Uit handen van hoofdredacteur dr. James Huddelston Slater kreeg Aukje G.M. Bouwman tijdens de Dutch Dental Science days de NTVT Debuutprijs 2025 overhandigd voor het artikel ‘Minimale interventies bij pulpa- en periapicale pathologie’, dat zij samen met Bram Lak schreef. Volgens de jury was de combinatie van het volledige beeld van de problematiek, de heldere schrijfstijl, de praktische toepasbaarheid en de academische, relativerende wijze van beredeneren van alternatieven doorslaggevend voor de keuze. Bouwman is tandarts-endodontoloog en werkzaam in haar verwijspraktijk voor endodontologie in Nijmegen. Daarnaast verzorgt zij studentenonderwijs en postacademisch onderwijs op het gebied van de endodontologie aan het Radboudumc.
Wat was je reactie op het winnen van deze prijs?
Het bericht verraste me; na het verschijnen van het themanummer kwam er weinig feedback. Kennelijk zit er niet alleen tussen het indienen van het artikel en publicatie, maar ook tussen de publicatie en het lezen enige vertraging. Bevriende collega’s lieten weten het een leuk artikel te vinden, dat de jury het beoordeeld heeft als beste van de 59 debuutartikelen is natuurlijk een geweldig compliment.
Waar gaat het winnende artikel over?
Het artikel werd geschreven voor het themanummer ‘Minimaal invasieve tandheelkunde’ en gaat over hoe je in de endodontie minimaal invasief kunt ingrijpen. Daarbij denk je wellicht direct aan minuscule endodontische openingen en kanaalpreparaties met steeds smallere instrumenten. Dit artikel gaat echter over zo terughoudend mogelijk zijn met het indiceren van de kanaalbehandeling; bij pulpitis volstaat in veel gevallen een - partiële - pulpotomie, bij asymptomatische periapicale processen kan behandeling worden uitgesteld en bij revisies hoeft niet ieder kanaal opnieuw behandeld te worden.
Welke voordelen biedt de nieuwe classificatie van pulpapathologie?
Hoewel het geen absolute zekerheid biedt, blijkt er een sterke associatie tussen de röntgenologische diepte van de cariëslaesie, de anamnestische en klinische bevindingen en de conditie van de pulpa. Als op basis van de classificatie geconcludeerd wordt dat de pulpa waarschijnlijk nog kan herstellen van de schadelijke microbiële prikkel, dan hoeft die niet - geheel - verwijderd te worden.
Wat zijn de risico’s van het uitstellen van een wortelkanaalbehandeling?
In geval van parodontitis apicalis is er sprake van een immuunrespons op een aanzienlijke bacteriële infectie in het wortelkanaal. Hoewel een geïnfecteerd wortelkanaal nooit meer steriel zal worden, kan met een wortelkanaalbehandeling de infectie meestal zo sterk worden gereduceerd dat er geen immuunrespons meer nodig is. Het in stand houden van de infectie en de immuunrespons, zoals dat bij uitstellen van de wortelkanaalbehandeling gebeurt, kan gevolgen hebben zoals het uitbreiden van de infectie. Dit gebeurt echter zeer zelden. Daarnaast is er een risico op niet te voorspellen pijnklachten van een opvlamming van de ontsteking. De daadwerkelijke effecten van een dentogene infectie en periapicale ontsteking op de algemene gezondheid zijn ondanks verschillende goed opgezette onderzoeken moeilijk aan te tonen.
Waar wil je je in de toekomst op gaan richten?
Eigenlijk word ik nog steeds heel blij van wat ik doe; mijn bijdrage aan de mondgezondheid in Nederland is met 2 dagen in de week patiënten behandelen in een verwijspraktijk niet erg groot. Het onderwijs heeft waarschijnlijk meer impact en ik hoop het enthousiasme voor de endodontische preventie, diagnostiek en therapie nog heel lang te delen met en over te brengen op - toekomstige - collega’s.