× ABONNEREN

Betrouwbaarheid van xerostomievragenlijsten

Algemene ziekteleer

Door op 29-03-2021
  • Reacties (0)

Xerostomie kan betrouwbaar worden gediagnosticeerd met de vragenlijst Xerostomia Inventory (XI) of met de verkorte versie daarvan, de Summated Xerostomia Inventory (SXI). De doelstelling van dit onderzoek was de betrouwbaarheid van deze vragenlijsten aan te scherpen door ze te onderwerpen aan de hedendaagse methoden voor bepaling van de betrouwbaarheid van een vragenlijst.

Voor dit onderzoek werd gebruikgemaakt van de gegevens van de participanten van een gerandomiseerd, gecontroleerd klinisch onderzoek naar de effectiviteit van een mondspoelmiddel op xerostomie, uitgevoerd bij personen van middelbare of oudere leeftijd met een relevante mate van xerostomie. De mate van xerostomie werd bepaald met de XI die op elk van de 11 vragen 5 antwoordmogelijkheden heeft: nooit, nauwelijks, soms, vaak en erg vaak. Daardoor varieert de score van 11 tot 55. Het minimale verschil in score dat klinisch relevant is, is wetenschappelijk vastgesteld op 6 scorepunten. Rekening houdend met ook nog een meetfout van 1 scorepunt zijn daarom alleen de participanten geïncludeerd die een XI-score hadden van minimaal 11 + 6 + 1 = 18. Dit leidde tot een onderzoeksgroep van 164 proefpersonen. De betrouwbaarheid van de XI en de SXI werd geanalyseerd met behulp van het Rasch-model dat rekening houdt met het vaardigheidsniveau van de respondent en de moeilijkheid van de vragen.

Alle uitkomsten van de analyse met het Rasch-model vielen positief uit. Bij de beantwoording van de vragen van de XI maakten de proefpersonen amper gebruik van “nauwelijks” en “vaak”. Het bleek verantwoord deze antwoordmogelijkheden weg te laten. Verder was het minimale verschil in score dat klinisch relevant is hetzelfde voor mannen als voor vrouwen. De extra vragen van de XI versus de SXI hadden geen meerwaarde voor een betrouwbare uitkomst.

Conclusie. Met de aanpassing van 5 naar 3 antwoordmogelijkheden is zowel de XI als de SXI een betrouwbaar instrument om xerostomie te diagnosticeren en om het effect van een xerostomiebehandeling te evalueren.

Bron

Santiago PHR, Song Y, Hanna K, Nair R. Degrees of xerostomia? A Rasch analysis of the Xerostomia Inventory. Community Dent Oral Epidemiol 2020; 48: 63-71.

Meer lezen? Log in of word abonnee

Informatie

Auteur(s) C. de Baat
Rubriek Excerpten
Publicatiedatum 29 maart 2021
Editie Ned Tijdschr Tandheelkd - Jaargang 0 - editie - Epub Excerpten 2021

Reacties

Om ook te reageren moet u eerst inloggen (alleen voor abonnees).

Nog geen abonnee? Registreer vandaag nog