Jaargang 124 - editie 5 - mei 2017

  • Charles Penning, een excerptenredacteur

    M.A.J. Eijkman

    5 mei 2017

    NTvT mei 2017 Redactioneel

  • Met spijt en begrip nemen wij afscheid van Charles Penning en zijn excerpten. Hij heeft in 33 jaar op een voortreffelijke manier weergegeven hoe zeer het vakgebied van de conserverende, of anders gezegd de restauratieve tandheelkunde is veranderd. De redactie en zeker ook de lezers van Pennings excerpten zullen hem zeer missen. De redactie van het tijdschrift is Charles Penning zeer erkentelijk voor zijn consciëntieuze werk in de afgelopen 33 jaar.

  • Deze serie van 6 korte artikelen over postzegels die een link hebben met de tandheelkunde verschijnt in 2017 2-maandelijks. Dit keer is het onderwerp educatie, preventie en behandeling.

  • Orale manifestaties van colitis ulcerosa

    C.X.W. Tan, H.S. Brand, N.K.H. de Boer, T. Forouzanfar

    5 mei 2017

    NTvT mei 2017 Medisch

  • Colitis ulcerosa is een inflammatoire darmziekte die in de geïndustrialiseerde wereld relatief veel voorkomt. Pyostomatitis vegetans is de meest kenmerkende pathognomische manifestatie, maar ook andere orale aandoeningen als aften, cariës en parodontitis komen frequenter voor bij patiënten met colitis ulcerosa. Mondzorgverleners moeten op de hoogte zijn van deze problemen om adequate mondzorg te kunnen leveren.

  • Implantaatgedragen 3D-geprinte brug in de edentate bovenkaak

    F.A.J. Gols Linthorst, L. Verhamme, T. Maal, A Soehardi, G.J. Meijer

    5 mei 2017

    NTvT mei 2017 Casuïstiek

  • Een gezonde man van 72 jaar presenteerde zich met retentieproblemen van zijn gebitsprothese in de bovenkaak. Vanwege ernstige resorptie bleek plaatsing van tandwortelimplantaten zonder voorafgaande botopbouw geen optie. Voorgesteld werd hiervoor autoloog bot geoogst uit de bekkenkam te gebruiken. Na een helingsperiode van 4 maanden werd een conebeamcomputertomogram vervaardigd, waarop een virtuele planning voor 6 implantaten werd uitgevoerd. Deze planning werd naar de patiënt overgebracht met behulp van een boormal, die werd afgesteund op de tijdens de augmentatieprocedure geplaatste osteosyntheseschroeven. De nauwkeurigheid tussen implantaatplanning en implantaatplaatsing is inmiddels dermate hoog dat werd besloten, aansluitend aan de implantaatplaatsing, een 3D-geprinte brug te plaatsen. Hierdoor wordt het behandeltraject aanzienlijk verkort, de kosten verlaagd en geniet de patiënt eerder van zijn implantaatgedragen prothetische voorziening.

  • Kennistoetsartikel

    Preventieve tandheelkunde 5. Secundaire cariës

    A.C.C. Hollanders, N.K. Kuper, N.J.M. Opdam, M.C.D.N.J.M. Huysmans

    5 mei 2017

    NTvT mei 2017 Onderzoek en wetenschap

  • Secundaire cariës wordt gerapporteerd als een van de belangrijkste redenen om restauraties te vervangen. Bij het ontstaan van secundaire cariës speelt het algehele cariësrisico van de patiënt een grote rol. De samenhang op patiëntniveau tussen verschillende factoren, het cariësrisico en restauratiefactoren, zoals de aanwezigheid van een randspleet en het soort restauratiemateriaal, verdient nog nader onderzoek. De benodigde drempelwaarde van de randspleet voor het ontstaan van secundaire cariës ligt waarschijnlijk onder de 100 μm en zou ook afhankelijk kunnen zijn van het cariësrisico. Bij patiënten met een hoog cariësrisico lijken composietrestauraties vatbaarder voor secundaire cariës dan amalgaamrestauraties. Er is tot nu toe geen eenduidige verklaring voor dit verschil. De preventie van secundaire cariës is vergelijkbaar met die van primaire cariës en dat onderstreept het belang van mondhygiëne, fluoride en voeding.

  • Kennistoetsartikel

    Medicamenten en mondzorg 4. Medicatie bij (kwetsbare en zorgafhankelijke) ouderen

    C. de Baat, G.J. van der Putten, A. Visser, A. Vissink

    5 mei 2017

    NTvT mei 2017 Onderzoek en wetenschap

  • Polyfarmacie is het gevolg van multimorbiditeit. Beide kunnen leiden tot kwetsbaarheid, functiebeperking en/of zorgafhankelijkheid bij ouderen. Een medicament ondergaat in het lichaam minimaal 3 belangrijke processen: absorptie, distributie en eliminatie. Bij ouderen kunnen deze processen afwijkend verlopen. Een medicament zet in het lichaam een kettingreactie in gang na interactie met receptoren. De receptoren en elk onderdeel van de kettingreactie kunnen door ziekten en veroudering veranderingen ondergaan. Dit speelt vooral bij medicamenten die werken op het centrale zenuwstelsel en het cardiovasculaire systeem. Daarnaast kunnen interacties optreden tussen verschillende medicamenten onderling en tussen enerzijds medicamenten en anderzijds voedsel- en waterinname, zelfmedicatie met kruiden en ziekten. Voorts ervaren ouderen doorgaans meer bijwerkingen van medicamenten dan jongeren. Dit komt door de gewijzigde lichaamsacties en -reacties, de polyfarmacie en de vele mogelijke interacties. Gebruik en inname van medicamenten leidt bij ouderen vaak tot problemen die te verdelen zijn in medicamentgerelateerde, patiëntgerelateerde, zorg(verlener)gerelateerde en overige problemen.

  • Kennistoetsartikel

    Cariës in Krachtwijken 2. Jongeren

    G.H.W. Verrips, J.H. Vermaire, C.M.H.H. van Houtem, C.P.F. van Kempen, A.A. Schuller

    5 mei 2017

    NTvT mei 2017 Onderzoek en wetenschap

  • In Nederland zijn tot op heden geen epidemiologische gegevens beschikbaar over de mondgezondheid van diverse culturele groepen jongeren die in achtergestelde wijken (Krachtwijken) wonen. De doelstelling van het onderzoek was een indruk te verkrijgen van de hoeveelheid cariëservaring van de laagopgeleide jeugd uit Krachtwijken, in vergelijking met een referentiepopulatie van laagopgeleide jongeren uit Alphen aan den Rijn, Gouda, ’s-Hertogenbosch en Breda. Aan het onderzoek namen 725 laagopgeleide respondenten deel. De referentiepopulatie had de minste cariëservaring en de jongeren uit Krachtwijken met een niet-Nederlandse culturele affiliatie de meeste. De laatstgenoemde groep had meer onbehandelde cariës en bij de 20-jarigen waren bovendien relatief veel gebitselementen geëxtraheerd. Ondanks de kleine aantallen waren de verschillen in gemiddelde DMFS-scores statistisch significant bij de 14- en 20-jarigen. In de Nederlandse jeugd lijkt een culturele tweedeling in mondgezondheid te bestaan, onafhankelijk van opleidingsniveau, waarbij jongeren met een niet-Nederlandse culturele achtergrond in het nadeel zijn.

  • Hora est 9. De waarde van tandheelkundig focusonderzoek bij oncologiepatiënten

    J.M. Schuurhuis, F.K.L. Spijkervet, A. Vissink, M.A. Stokman

    5 mei 2017

    NTvT mei 2017 Onderzoek en wetenschap

  • Zowel bij patiënten die vanwege een tumor in het hoofd-halsgebied radiotherapie ondergaan als bij patiënten die vanwege hematologische aandoeningen worden behandeld met hoge doses chemotherapie, wordt vooraf een tandheelkundig focusonderzoek verricht. Dit focusonderzoek heeft als doel afwijkingen in de mond op te sporen, de zogenoemde orale foci. Deze foci kunnen tijdens of na de kankerbehandeling leiden tot problemen. Een zorgvuldig, geprotocolleerd tandheelkundig focusonderzoek blijkt zeer zinvol voor patiënten die hoofd-halsradiotherapie moeten ondergaan. Er moet speciale aandacht worden geschonken aan de beoordeling van het parodontium, omdat de kans op het optreden van botgenezingsstoornissen na radiotherapie in het hoofd-halsgebied verhoogd is bij patiënten met parodontitis. Bij patiënten met een hematologische aandoening behoeven asymptomatische, chronische foci niet te worden behandeld voorafgaand aan of tijdens de oncologische behandeling, omdat deze foci in tegenstelling tot wat tot nu toe werd aangenomen geen extra ziektelast met zich meebrengen.

  • Restauratieve tandheelkunde

    Een nadeel van eenstaps zelfetsende adhesieven (type 4) is dat de hechting aan het glazuur minder sterk is. Daarom wordt aanbevolen het glazuur selectief te etsen, voorafgaand aan de applicatie van het adhesief. Om dit nadeel te omzeilen zijn nu universele adhesieven ontwikkeld. Die kunnen op 2 m...

    tabel_1_excerpten_def.jpg

  • Restauratieve tandheelkunde

    In een klinisch onderzoek werd de effectiviteit vergeleken van 3 typen adhesieven: een middelmatig zuur eenstaps adhesief (type 4), een sterk zuur eenstaps adhesief (type 4) en een tweestaps ets-en-spoel adhesief (type 2). Bij 39 patiënten werden 120 niet-carieuze cervicale laesies met compo...

  • Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie

    Extractie van carieuze, gefractureerde, geretineerde of geïmpacteerde gebitselementen is bij ouderen vaak onderdeel van een preprothetische behandeling. Retrospectief werd geïnventariseerd hoeveel en welke complicaties zich daarbij voordoen.

    In een universiteitskliniek in de Poolse ...

  • Parodontologie

    De resultaten van onderzoek naar het effect van niet-chirurgische parodontale behandeling op de glykemie van mensen met diabetes mellitus en parodontitis zijn niet eenduidig. Daarom hebben 3 onderzoekers in Colombia een systematisch paraplu-literatuuronderzoek uitgevoerd naar het kortetermijneffe...

  • Preventieve tandheelkunde

    Een strategie voor de preventie van wortelcariës is het bevorderen van de remineralisatie van dentine. Flavonoïden zijn antioxidanten die voorkomen in plantaardige voedingsmiddelen. Hun mogelijke effect op de remineralisatie van wortelcariës werd getest in een laboratoriumonderzoek...

  • Materiaalkunde

    Een laboratoriumonderzoek had ten doel de hechtsterkte te bepalen van composieten met grote polymerisatiediepte (bulk fill) aan de bodem van een klasse I-preparatie, en die te vergelijken met de hechtsterkte van andere composieten. Geëxtraheerde molaren werden verdeeld in 2 groepen (afb. 1)....

  • Materiaalkunde

    Een laboratoriumonderzoek had ten doel de duurzaamheid van de hechting aan dentine te bepalen van 3 universele adhesieven, in vergelijking met die van een tweestaps zelfetsend adhesief (type 3) (zie tabel). Van runderincisieven werd het labiale glazuur afgeslepen en het vrijgelegde dentine vlakge...

  • Gerodontologie

    Onderzocht werd of oudste ouderen 100 jaar willen worden en welke persoonlijke kenmerken en motieven daarbij een rol spelen. Steekproeven van thuiswonende 75-, 80-, 85- en 90-jarigen in Finland werden per post uitgenodigd een vragenlijst in te vullen over demografische gegevens, ziekten, oordeel ...

  • Algemene ziekteleer

    Infecties met de vele norovirussen zijn wereldwijd de belangrijkste veroorzakers van acute gastro-enteritis of ‘buikgriep’, met diarree en heftig vomeren als primaire symptomen. Mensen die met een dergelijke infectie te maken krijgen, zijn meestal 65 jaar of ouder. Bijna altijd presen...

  • Algemene ziekteleer

    Door diverse onderzoekers is gesuggereerd dat een verband bestaat tussen slechte mondgezondheid en cognitieve achteruitgang. Deze gezondheidsproblemen zouden in hun pathogenese een gemeenschappelijke ontstekingscomponent hebben. Om te bepalen of deze bewering valide is, werd een systematisch lite...

  • Academisch proefschrift

    K. Farbod
    The use of bisphosphonates for bone-specific drug delivery
    Nijmegen: Radboud Universiteit, 2016
    253 bl. geïll.
    ISBN 978 90 9029947 1

    Anders dan gewend vanuit de tandheelkunde, komen bisfosfonaten in het proefschrift van Kambiz Farbod nu ...

  • Tandheelkundig jaar 2017

    Boek

    A.M. van Luijk

    5 mei 2017

    NTvT mei 2017 Media

  • Boek

    J.K.M. Aps, S.C. Boxum, M. De Bruyne, et al
    Het tandheelkundig jaar 2017
    Houten: Bohn Stafleu Van Loghum, 2016
    307 bl., geïll. € 99,00
    ISBN 978 90 368 1029 6

    Het Tandheelkundig Jaar brengt een unieke serie van 20 artikelen van Nederlandse en Vlaamse aut...

Selecteer zoekcriteria