Jaargang 126 - editie 10 - oktober 2019

Antibiotica

  • Antibiotica in de mondzorg: overdaad schaadt

    J. Pijpe

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Redactioneel

  • In Nederland lijkt het voorschrijfbeleid ten aanzien van antibiotica terughoudend te zijn. Nergens in de westerse wereld wordt zo weinig antibiotica voorgeschreven als in Nederland, zowel door huisartsen, tandartsen als specialisten. Toch is ook hier behoefte aan duidelijke praktijkrichtlijnen over het voorschrijven van antibiotica in de tandheelkunde. Dit blijkt uit een onderzoek onder Nederlandse tandartsen in dit NTVT-themanummer.

  • Kennistoetsartikel

    Antibiotische therapie in de tandheelkundige praktijk

    C.M. Verduin

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Antibiotica

  • Door tandartsen en mka-chirurgen wordt met grote regelmaat antibiotica voorgeschreven. Dat is in een klein deel van de gevallen zinvol, maar vaak kan een patiënt ook zonder een antibioticum genezen. Microbiologische diagnostiek wordt slecht heel beperkt uitgevoerd en is complex en tijdrovend. Met een klein arsenaal aan orale antibiotica kan meestal worden volstaan. Antibiotica zijn geïndiceerd als een dentogene infectie samengaat met koorts of als er tekenen zijn dat de infectie meer systemisch van aard is zoals lymfadenopathie of trismus. Ook dient een patiënt met cellulitis van het hoofdhalsgebied, al dan niet met slikstoornissen, in ieder geval met antibiotica te worden behandeld. Tevens hebben antibiotica bij parodontitis een plaats in de behandeling.

  • Therapeutisch voorschrijven van antibiotica en NSAID’s door tandartsen in Nederland

    B.A.F.M. van Dam, J.J.M. Bruers, W.J.M. van der Sanden

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Antibiotica

  • Eind 2015 onderzocht de KNMT de indicatie voor het therapeutisch voorschrijven van antibiotica en NSAID’s door tandarts-algemeen practici in Nederland en factoren die daarbij een rol spelen. Van de 1.087 benaderde tandartsen vulden er 367 (34%) de webenquête in. Zij schreven in de 4 aan het onderzoek voorgaande weken aan gemiddeld 1,3% van hun patiënten een antibioticum voor. Een vijfde (20%) had moeite met de afweging of een ontstekingsremmer is geïndiceerd en/of met de keuze tussen antibioticum of NSAID. Gevraagd om medicatiebeslissingen (al of geen antibioticum geïndiceerd) bij 11 vignetten (fictieve casussen) beoordeelde 11% van de respondenten elk daarvan juist. Bij 39% was sprake van onderbehandeling, bij 24% overbehandeling en bij 26% van zowel overals onderbehandeling. Buitenslands gediplomeerde respondenten waren oververtegenwoordigd in de laatste 2 categorieën. Ruim de helft (55%) van de deelnemers bleek behoefte te hebben aan een richtlijn voor het voorschrijven van antibioticum bij tandheelkundige behandelingen en 28% (ook) aan bij- en nascholing op dit gebied.

  • AB-profylaxe en endocarditis

    J.T.M. van der Meer

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Antibiotica

  • Het gebruik van antibiotica voor een invasieve tandheelkundige behandeling om endocarditis als gevolg van de behandeling te voorkomen is gebaseerd op dierexperimenteel onderzoek. De eff ectiviteit van deze maatregel is echter tot nu toe niet aangetoond bij mensen. Vanaf 2007 komen daarom minder hartafwijkingen voor endocarditisprofylaxe in aanmerking.

  • Kennistoetsartikel

    AB-profylaxe na radiotherapie in het hoofd-halsgebied

    A.J.W.P. Rosenberg, F.J. Dieleman

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Antibiotica

  • Radiotherapie in het hoofd-halsgebied heeft als neveneffect dat de doorbloeding en daarmee de afweer lokaal vermindert. Afhankelijk van de duur en de intensiteit van de bestraling kan onder andere hypoxie, hypocellular iteit en hypovasculariteit optreden, met een verhoogd infectie risico. Hyposalivatie, een veel voorkomend verschijnsel na radiotherapie, geeft een hogere gevoeligheid voor cariës. Om de mondgezondheid zoveel mogelijk op een aanvaardbaar peil te houden, wordt voorafgaand aan de radiotherapie het gebit gesaneerd. Niet vitale gebitselementen en gebitselementen met pathologie worden geëxtraheerd om toekomstige problemen te voorkomen. Toch zal na radiotherapie een tandheelkundige behandeling in het bestraalde gebied soms nodig zijn. Omdat het infectiegevaar zo groot is, en tot verlies van een deel van de kaak kan leiden, wordt voorafgaand aan invasieve behandelingen gestart met AB-profylaxe. In het algemeen wordt gekozen voor amoxicilline 500 mg 3dd gedurende 14 dagen. Na de behandeling dient controle op de wondgenezing door de specialist plaats te vinden.

  • AB-profylaxe bij patiënten met een gewrichtsprothese

    F.R. Rozema, W.M.H. Rademacher

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Antibiotica

  • In het kader van het formuleren van een nieuwe richtlijn betreffende het beleid bij patiënten met een gewrichtsprothese waarbij een tandheelkundige invasieve behandeling is voorgenomen, is een systematisch literatuuronderzoek uitgevoerd. De vraagstelling was: is antibiotica (AB)-profylaxe geïndiceerd bij patiënten met een gewrichtsprothese die een tandheelkundige behandeling ondergaan? Onderzoeken zijn geïncludeerd waarin patiënten met gewrichtsprothesen een tandheelkundige behandeling ondergingen met hematogene gewrichtsprothese-infecties als uitkomstmaat of waarin een correlatie tussen antibiotica en hematogene gewrichtsprotheseinfecties werd beschreven. De GRADE/AGREE II methodiek is gebruikt om de kracht van bewijs vast te stellen. Aanvullend literatuur onderzoek werd uitgevoerd om inzicht te krijgen in de pathofysiologie en in risicofactoren en -ingrepen. In geen van de onderzoeken is overtuigend bewijs gevonden dat AB-profylaxe de incidentie van een hematogene gewrichtsprothese-infectie verlaagt. Ook de resultaten van het aanvullend literatuuronderzoek geven aan dat AB-profylaxe bij voorgenomen tandheelkundige behandelingen ontmoedigd moet worden.

  • AB-profylaxe en immuungecompromitteerde patiënten

    K. de Leeuw, H. Bootsma, A. Middel, A. Vissink

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Antibiotica

  • Op basis van in de literatuur gevonden argumenten voor of tegen het voorschrijven van antibiotica (AB)-profylaxe bij tandheelkundige behandelingen aan immuungecompromitteerde patiënten, wordt geadviseerd geen AB-profylaxe toe te passen bij deze groep patiënten als zij een tandheelkundige behandeling ondergaan, tenzij er sprake is van een uitzondering. Deze uitzonderingen bestaan uit bepaalde immuungecompromitteerde patiënten bij wie ingeschat is dat zij wel een hoge kans hebben op het ontwikkelen van systemische infectieuze complicaties wanneer zij een tandheelkundige behandeling met hoog risico, zoals onder andere extracties of het plaatsen implantaten, ondergaan. Dit zijn patiënten met bijvoorbeeld een diepe neutropenie, een primaire immuundeficiëntie of patiënten die hoge doseringen of zeer sterke immunosuppressieve medicijnen gebruiken. Voor deze adviezen over toepassing van AB-profylaxe bij deze specifieke groep patiënten is in de literatuur weinig bewijs. Echter, dit bewijs is ook moeilijk te verkrijgen omdat het een kleine groep patiënten betreft.

  • Kennistoetsartikel

    AB-profylaxe en (pre)implantologische chirurgie

    T. Kamps, S. Kuipers, J. ten Oever, G.J. Meijer

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Antibiotica

  • Recente literatuur geeft aan dat bij een gezonde patiënt, die ter plaatse van de acceptorplaats voldoende botvolume bezit voor implantaatplaatsing, het verantwoord is om af te zien van profylactische toediening van antibiotica. De patiënt dient echter wel 1 dag voorafgaande aan de behandeling en minimaal 1 week postoperatief te spoelen met chloorhexidinedigluconaat. In het geval van een immuungecompromitteerde patiënt is een éénmalige antibioticagift 1 uur voor de behandeling (2 gram amoxicilline per os of 2 gram cefazoline intraveneus) geïndiceerd. Voor een gezonde patiënt geldt deze antibiotica (AB)-profylaxe ook indien autoloog bot, een botvuller of membranen worden aangebracht. Bij het oogsten van extraorale bottransplantaten lijkt AB-profylaxe niet geïndiceerd, maar omdat het geoogste bot in dezelfde behandelzitting intraoraal wordt aangebracht is het voor deze procedure wel geïndiceerd. De vraag of postoperatieve toediening van antibiotica nog wel nodig is, blijft openstaan.

  • Toepassing van antibiotica in de parodontologie

    G.A. van der Weijden

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Antibiotica

  • Met mechanische reiniging lukt het nooit om alle bacteriën van het tandoppervlak te verwijderen, zoals in furcaties en op de pocketbodem. Daarom kan ondersteuning van de niet-chirurgische parodontale behandeling met antibiotica een voor de hand liggende benadering zijn om een beter behandelresultaat te krijgen. De combinatie van amoxicilline en metronidazol is als ondersteuning van de parodontale behandeling uitgebreid onderzocht en verdient zeker een plaats in de rij middelen die tandheelkundige zorgverleners ter beschikking staan. De indicatie voor al dan niet voorschrijven is niet klip en klaar en derhalve dient de regie hiervoor in het kader van verantwoord antibioticagebruik (antimicrobial stewardship) in handen te zijn van degene die de receptuurbevoegdheid draagt. Additioneel 2 maal daags spoelen met chloorhexidine gedurende een parodontale behandeling en de 2 weken erna (6-8 weken) is te overwegen om klinisch nog een extra effect te bereiken.

  • Kindertandheelkunde

    Doel van het onderzoek was de betrouwbaarheid van de resterende dikte van het dentine (RTD) onder diepe cariëslaesies te meten aan de hand van röntgenopnamen. Daartoe werden 50 tijdelijke molaren met approximaal diepe cariëslaesies geselecteerd die op de nominatie voor extractie st...

  • Kindertandheelkunde

    De consumptie van grote hoeveelheden fermenteerbare koolhydraten, bijvoorbeeld de intake van zoete dranken vormt een groot risico bij het ontstaan van overgewicht en obesitas. Frisdranken en vruchtensappen, hoog in suiker en met een lage pH, zouden een risicofactor kunnen zijn bij het ontstaan va...

  • Gebruik van CBCT in het Verenigd Koninkrijk

    Radiologie

    J.H.G. Poorterman

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Excerpten

  • Radiologie

    Het gebruik van conebeamcomputertomografie (CBCT) doet steeds meer zijn intrede in de tandartspraktijk, vooral ook vanwege het beschikbaar komen van de modernste apparaten die beschikken over de mogelijkheid om zowel een panoramische röntgenopname, een laterale röntgenschedelprofielopna...

  • Algemene ziekteleer

    Op grond van de resultaten van recente kleinschalige onderzoeken is geopperd dat invasieve dentale behandelingen atherosclerose induceren door invasie van orale bacteriën in de bloedcirculatie. Potentiële confounders in deze onderzoeken zijn diabetes mellitus, obesitas en roken. De doel...

  • Prothetische tandheelkunde

    Hypodontie van de laterale bovenincisief, zowel uni- als bilateraal komt veel voor en behandeling ervan vormt een uitdaging op psychologisch, functioneel en esthetisch vlak. Beoogd doel van de behandeling is het herstel van integriteit van de tandboog, verbetering van de esthetiek en het bevorder...

  • Prothetische tandheelkunde

    Volkeramische kronen vormen een alternatief voor metaal-keramische kronen op implantaten. Ze zijn vervaardigd van zirkoniumdioxidekeramiek met behulp van digitale techniek. Implantaatgedragen kronen en bruggen vertonen hoge overlevingspercentages gedurende lange observatieperiodes, maar complicat...

  • Prothetische tandheelkunde

    Endodontisch behandelde gebitselementen kunnen uitdagend zijn om duurzaam te restaureren vanwege de hoeveelheid tandmateriaal die verloren is gegaan. In het verleden werden deze gebitselementen vaak gerestaureerd door eerst een plastische opbouw te vervaardigen, gevolgd door een indirecte restaur...

  • Pijn na succesvolle wortelkanaalbehandeling

    Endodontologie

    S.V. van der Waal

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Excerpten

  • Endodontologie

    Een wortelkanaalbehandeling kan ogenschijnlijk succesvol zijn geweest, terwijl het gebitselement pijnlijk blijft. Op de röntgenopname zien de kanaalvullingen er goed uit en er zijn geen periapicale radiolucenties zichtbaar. In dit onderzoek is het voorkomen van pijn na een succesvolle behand...

  • Preventieve Tandheelkunde

    Het gebruik van mobiele applicaties en tekstberichten neemt snel toe, ook als mogelijke interventie voor het bevorderen van gezondheidsgedrag dan wel -vaardigheden, om binnen het preventieve proces in de gezondheidzorg te worden ingezet.

    Het systematisch literatuuronderzoek had tot doel mobie...

  • Preventieve Tandheelkunde

    De Duitse tandartsorganisatie heeft als doel gesteld de prevalentie van cariësvrije gebitten bij 6-jarigen in 2020 met 80% te vermeerderen. Om dat doel te bereiken was het nodig een preventief georiënteerd mondzorgplan op te stellen waarbij tandheelkundigen, kinderartsen, gynaecologen, ...

  • Sociale tandheelkunde

    Meerdere onderzoeken hebben laten zien dat patiënten het waarderen dat hun tandarts met hen communiceert en relevante aspecten van hun mondgezondheid en behandelplanopties bespreekt. Minstens zo belangrijk is dat de patiënten het gevoel hebben dat de tandarts naar hen luistert en daarbi...

  • Gerodontologie

    In het Verenigd Koninkrijk is in de periode 2002-2014 een longitudinaal onderzoek naar veroudering uitgevoerd onder een basaal representatieve steekproef van zelfstandig wonende personen die in 2002 50 jaar of ouder waren. Deze groep leek uitermate geschikt om te onderzoeken of de eerder bij oude...

  • De tong

    Boek

    A. Vissink

    4 oktober 2019

    NTvT oktober 2019 Media

  • Boek

    A. Filippi, I. Hitz Lindenmüller (eds)
    The tongue
    Batavia: Quintessence Publishing Co. Inc., 2018
    203 bl., geill. € 153,95
    ISBN 978 0 86715 776 5

    Zoals de auteurs in hun voorwoord aangeven, kijken veel behandelaars in de mond. Naast tandartsen, mondzorgkundigen en (prevent...

  • Boek

    M. Glick (ed.)
    The oral-systemic health connection
    Batavia: Quintessence Publishing Co. inc., 2019
    382 bl., geïll. € 44,91
    ISBN 978 0 86715 788 8

    Deze uitgave gaat over dé relatie waar veel onderzoek naar wordt gedaan maar waarover ook veel discussie...

Selecteer zoekcriteria