Parodontitis op de gastheer: nieuwe inzichten

Dimitris Sokos is promovendus aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam en doet sinds februari 2024 onderzoek bij de sectie Parodontologie. Promotor van zijn onderzoek is prof. dr. D.E. Slot en dr. S. Bizzarro begeleidt het onderzoek als copromotor. NTVT stelde 8 vragen over zijn onderzoek.

Wat is je drijfveer om onderzoek te doen?

Als parodontoloog heb ik een sterke interesse in zowel de lokale pathogene mechanismen die parodontitis aandrijven, als de bredere interacties tussen parodontitis en de algehele gezondheid. Dit promotietraject stelt mij in staat mijn klinische expertise te verbinden met wetenschappelijk onderzoek, door laboratoriumonderzoek te combineren met systematische evaluatie van de literatuur, en zo de brug te slaan tussen fundamentele wetenschap en klinische relevantie.

Wat onderzoek je?

Het onderwerp van mijn onderzoek is de impact van parodontitis op de afweerreacties van de gastheer, zowel lokaal als systemisch. Op lokaal niveau wordt bestudeerd hoe Porphyromonas gingivalis, een belangrijke paropathogeen, het osteoclastogene potentieel van fibroblasten in het parodontale ligament beïnvloedt – de belangrijkste cellen voor het behoud van een gezond parodontium. Op systemisch niveau wordt de huidige wetenschappelijke evidentie geëvalueerd over de invloed van parodontitis en de behandeling ervan op fysiologische processen op afstand, in het bijzonder de foetaal-placentaire eenheid, met nadruk op het risico op vroeggeboorte, en cardiovasculaire aandoeningen, met specifieke aandacht voor plaatjesactivatie en zijn trombogeen potentieel.

Waarom is juist dit interessant te onderzoeken?

We hopen beter te begrijpen hoe interacties tussen parodontale ligament-fibroblasten en P. gingivalis bijdragen aan bot- afbraak bij parodontitis. Daarnaast is het verhoogde risico op vroeggeboorte bij zwangere vrouwen met parodontitis een onderwerp van wetenschappelijke discussie. De relatie tussen parodontitis en cardiovasculaire aandoeningen is weliswaar uitgebreid bestudeerd, maar de rol van bloedplaatjes blijft hierin relatief onderbelicht terwijl ze een centrale rol spelen in cardiovasculaire aandoeningen. Daarom is een grondige analyse van de huidige wetenschappelijke evidentie dan ook essentieel om de invloed van mondgezondheid op de algemene gezondheid beter te begrijpen.

Wat zijn de belangrijkste hypothesen en onderzoeksvragen?

Mijn doel is inzicht te krijgen in 1. het osteoclast-inducerend vermogen van fibroblasten in het parodontale ligament bij patiënten met parodontitis en van donoren zonder parodontitis na blootstelling aan levende P. gingivalis, 2. de verschillen in de plaatjesstatus tussen patiënten met en individuen zonder parodontitis, en 3. het risico op vroeggeboorte bij zwangere vrouwen met parodontitis in vergelijking met zwangere vrouwen zonder deze aandoening.

Hoe is het onderzoek opgezet?

Ik heb verschillende methodologische benaderingen toegepast: een experimenteel laboratoriumonderzoek en systematische literatuuronderzoeken met meta-analyses, aangevuld met trial sequentiële analyses. Deze integratie maakt het mogelijk nieuwe data te genereren én bestaande evidentie te synthetiseren, wat leidt tot een vollediger inzicht.

Wat is tot nu toe het grootste probleem waar je tegenaan bent gelopen?

Het risico op technische problemen tijdens labo- ratoriumexperimenten, zoals contaminatie van stalen, onjuiste hantering of defecte apparatuur. Door strikte protocolnaleving en begeleiding door ervaren mentoren zijn deze risico’s tot een minimum beperkt. Een andere uitdaging was het verduidelijken van onvolledige of onduidelijke gegevens uit originele studies die zijn opgenomen in de meta-analyses. Dit proces hangt af van de vaak onvoorspelbare medewerking van auteurs, maar tot nu toe hebben de meesten de benodigde informatie verstrekt. Ten slotte is er een veelvoorkomende misvatting: systematische reviews en meta-analyses zijn simpele taken. Ze vereisen diepgaande kennis van methodologie en statistiek, die vaak de complexiteit van klinisch of laboratoriumonderzoek overstijgt.

Op welke onderzoeksresultaten hoop je?

Ik verwacht dat mijn onderzoek meer duidelijkheid zal verschaffen over de invloed van parodontitis op het osteoclastogene potentieel van fibroblasten in het parodontale ligament, evenals over de impact ervan op de plaatjesactiviteit en de foetaal-placentaire eenheid. Dit is essentieel voor een goed begrip van deze klinische problematiek.

Wat levert dit onderzoek op voor de tandheelkunde, de patiënt of de mondzorgverlener?

Hoewel fundamenteel onderzoek niet altijd direct klinische implicaties heeft, is inzicht in de interactie tussen fibroblasten in het parodontale ligament en bacteriën, zoals P. gingivalis waardevolle aanknopingspunten voor nieuwe therapieën. Systematische evaluatie van de relatie tussen parodontitis en de algemene gezondheid kan het belang van parodontale zorg onderstrepen, preventiestrategieën ondersteunen, en evidence-based tandheelkunde verder ontwikkelen.