\n

In 1981 is in een universiteitskliniek onder 3 groepen proefpersonen een prospectief longitudinaal cohortonderzoek gestart. Dit betrof een groep met anterieur intacte verkorte tandbogen en 3 tot 5 occlusale eenheden, eenzelfde groep waarbij de verkorte tandbogen waren aangevuld met frameprothesen en een groep met complete tandbogen. Voor het huidige onderzoek werden alle proefpersonen uitgenodigd die nog steeds terugkwamen voor periodieke mondonderzoeken. Dit waren 10 proefpersonen van de groep met verkorte tandbogen, 1 proefpersoon van de groep met verkorte tandbogen en frameprothesen en 11 proefpersonen van de groep met complete tandbogen. Bij het onderzoek werden alleen de groepen van 10 en 11 proefpersonen betrokken. Aan hen werd gevraagd de Nederlandse versie van de uit 49 vragen bestaande Oral Health Impact Profile (OHIP-49NL) in te vullen. Geregistreerd werden de totaalscore en de scores op de 7 verschillende domeinen waarin de 49 vragen zijn gegroepeerd. Een verschil van 6 punten op de OHIP-49NL werd beschouwd als klinisch relevant.<\/p>\r\n

Tussen de 2 groepen proefpersonen werden geen statistisch significante verschillen gevonden op de OHIP-49NL, noch op de totaalscore noch op de domeinscores. De statistische waarschijnlijkheid dat de mediaan van de totaalscore op de OHIP-49NL in de groep met verkorte tandbogen klinisch relevant hoger of lager was dan in de groep met complete tandbogen, was respectievelijk 0,085 en 0,166.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> De primaire hypothese dat de mondgezondheidgerelateerde levenskwaliteit meer is aangetast bij mensen met verkorte tandbogen dan bij mensen met volledige tandbogen moest worden verworpen.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Gerritsen AE, Witter DJ, Creugers NHJ<\/em>. Long-term follow-up indicates unimpaired oral health-related quality of life for people having shortened dental arches. J Dent 2017; 65: 41-44.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4713","auteurs":[{"id":"23","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat","old_id":"23","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/prothetische_tandheelkunde_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/levenskwaliteit-onaangetast-bij-langdurig-bestaande-verkorte-tandbogen","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/prothetische_tandheelkunde_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/prothetische_tandheelkunde_logo.jpg"},{"id":"4226","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Geen onderbouwing voor onderbreken anticoagulantia wegens tandheelkundige behandeling","titel_key":"geen_onderbouwing_voor_onderbreken_anticoagulantia_wegens_tandheelkundige_behandeling","subtitel":"Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie","samenvatting":"Bij elke tandheelkundige behandeling dient onnodig bloedverlies te worden voorkomen. In dit redationele artikel wordt ingegaan op de vraag of patiënten die worden behandeld met bloedverdunners, bijzondere aandacht verdienen bij het verlenen van tandheelkundige zorg. Aanleiding daartoe was het i...","content":"

Bij elke tandheelkundige behandeling dient onnodig bloedverlies te worden voorkomen. In dit redationele artikel wordt ingegaan op de vraag of patiënten die worden behandeld met bloedverdunners, bijzondere aandacht verdienen bij het verlenen van tandheelkundige zorg. Aanleiding daartoe was het in een medisch tijdschrift gepropageerde advies tot tijdelijke onderbreking van een bloedverdunnende medicatie in geval van een tandheelkundige behandeling. Zelfs het geven van mandibulaire geleidingsanesthesie zou in deze groep patiënten moeten worden vermeden vanwege een verondersteld risico op luchtwegobstructie door parafaryngeale hematoomvorming.<\/p>\r\n

Naar de mening van de auteurs van het redactioneel berust een dergelijk advies op een overschatting van het risico op bovenmatig bloedverlies bij continuering van de medicatie en een onderschatting van het gevaar van ontstaan van embolieën bij het staken hiervan. Deze mening wordt onderbouwd met gegevens bijeen vergaard door een uitgebreid literatuuronderzoek waaruit bleek dat het risico van fataal bloedverlies bij continueren van de antistolmedicatie verwaarloosbaar is in tegenstelling tot het risico op embolievorming bij onderbreking van de behandeling. En voor het optreden van een parafaryngeaal hematoom als complicatie van mandibulaire geleidingsanesthesie in deze groep patiënten werd evenmin enige onderbouwing gevonden.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Een tandheelkundige behandeling is geen indicatie voor het staken van het gebruik van anticoagulantia. Het aan tijdelijke onderbreking van de medicatie verbonden gevaar voor embolievorming is groter dan het risico op eventueel fataal bloedverlies.<\/p>\r\n

 Bron<\/h4>\r\n

Wahl MJ, Miller CS, Rhodus NL, et al<\/em>. Anticoagulants are dental friendly. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 2018; 125: 103-106.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4714","auteurs":[{"id":"615","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"P.J. Slootweg","titel_key":"p_j_slootweg","old_id":"615","voorvoegsel":"P.J. ","achternaam":"Slootweg"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/mondziekten_kaak_en_aangezichtschirurgie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/geen-onderbouwing-voor-onderbreken-anticoagulantia-wegens-tandheelkundige-behandeling","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/mondziekten_kaak_en_aangezichtschirurgie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/mondziekten_kaak_en_aangezichtschirurgie_logo.jpg"},{"id":"4227","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"De bijdrage van roken aan parodontitis in 186 landen","titel_key":"de_bijdrage_van_roken_aan_parodontitis_in_186_landen","subtitel":"Parodontologie","samenvatting":"Het aandeel van de prevalentie van parodontitis waaraan roken een bijdrage levert is een belangrijk gegeven. Om te bepalen hoe groot de aandacht moet zijn die roken krijgt in de preventie van parodontitis, werd nagegaan hoe groot wereldwijd in 2015 de bijdrage van roken aan parodontitis was.\r\nVoor d...","content":"

Het aandeel van de prevalentie van parodontitis waaraan roken een bijdrage levert is een belangrijk gegeven. Om te bepalen hoe groot de aandacht moet zijn die roken krijgt in de preventie van parodontitis, werd nagegaan hoe groot wereldwijd in 2015 de bijdrage van roken aan parodontitis was.<\/p>\r\n

Voor dit onderzoek werd gebruikgemaakt van de gegevens die wereldwijd worden verzameld over de ziektelast van de bevolking. Geselecteerd werden onderzoeken over de prevalentie van roken en van parodontitis uit 186 landen over 2015 bij de leeftijdscategorieën 15-49, 50-69 en 70+ en apart voor mannen en vrouwen. Per leeftijdscategorie en geslacht werden op basis van de beschikbare gegevens de aantallen rokers en de aantallen gerookte sigaretten geschat. Gehanteerde criteria voor parodontitis waren: parodontale pocket van minimaal 6 millimeter, score van minimaal 4 op de Community Periodontal Index of Treatment Needs (CPITN) of verlies van parodontale aanhechting van minimaal 6 millimeter. De ziektelast werd uitgedrukt als product van het aantal jaren dat roken een bijdrage leverde aan parodontitis en een score voor het gezondheidseffect dat dit had (‘disability-adjusted life years’; DALYs).<\/p>\r\n

\"\"
De bijdrage die roken leverde aan parodontitis uitgedrukt in DALYs (a) en het aantal personen dat parodontitis had (b) in 2015.<\/figcaption><\/figure>\r\n

Wereldwijd bedroeg het aantal DALYs dat roken bijdraagt aan parodontitis 251.160 bij 38,5 miljoen mensen, voor mannen 141.389 en voor vrouwen 109.771. Per leeftijdscategorie werd het grootste aantal gevonden in de groep 50- tot 69-jarigen. Op continentniveau was het aantal DALYs het grootst in het gebied van Zuid-Oost Azië, Oost Azië en Oceanië (83.052). Daarna kwamen het welvarende deel van Noord-Amerika, de zuidelijke landen van Azië en de landen aan de Stille Oceaan (55.362 DALYs). Op nationaal niveau scoorden China, India en de VS hoog, respectievelijk 69.148, 29362 en 12.714 DALYs.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> De cijfers tonen aan dat het dringend nodig is dat wereldwijd de bijdrage van roken aan parodontitis wordt aangepakt.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Schwendicke F, Dörfer CE, Meier T.<\/em> Global smoking-attributable burden of periodontal disease in 186 countries in the year 2015. J Clin Periodontol 2018; 45: 2-14.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4715","auteurs":[{"id":"1239","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat_1","old_id":"0","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/de-bijdrage-van-roken-aan-parodontitis-in-186-landen","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg"},{"id":"4228","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Genetische achtergrond van parodontitis en cardiovasculaire ziekten","titel_key":"genetische_achtergrond_van_parodontitis_en_cardiovasculaire_ziekten","subtitel":"Parodontologie","samenvatting":"Prospectief onderzoek bij meer dan 15.000 tweelingen bracht aan het licht dat parodontitis en verlies van gebitselementen sterk waren gerelateerd aan het risico op cardiovasculaire ziekten, zoals aandoeningen van de arteriae coronariae, myocardinfarct en cerebrovasculair accident. Deze bevinding was...","content":"

Prospectief onderzoek bij meer dan 15.000 tweelingen bracht aan het licht dat parodontitis en verlies van gebitselementen sterk waren gerelateerd aan het risico op cardiovasculaire ziekten, zoals aandoeningen van de arteriae coronariae, myocardinfarct en cerebrovasculair accident. Deze bevinding was indicatief voor een gemeenschappelijke genetische achtergrond van deze ziekten. Daarom werd een literatuuronderzoek verricht om inzicht te krijgen in de mogelijke gemeenschappelijke genetische achtergrond van parodontitis, aandoeningen van de arteriae coronariae en myocardinfarct bij Europese bevolkingsgroepen.<\/p>\r\n

Uit het literatuuronderzoek bleek dat er veel recente grootschalige onderzoeken naar genomen van Europese bevolkingsgroepen zijn uitgevoerd. Een genoom is de complete genetische samenstelling van een organisme. Uit die onderzoeken is gebleken dat 65 loci op chromosomen zijn betrokken bij aandoeningen van de arteriae coronariae, terwijl tot nu toe slechts 4 loci zijn gevonden die statistisch significante relaties hebben met agressieve en\/of chronische parodontitis. Maar opmerkelijk is dat liefst 3 van deze 4 loci ook zijn betrokken bij aandoeningen van de arteriae coronariae en myocardinfarct. Dit wijst duidelijk op een overeenkomstige genetische achtergrond van de pathogenese.<\/p>\r\n

Volgens de auteurs zal binnen afzienbare tijd meer over dit onderwerp bekend worden via nieuwe onderzoeksmethoden in de epigenetica. Dit is het wetenschapsgebied dat zich bezighoudt met de invloed van omkeerbare erfelijke veranderingen in de genfunctie die optreden zonder wijzigingen aan te brengen in de volgorde (sequentie) van de basenparen van het desoxyribonucleïnezuur (DNA) in celkernen. Verder zal vermoedelijk de genetische achtergrond van agressieve parodontitis en van cardiovasculaire ziekten duidelijker worden door de bestudering van zeldzame allelen die in de pre- en postnatale perioden ontstaan onder invloed van omgevingsfactoren als allergenen, roken, pollen en infectieuze stoffen. Om een snelle vooruitgang te bereiken, moeten de thans beschikbare genetische casus-controlegegevens worden uitgebreid zodat de statistische kracht wordt versterkt.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Bij een interdisciplinaire benadering van het onderwerp door de aanwezige expertise op het gebied van parodontologie, cardiologie, genomica (studie van genomen), systeembiologie en statistiek te bundelen, kan dit succesvol gebeuren.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Aarabi G, Zeller T, Seedorf H, et al<\/em>. Genetic susceptibility contributing to periodontal and cardiovascular disease. J Dent Res 2017; 96: 610-617.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4716","auteurs":[{"id":"1574","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat_3","old_id":"0","voorvoegsel":"C.","achternaam":"de Baat"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/genetische-achtergrond-van-parodontitis-en-cardiovasculaire-ziekten","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg"},{"id":"4229","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Antidepressiva, bruxisme en temporomandibulaire disfunctie","titel_key":"antidepressiva_bruxisme_en_temporomandibulaire_disfunctie","subtitel":"Gnathologie","samenvatting":" \r\nDepressie komt veel voor bij mensen met temporomandibulaire disfunctie. In dit artikel wordt een overzicht van de literatuur gepresenteerd met als doelstelling een richtlijn op te stellen voor de behandeling van mensen met temporomandibulaire disfunctie en\/of bruxisme die (vanwege depressie)...","content":"

 <\/h4>\r\n

Depressie komt veel voor bij mensen met temporomandibulaire disfunctie. In dit artikel wordt een overzicht van de literatuur gepresenteerd met als doelstelling een richtlijn op te stellen voor de behandeling van mensen met temporomandibulaire disfunctie en\/of bruxisme die (vanwege depressie) een antidepressivum gebruiken.<\/p>\r\n

Selectieve en niet-selectieve serotonineheropname­remmers zijn de meest toegepaste typen antidepressiva. De selectieve inhiberen de neurotransmitter serotonine en de niet-selectieve de neurotransmitters serotonine en noradrenaline. Daarnaast kan serotonine de werking van de neurotransmitter dopamine inhiberen en daarmee bruxisme induceren. Zowel selectieve als niet-selectieve serotonineheropnameremmers kunnen bruxisme als bijwerking hebben.<\/p>\r\n

Tricyclische antidepressiva worden, vanwege hun bijwerkingen, voor de behandeling van depressie alleen geïndiceerd als selectieve en niet-selectieve serotonineheropnameremmers geen of onvoldoende effect sorteren. Vanwege hun sterk analgetische werking vinden ze ook toepassing bij de behandeling van de combinatie van depressie en temporomandibulaire disfunctie.<\/p>\r\n

Het antidepressivum bupropion remt de heropname van noradrenaline en dopamine. Zogenoemde MAO-remmers zijn antidepressiva die het enzym monoamino-oxidase en daardoor de afbraak van neurotransmitters remmen. Noch bupropion noch MAO-remmers lijken bruxisme als bijwerking te hebben.<\/p>\r\n

Bruxisme kan ontstaan bij een tekort aan de neurotransmitter dopamine in het centrale zenuwstelsel. Een dopamine-agonist zou dit kunnen bestrijden. Het psychofarmacum buspiron heeft ook de potentie om bruxisme tegen te gaan.<\/p>\r\n

In de literatuur ontbreken goede klinische gerandomiseerde, gecontroleerde onderzoeken over de relatie tussen enerzijds antidepressiva en anderzijds temporomandibulaire disfunctie en bruxisme.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Volgens dit artikel kan voor iemand die een antidepressivum gebruikt en klachten over bruxisme heeft het volgende advies worden gegeven: 1. medicatielijst beoordelen en nagaan of er sprake is van temporomandibulaire disfunctie; 2. dosering antidepressivum verlagen; 3. antidepressivum vervangen door een alternatief van hetzelfde type; 4. overschakelen op een ander type antidepressivum; 5. bij uitblijven van succes met de gewijzigde medicatie kan een dopamine-agonist als buspiron uitkomst brengen.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Rajan R, Sun Y-M<\/em>. Reevaluating antidepressant selection in patients with bruxism and temporomandibular joint disorder. J Psychiatr Pract 2017; 23: 173-179.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4717","auteurs":[{"id":"23","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat","old_id":"23","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"}],"has_download":"uploads\/uitgave_import\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/gnathologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/antidepressiva-bruxisme-en-temporomandibulaire-disfunctie","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/gnathologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/gnathologie_logo.jpg"},{"id":"4230","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Materiaalkundige oorzaken van debonderen retentiespalken","titel_key":"materiaalkundige_oorzaken_van_debonderen_retentiespalken","subtitel":"Promotie D.J. Lie-Sam-Foek","samenvatting":"Dave Lie-Sam-Foek richtte zijn promotieonderzoek op het identificeren van mogelijke materiaalkundige factoren die zorgen voor het debonderen van de orthodontische retentiespalken. Uit zijn retrospectief onderzoek naar klinisch succespercentage van  retentiespalken bleken geslacht, leeftijd van...","content":"

Dave Lie-Sam-Foek richtte zijn promotieonderzoek op het identificeren van mogelijke materiaalkundige factoren die zorgen voor het debonderen van de orthodontische retentiespalken. Uit zijn retrospectief onderzoek naar klinisch succespercentage van  retentiespalken bleken geslacht, leeftijd van de patiént en ervaring van de behandelaar geen significante invloed te hebben. Ook bleek het type composiet de klinische levensduur niet significant te beïnvloedden.<\/p>\r\n

Op basis van de resultaten, concludeerde de promovendus dat roestvrijstalen draadspalken de grootste hechtsterktewaarden vertoonden in vergelijking met glasvezelversterkte composieten die als retentiespalk op glazuur zijn geplakt. Lie-Sam-Foek adviseert dat afbehandelde orthodontiepatiënten de eerste 6 maanden strikt worden gecontroleerd en dat deze follow-up wordt meegenomen in de ziektekostenvergoedingen van patiënten.<\/p>\r\n

Op 8 juni 2018<\/a> promoveerde Dave J. Lie-Sam-Foek aan de Universiteit van Amsterdam op zijn proefschrift ‘Bonded orthodontic retainers: clinical survival, adhesion and material aspects<\/a>’. Promotoren waren prof. dr. M. Özcan (RUG) en prof. dr. A.J. Feilzer.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"4","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"0","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4718","auteurs":[],"has_download":"","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/180608_pers_promotie_dj_lie_sam_foek_web.jpg","rubriek_titel":"Actueel","uitgave_titel":null,"url":"\/nieuws\/materiaalkundige-oorzaken-van-debonderen-retentiespalken","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/180608_pers_promotie_dj_lie_sam_foek_web.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/180608_pers_promotie_dj_lie_sam_foek_web.jpg"},{"id":"4233","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Roken remt het afweersysteem","titel_key":"roken_remt_het_afweersysteem","subtitel":"Endodontologie","samenvatting":"Het doel van dit onderzoek was te onderzoeken of roken een effect heeft op de ontstekingsreactie van de pulpa. De concentratie van de ontstekingsbevorderende cytokines interleukine 1 beta (IL-1ß) en tumornecrosefactor alpha (TNF-α), evenals de antimicrobiële eiwitten defensines hBD-...","content":"

Het doel van dit onderzoek was te onderzoeken of roken een effect heeft op de ontstekingsreactie van de pulpa. De concentratie van de ontstekingsbevorderende cytokines interleukine 1 beta (IL-1ß) en tumornecrosefactor alpha (TNF-α), evenals de antimicrobiële eiwitten defensines hBD-2 en hBD-3, werden onderzocht in de pulpa’s van rokers en niet-rokers. Geïncludeerd werden 37 niet-rokers en 32 rokers met irreversibele pulpitis. Een weefselmonster van de pulpa werd verzameld na het openen van de pulpa­kamer. De monsters werden tot de analyse bewaard in fysiologisch zout bij een bewaartemperatuur van –80° C. Als negatieve controle voor de pulpapathologie werden weefselmonsters afkomstig van gezonde pulpa’s geïncludeerd. Deze gebitselementen kregen om preventieve redenen een wortelkanaalbehandeling. Met behulp van Luminex- en ELISA-assays werden de concentraties van respectievelijk de cytokines en de defensines bepaald. Om statistische analyse mogelijk te maken werd, wanneer de concentratie onmeetbaar was, de 0-waarde vervangen door een getal dat de helft was van de detectiegrenswaarde.<\/p>\r\n

De concentraties van TNF-α en hBD-2 waren significant lager bij rokers dan bij niet-rokers, terwijl er geen verschil werd gevonden bij IL-1ß en hBD-3. Dit resultaat suggereert dat het afweersysteem van rokers niet adequaat reageert op de invasie van micro-organismen in de pulpa. Bij dit onderzoek was sprake van kleine groepen, zelfrapportage over het rookgedrag en alle typen rookgedrag. Toch bevestigen deze resultaten de bevindingen van eerdere onderzoeken naar het effect van roken op de immuunrespons.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Uit de resultaten van dit onderzoek lijkt het erop dat roken het afweersysteem remt.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Ghattas Ayoub C, Aminoshariae A, Bakkar M, et al. Comparison of Il-1β, TNF-α, hBD-2, and hBD-3 expression in the dental pulp of smokers versus nonsmokers. J Endod 2017; 43: 2009-2013.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4722","auteurs":[{"id":"1095","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"S.V. van der Waal","titel_key":"s_v_van_der_waal","old_id":"0","voorvoegsel":"S.V. van der","achternaam":"Waal"}],"has_download":"uploads\/download_artikel\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/endodontologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/roken-remt-het-afweersysteem","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/endodontologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/endodontologie_logo.jpg"},{"id":"4234","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Preventie van accumulatie van orale biofilm op gebitsprothesen","titel_key":"preventie_van_accumulatie_van_orale_biofilm_op_gebitsprothesen","subtitel":"Prothetische tandheelkunde","samenvatting":"Het polymeer 2-methacryloyloxyethylfosforylcholine (MPC) kan geen proteïnen absorberen en daardoor hecht orale biofilm moeilijk aan het oppervlak. Chemisch voorbewerkt MPC kan, zodra het in plastische vorm is aangebracht op een oppervlak, polymeriseren onder invloed van ultraviolet licht. De do...","content":"

Het polymeer 2-methacryloyloxyethylfosforylcholine (MPC) kan geen proteïnen absorberen en daardoor hecht orale biofilm moeilijk aan het oppervlak. Chemisch voorbewerkt MPC kan, zodra het in plastische vorm is aangebracht op een oppervlak, polymeriseren onder invloed van ultraviolet licht. De doelstelling van dit onderzoek was te testen of MPC de accumulatie van orale biofilm op gebitsprothesen kan tegengaan.<\/p>\r\n

Proefpersonen waren 11 dragers van een maxillaire volledige gebitsprothese die minimaal 2 jaar probleemloos functioneerde en niet was gerepareerd of gerelined met zelfpolymeriserende kunststof. Hun gebitsprothesen werden gereinigd en gepolijst. De prothesen werden aselect verdeeld in een groep die experimenteel werd voorzien van een laag MPC (experimentele gebitsprothesen) en een controlegroep (controlegebitsprothesen). De proefpersonen mochten gedurende 2 weken hun gebitsprothesen alleen met een protheseborstel reinigen. Aan het eind van die 2 weken spoelden onderzoekers, die niet wisten of de prothesen tot de experimentele of de controlegebitsprothesen behoorden, met water de voedselresten ervan af. Daarna brachten zij egaal ethyleenblauw op de gebitsprothesen aan om de biofilm te kleuren. Aansluitend maakten zij gestandaardiseerde foto’s van de binnenzijde en de laterale zijden van de gebitsprothesen. Op de foto’s telden zij digitaal het aantal blauwe pixels en het totale aantal pixels van het protheseoppervlak. Met deze 2 cijfers werd de biofilm-index berekend. Als laatste kwantificeerden zij de biofilm door de gebitsprothesen in een ultrasoon bad met natriumhydroxide te ontdoen van bacteriën. In een tweede, identieke onderzoeksronde wisselden de onderzoekers alle gebitsprothesen van groep.<\/p>\r\n

Controlegebitsprothesen hadden aan de binnenzijde een gemiddelde biofilm-index van 40,7 ± 19,9 en aan de buitenzijde van 28,0 ± 16,8. Voor experimentele gebitsprothesen waren deze cijfers respectievelijk 17,4 ± 12,0 en 15,0 ± 9,9. De testen voor de kwantificering van biofilm toonden een vergelijkbaar beeld. Alle verschillen waren statistisch significant.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Een laag MPC op gebitsprothesen kan de accumulatie van orale biofilm tegengaan.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Ikeya K, Iwasa F, Inoue Y, et al.<\/em> Inhibition of denture plaque deposition on complete dentures by 2-methacryloyloxyethyl phosphorylcholine polymer coating: A clinical study. J Prosthet Dent 2018; 119: 67-74.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4723","auteurs":[{"id":"23","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat","old_id":"23","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"}],"has_download":"uploads\/download_artikel\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/prothetische_tandheelkunde_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/preventie-van-accumulatie-van-orale-biofilm-op-gebitsprothesen","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/prothetische_tandheelkunde_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/prothetische_tandheelkunde_logo.jpg"},{"id":"4235","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Tanderosie, prevalentie en risicofactoren bij adolescenten","titel_key":"tanderosie_prevalentie_en_risicofactoren_bij_adolescenten","subtitel":"Kindertandheelkunde","samenvatting":"In Europa varieert de erosieprevalentie van 24% tot 75%. Het verschil in prevalentie kan worden verklaard door tal van factoren zoals bijvoorbeeld de samenstelling van de onderzoeksgroep, diagnosecriteria en sociaaleconomische status. Het doel van dit onderzoek was de prevalentie en risicofactoren v...","content":"

In Europa varieert de erosieprevalentie van 24% tot 75%. Het verschil in prevalentie kan worden verklaard door tal van factoren zoals bijvoorbeeld de samenstelling van de onderzoeksgroep, diagnosecriteria en sociaaleconomische status. Het doel van dit onderzoek was de prevalentie en risicofactoren van tanderosie bij een groep adolescenten in Stockholm in kaart te brengen.<\/p>\r\n

In 3 openbare tandartspraktijken vond een cross-sectioneel cohortonderzoek plaats onder 15- en 17-jarigen (n = 1.071, 547 mannen\/ 524 vrouwen). Getrainde mondzorgverleners scoorden met ja\/nee de erosieve gebitsslijtage en maakten intraorale opnamen. Deze werden geëvalueerd aan de hand van de Simplified Erosion Partial Recording System (SEPRS). Deelnemers aan het onderzoek beantwoordden vragen met betrekking tot gevoeligheid van gebitselementen, consumptie van voedingsmiddelen, en gedrag op het gebied van mondhygiëne, sporten en tijd achter een computer.<\/p>\r\n

Erosieve gebitsslijtage werd klinisch gediagnosticeerd bij 28,3% van de 15-jarigen en 34,3% van de 17-jarigen. Ernstige tanderosie (graad 3 en 4 op de SEPRS-schaal) werd voor 18,3% van de adolescenten gescoord aan de hand van de intra orale opnamen. Mannen hadden meer en een ernstiger vorm van tanderosie dan de vrouwen. Tanderosie in relatie met de consumptie van frisdrank (p < 0,001), het drinken van sap of sportdrank na het sporten (p = 0,006) en overgevoeligheid bij eten en drinken (p = 0,012) was significant. Daarnaast was een reflux sterk gecorreleerd aan tanderosie.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Bij 17 jarigen wordt er vaker en in ernstiger mate tanderosie in relatie tot zowel externe als interne risicofactoren gediagnosticeerd. Vroegdiagnose van tanderosie is van belang om hypersensitiviteit aan het gebit en restauratieve zorg te voorkomen.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Skalsky Jarkander M, Grindefjord M, Carlstedt M<\/em>. Dental erosion, prevalence and risk factors among a group of adolescents in Stockholm County. Eur Arch Paediatr Dent 2018; 19: 23-31.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4724","auteurs":[{"id":"224","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"D.L. Gambon","titel_key":"d_l_gambon","old_id":"224","voorvoegsel":"D.L.","achternaam":"Gambon"}],"has_download":"uploads\/download_artikel\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/tanderosie-prevalentie-en-risicofactoren-bij-adolescenten","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/kindertandheelkunde_logo.jpg"},{"id":"4236","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Parodontitis geassocieerd met sterfte door pneumonie bij hemodialysepati\u00ebnten","titel_key":"parodontitis_geassocieerd_met_sterfte_door_pneumonie_bij_hemodialysepatienten","subtitel":"Parodontologie","samenvatting":"Relatief hebben hemodialysepatiënten een beperkte levensverwachting. Na cardiovasculaire ziekten zijn infectieziekten de tweede belangrijkste groep van doodsoorzaken bij hemodialysepatiënten. De onderzoekshypothese was dat hemodialysepatiënten met parodontitis een groter risico op ste...","content":"

Relatief hebben hemodialysepatiënten een beperkte levensverwachting. Na cardiovasculaire ziekten zijn infectieziekten de tweede belangrijkste groep van doodsoorzaken bij hemodialysepatiënten. De onderzoekshypothese was dat hemodialysepatiënten met parodontitis een groter risico op sterfte door pneumonie hebben dan hemodialysepatiënten zonder parodontitis.<\/p>\r\n

In Japan werden 211 dentate patiënten van een hemodialysekliniek van 2008 tot 2015 gevolgd. Hun leeftijd was gemiddeld 64,4 ± 12,9 jaar en zij hadden geen voorgeschiedenis van pneumonie. Bij aanvang van het onderzoek kregen zij een oraal onderzoek en moesten zij 2 vragenlijsten invullen. Buccaal en mesiobuccaal van alle gebitselementen werd het verlies van parodontale aanhechting vastgesteld. Parodontitis werd gediagnosticeerd als op minimaal 30% van de meetplaatsen minimaal 4 mm verlies van parodontale aanhechting werd gevonden. Verder werd de Oral Hygiene Index bepaald. De vragenlijsten gingen over mondgezondheidsgedrag en fysieke functie. Uit het medisch patiëntendossier werd informatie verzameld over bloedserumwaarden, comorbiditeit, ‘body mass index’ en oorzaak, duur en effectiviteit van de hemodialyse. In geval van overlijden van een patiënt werd in de landelijke overlijdensregistratie de doodsoorzaak opgezocht.<\/p>\r\n

Voor 92 (43,6%) patiënten werd de diagnose parodontitis gesteld. In vergelijking met de overige patiënten hadden zij statistisch significant een hogere leeftijd, minder gebitselementen, minder verlies van parodontale aanhechting, een slechtere Oral Hygiene Index, een slechtere fysieke functie, vaker diabetes mellitus en ongunstigere bloedserumwaarden voor glykemie, albumine en c-reactief proteïne. Tijdens de onderzoeksperiode overleden 68 patiënten, 21 van hen door pneumonie (17 met en 4 zonder parodontitis). Met een statistische analyse van concurrerende risico’s (‘competing risks analysis’) werd aangetoond dat parodontitis, na correctie voor de confounders leeftijd, geslacht, roken, mondgezondheidsgedrag en diabetes mellitus, statistisch significant was gerelateerd aan sterfte door pneumonie.<\/p>\r\n

Conclusie. <\/b>Parodontitis bleek dus bij deze hemodialysepatiënten onafhankelijk geassocieerd met sterfte door pneumonie. Deze bevinding nodigt uit tot onderzoek naar het effect van parodontale behandeling op de levensduur van hemodialysepatiënten met parodontitis.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Iwasaki M, Taylor GW, Awano S, et al<\/em>. Periodontal disease and pneumonia mortality in haemodialysis patients: A 7-year cohort study. J Clin Periodontol 2018; 45: 38-45.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4725","auteurs":[{"id":"23","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat","old_id":"23","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"}],"has_download":"uploads\/download_artikel\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/parodontitis-geassocieerd-met-sterfte-door-pneumonie-bij-hemodialysepatienten","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg"},{"id":"4237","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Gebitsreiniging en slechte adem","titel_key":"gebitsreiniging_en_slechte_adem","subtitel":"Parodontologie","samenvatting":"Halitose of te wel een slechte adem wordt vaak waargenomen bij parodontitispatiënten. Het doel van dit systematisch literatuuronderzoek was inzicht te krijgen in hoeverre het uitgebreid sub- en supragingivaal reinigen en polijsten bijdragen aan het verminderen van een slechte adem bij parodonti...","content":"

Halitose of te wel een slechte adem wordt vaak waargenomen bij parodontitispatiënten. Het doel van dit systematisch literatuuronderzoek was inzicht te krijgen in hoeverre het uitgebreid sub- en supragingivaal reinigen en polijsten bijdragen aan het verminderen van een slechte adem bij parodontitispatiënten. Er werd geen enkel artikel gevonden dat het effect van uitgebreid reinigen dan wel polijsten vergeleek met geen behandeling. Dit heeft mogelijk te maken met het feit dat het als niet ethisch wordt gezien om geen behandeling te geven bij een probleem of ziekte. Medisch ethische commissies wereldwijd besteden hier veel aandacht aan. Een onderzoeksontwerp met uitgestelde behandeling werd hiervoor als oplossing gezien. Daarbij mochten onderzoeken gecombineerd zijn met een mondhygiëne-instructie. Het was echter lang niet altijd duidelijk of deze mondhygiëne-instructie specifiek voor slechte adem was. Tongreinigen en het gebruik van gerichte spoelmiddelen hebben immers beide op zichzelf al een positief effect op slechte adem.<\/p>\r\n

Uiteindelijk werden er 8 artikelen gevonden die louter het effect van uitgebreid sub- en supragingivaal reinigen en polijsten evalueerden op het verminderen van een slechte adem bij parodontitispatiënten. Alle onderzoeken lieten een positief effect zien op de reductie van vluchtige zwavelverbindingen gemeten met de Oral Chroma of de halimeter en op de organoleptische metingen (die met de natuurlijke humane neus).<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> Ondanks de beperkte beschikbaarheid van artikelen, vonden de onderzoekers dat zij konden stellen dat het uitgebreid sub- en supragingivaal reinigen en polijsten in combinatie met een mondhygiëne-instructie bijdragen aan het verminderen van een slechte adem bij parodontitispatiënten. Zelfs onafhankelijk van het reinigen van de tong dan wel het gebruik van specifieke mondspoelmiddelen. De confounding factor roken werd nog wel genoemd; echter het starten met professionele gebitsreiniging en een mondhygiëne-instructie werd gezien als een eerste stap in de uitademing van frisse lucht.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Deutscher H, Derman S, Barbe AG, Seemann R, Noack MJ<\/em>. The effect of professional tooth cleaning or non-surgical periodontal therapy on oral halitosis in patients with periodontal diseases. A systematic review. Int J Dent Hyg 2018; 16: 36-47.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4726","auteurs":[{"id":"964","gebruiker":"0","groep":"0","naam":"D.E. Slot","titel_key":"d_e_slot","old_id":"973","voorvoegsel":"D.E. ","achternaam":"Slot"}],"has_download":"uploads\/download_artikel\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/gebitsreiniging-en-slechte-adem","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/parodontologie_logo.jpg"},{"id":"4238","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Temporomandibulaire disfunctie na een whiplash","titel_key":"temporomandibulaire_disfunctie_na_een_whiplash","subtitel":"Gnathologie","samenvatting":"Een whiplash is een plotselinge vertraging of versnelling van de beweging van de thorax, onafhankelijk van de beweging(ssnelheid) van het hoofd. Letsels als gevolg van een whiplash ontstaan meestal door een kop-staartbotsing van auto’s, vooral bij personen die zich bevinden in een auto die aan...","content":"

Een whiplash is een plotselinge vertraging of versnelling van de beweging van de thorax, onafhankelijk van de beweging(ssnelheid) van het hoofd. Letsels als gevolg van een whiplash ontstaan meestal door een kop-staartbotsing van auto’s, vooral bij personen die zich bevinden in een auto die aan de achterzijde wordt geraakt. De letsels worden geclassificeerd als: nekpijn (graad I), nekpijn met musculoskelettale symptomen (graad II), nekpijn met neurologische symptomen (graad III) en nekpijn met een fractuur of een dislocatie of met een letsel van de wervelkolom (graad IV). Dit onderzoek had als doelstelling een overzicht te bieden van de literatuur vanaf 2010 die temporomandibulaire stoornissen in relatie tot een whiplash rapporteert.<\/p>\r\n

Met relevante trefwoorden werd in de elektronische literatuurbestanden PubMed\/Medline, Cochrane Library en EMBASE gezocht naar geschikte artikelen. Met die trefwoorden werd ook op Google gezocht en de eerste 200 treffers werden op geschiktheid beoordeeld. Primaire geschiktheid van alle gevonden artikelen moest blijken na het lezen van de titels en de samenvattingen. Definitieve selectie vond pas plaats na lezing van het gehele artikel. Vervolgens werd de wetenschappelijke kwaliteit bepaald met de Newcastle-Ottawa Quality Assessment Scale. De voor het onderzoek geregistreerde gegevens waren: grootte, geslacht en leeftijd van de onderzoekspopulatie, type onderzoek, methodologie, resultaten en conclusies.<\/p>\r\n

Geselecteerd werden 3 cohort-, 3 casus-controle- en 2 systematische literatuuronderzoeken. De belangrijkste bevindingen waren dat bij mensen met letsels door een whiplash vaak temporomandibulaire disfunctie voorkwam en dat bij hen de symptomen van temporomandibulaire disfunctie ernstiger waren dan bij mensen zonder whiplash in hun voorgeschiedenis. Bovendien bleek dat bij patiënten met temporomandibulaire disfunctie met een trauma in het hoofd-halsgebied de subjectieve, objectieve en psychologische disfunctie ernstiger was dan bij ‘reguliere’ patiënten met temporomandibulaire disfunctie. Hierdoor was ook de behandeling van de eerstgenoemde groep minder succesvol dan die van de reguliere groep.<\/p>\r\n

Conclusie.<\/b> De resultaten van dit onderzoek zijn een pleidooi voor tijdige opsporing en multidisciplinaire behandeling van temporomandibulaire stoornissen bij mensen die zijn getroffen door een whiplash.<\/p>\r\n

Bron<\/h4>\r\n

Landzberg G, El-Rabbany M, Klasser GD, Epstein JB.<\/em> Temporomandibular disorders and whiplash injury: a narrative review. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 2017; 124: e37-e46.<\/p>","datum":"2018-06-08 00:00:00","rubriek":"14","serie_naam":"","thema_naam":"","thema_id":"0","uitgave":"236","koppel_type":"artikel","koppel_id":"4727","auteurs":[{"id":"1239","gebruiker":"35","groep":"3","naam":"C. de Baat","titel_key":"c_de_baat_1","old_id":"0","voorvoegsel":"C. de","achternaam":"Baat"}],"has_download":"uploads\/download_artikel\/1806_347_352_excerpten.pdf","afbeelding":"https:\/\/www.ntvt.nl\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/gnathologie_logo.jpg","rubriek_titel":"Excerpten","uitgave_titel":"juni 2018","url":"\/artikel\/125\/6\/temporomandibulaire-disfunctie-na-een-whiplash","toegang_niet_leden":true,"afbeelding_thumb":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/cropped\/80\/80\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/gnathologie_logo.jpg","afbeelding_large":"https:\/\/www.ntvt.nl\/images\/resized\/2048\/1000\/uploads\/artikel\/excerpten_afb\/gnathologie_logo.jpg"},{"id":"4231","gebruiker":"0","groep":"0","titel":"Congres 'Back to the roots'","titel_key":"congres_back_to_the_roots","subtitel":"Verslag lustrumcongres Dr. G.J. van Hoytemastichting","samenvatting":"Congresverslag van het het lustrumcongres van de 50-jarige Dr. G.J. van Hoytema Stichting. M\u00e9t een video waarin hoofdredacteur Casper Bots en redacteur Joerd van de Meer het congres nabeschouwen. ","content":"