× ABONNEREN

Mondzorg voor kwetsbare ouderen; ook u een zorg?!

Door op 06-12-2019
  • Voorkomen is beter dan genezen
  • Richtlijnen en protocollen op maat
  • Vele handen maken de mond gezonder
  • Reacties (1)

In onze maatschappij hebben ‘alle’ kwetsbare ouderen fundamenteel recht op kwalitatieve en toegankelijke mond(gezondheids)zorg. De mondhygiëne en mondzorg van ouderen in zorginstellingen in Nederland, België (Vlaanderen) en Europa baart echter grote zorgen. Juist nu dient de overheid dringende en strategische beslissingen te nemen om dit confronterende probleem op te lossen. Het aanbod zorgverleners daalt, de financiële middelen nemen af en de doelgroep neemt juist toe door vergrijzing. Wat zijn mogelijke oplossingen?

Voorkomen is beter dan genezen

Ten eerste, preventie kan problemen met de mondgezondheid voorkomen. Ouderen vanaf 65 jaar moeten intensief worden gestimuleerd op periodieke controle te gaan. Door een dagelijkse adequate mondhygiëne, met minimaal 2 keer per dag poetsen met fluoride houdende tandpasta, en een beperkt aantal tussendoortjes, neemt de kans op een stabiele mondgezondheid tot op hoge leeftijd toe. Hiermee wordt de grote behandelnood opgelost, nog voordat opname in een zorginstelling plaatsvindt.

Artikelen in dit NTVT-themanummer tonen aan dat integratie van mondzorg in de dagelijkse zorg van de kwetsbare ouderen bijzonder lastig blijkt. De plaque op ‘natuurlijke tanden’ en gebitsprothesen tiert helaas nog welig. Dit ondanks een toename van kennis, en veel aandacht en welwillendheid van zorgprofessionals en mantelzorgers om dit te verwijderen.

Richtlijnen en protocollen op maat

Ten tweede, het is noodzakelijk richtlijnen, protocollen en ‘op maat ontwikkelde implementatiestrategieën’, gezamenlijk met zorgverleners en de doelgroep te verfijnen. Met aandacht voor de belemmerende en bevorderende factoren. Effect- en procesevaluaties van bestaande projecten zoals ‘De mond niet vergeten’ in Nederland en ‘De Mondzorglijn’ in Vlaanderen, dragen bij aan relevante informatie hiervoor.

Vele handen maken de mond gezonder

Ten derde, meer aandacht dient uit te gaan naar mondzorg in de eerste lijn. Met daarbij maximale inzet op interdisciplinaire samenwerking tussen alle zorgverleners. Gemeenschappelijke risicofactoren dienen gezamenlijk te worden aangepakt. Zowel de theoretische, praktische als ethische aspecten van de mondzorg zouden in de opleiding tot arts, tandarts, mondhygiënist, preventieassistent, verpleegkundige en zorgkundige aan bod moeten komen.

Investeren in een wetenschappelijk onderbouwde basis is hiervoor noodzakelijk. De wetenschapsagenda van het Belgisch Nederlands Consortium Mondzorg (BENEMOCO), waarin onderzoekers in Nederland en Vlaanderen samenwerken, is wat dat betreft hoopgevend. We kijken uit naar de resultaten en publicaties hiervan, ook in het NTVT.

Dit unieke themanummer is een eerste voorbeeld dat interdisciplinaire en internationale samenwerking kan. Ieder manuscript kwam tot stand door nauwe samenwerking van experts in zowel Nederland als Vlaanderen. Hiermee werden bruggen geslagen die over grenzen heen gaan, wat heeft geleid tot een bijzondere editie waarin alle aspecten van de mondzorg aan kwetsbare ouderen aan bod komen. Met dank aan allen die hieraan hebben bijgedragen.

De toekomst van de mondzorg voor ouderen begint vandaag. Door actief betrokken te blijven op en bij de oudere patiënten in de praktijk. Steeds meer mensen blijven tot op hoge leeftijd thuis wonen. Laten we hen daarom in het oog houden, zodat ze in ons hart en onder onze zorg een leven lang (mond)gezond zullen zijn.

Mondzorg dient zo geen zorg te zijn. Doet u mee?

Em. prof. dr. Luc de Visschere, gastredacteur

Dr. Casper P. Bots, hoofdredacteur

Dit programma is niet meer geaccrediteerd en kan daarom niet meer worden aangeschaft

Meer lezen? Log in of word abonnee

Reacties

Tuesday 7th January 2020 — R.J.M. Gruythuysen
Recent was ik in de gelegenheid om in een project over de mondgezondheid bij zorgafhankelijke patiënten samen te werken met de opleider van postdoc-opleiding tot tandarts-geriater. Dat was een ware verademing vanwege mijn jarenlange vergeefse pogingen om het gat tussen de wetenschap en de praktijk in de mondzorg voor kinderen te verkleinen. De zorgattitude die blijkt uit het recente themanummer van het NTVT over de mondzorg bij kwetsbare ouderen raakt de kern van de zorg en deze verdient navolging in de zorg voor alle zorgafhankelijke patiënten. Met name in de mondzorg voor kinderen is er wat dit betreft nog een lange weg te gaan of zoals oprichter van de NVvK Willem Berendsen sprak na kennis genomen te hebben van de mogelijkheden van o.a. niet-restauratieve behandelmethoden: ‘We hebben een hoop recht te zetten in de kindertandheelkunde.’ Vraagtekens plaatsend bij het nut van technische prestaties wordt de lezer in het themanummer aangezet om na te denken over hoe het belang van de zorgvrager het beste kan worden gediend. Het themanummer nodigt uit tot (zelf)reflectie over de kwaliteit van de zorg gebaseerd op effectieve communicatie alsmede prioritering van een etiologisch georiënteerde mondzorg, de samenwerking met andere disciplines in de zorgverlening, het streven naar proactieve persoonsgerichte zorg, de samenwerking in onderzoek over de grenzen heen en het nadenken over ethische aspecten van de zorg. Daarmee vormt het themanummer een prachtige afsluiting van het jaar 2019 en een bron van inspiratie voor iedereen die begrijpt dat het begeleiden van zorgvragers naar een interne ‘locus of control’ ten behoeve van een optimale mondgezondheid in de eerste plaats een interne ‘locus of control’ van de zorgverlener vergt, een weg waarbij zorgverleners die daarvoor kiezen kunnen rekenen op de steun van het Ivoren Kruis. Mijn complimenten aan allen die aan het indrukwekkende themanummer hebben bijgedragen.

Om ook te reageren moet u eerst inloggen (alleen voor abonnees).

Nog geen abonnee? Registreer vandaag nog