Na 5 jaar: symposium en openbare les van prof. dr. Dagmar Else Slot

Als eerste mondhygiënist en met een Fenna Diemer Lindeboom leerstoel werd dr. Dagmar Else Slot, mondhygiënist en epidemioloog, al in 2020 benoemd tot bijzonder hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Destijds leidde de coronapandemie tot uitstel van haar openbare les. Ze zette haar tanden in haar leeropdracht ‘Preventie in de mondzorg, in het bijzonder de klinische toepassing’. En hoe: 5 jaar na aanvang en het afronden van 10 promoties, het behalen van een positie in de top 2% van de meest publicerende en geciteerde wetenschappers wereldwijd en een verlenging en omzetting naar een gewoon hoogleraarschap, was het op 17 april 2025, een dag voor haar vijftigste verjaardag, hoog tijd voor haar openbare les getiteld ‘Mondgemeen’.

Voorafgaand aan en in het kader van haar oratie had prof. dr. Slot een openbaar symposium met de titel ‘The power of non-surgical periodontal therapy’ georganiseerd. Dagvoorzitter was haar primus inter pares prof. dr. Fridus van der Weijden. De eerste lezing werd verzorgd door dr. Jeanie Suvan uit Glasgow, die overtuigend uiteenzette dat niet-chirurgische parodontale therapie effect heeft en voldoet aan de 4 E’s (effect, efficiacious, effective en efficient). Ze benadrukte dat er geen one size fits all-behandeling bestaat: patiënt-, tand- en locatiefactoren, evenals de klinische vaardigheden en voorkeuren van de behandelaar spelen alle een cruciale rol. Vervolgens bracht prof. dr. Wim Teughels (van de KU Leuven) een ‘AI-ode’ aan Dagmar Slot, waarin hij het belang benadrukte van inzicht in de ideale reactie van parodontale pockets op therapie – niet alleen voor de individuele patiëntenzorg maar ook voor de beoordeling van de validiteit van klinisch onderzoek en meta-analyses. Zijn onderzoeksgroep ontwikkelde modellen om de gemiddelde pocketdiepte na behandeling te voorspellen op basis van de beginsituatie. Prof. dr. Peter Eickholz (Frankfurt) sloot af met een presentatie over klinische eindpunten. Hij legde uit dat slechts weinig patiënten het strikte eindpunt (dat wil zeggen: de ‘succesvol behandelde stabiele parodontitispatiënt’ met pocketdieptes van ≤ 4 mm en een bloedingsscore < 10%) behalen. Soepelere eindpunten, zoals ‘geen pockets > 4 mm met bloeding en geen pockets ≥ 6 mm’ of ‘maximaal 4 pockets ≥ 5 mm’, blijken realistischer en beter haalbaar.

Tussen deze lezingen door hield ieder van haar huidige 15 promovendi in 3 ‘zeepkistsessies’ een pitch over het onderzoek waarmee ze bezig zijn. De hoofdonderwerpen van de sessies omvatten ‘instructie en preventie’, ‘spoelmiddelen’ en ‘wetenschap en communicatie’. Naast onderhoudend gepresenteerd onderzoek zetten de promovendi prof. Slot ook – veelal op ludieke wijze – in het zonnetje. Het symposium werd afgesloten door Jim Jansen die net als Dagmar Slot een onderwijsstapelaar is, en nu journalist-publicist-hoofdredacteur van het wetenschappelijk tijdschrift New Scientist. Hij vertelde over het boek ‘Mavoklanten’, dat hij samen met Peter de Brock schreef, en over onderwijsstapelaars.

Vervolgens schreed onder begeleiding van muziek van de Matthäuspassion het Cortège van diverse hoogleraren de aula van de Vrije Universiteit binnen, een paar dagen voor Pasen op meerdere manieren een passende muziekkeuze. Prof. dr. Slot gebruikte de traditionele high brow kerkmuziek als metafoor voor wetenschappelijk onderzoek en de low brow Passion-variant op televisie als metafoor voor de consument. Met haar onderzoek hoopt ze deze 2 verschillende werelden te bereiken; enerzijds de ingewijde onderzoekers of mondzorgverleners en anderzijds de consument. ‘Mondgemeen’ betekent ‘waar mensen de mond van vol hebben’ ofwel de talk of the town, waar iedereen het over heeft. Ze startte haar oratie met: “Ik héb een mening en daar mag u de komende 30 minuten naar luisteren”. Haar toehoorders nam ze mee in haar eigen onderwijsroute als ‘stapelaar met 2 kwartetten aan diploma’s’. Op ‘Dagmariaanse’ wijze en met haar brede interesse en kennis van de academische wereld, benoemde ze kanttekeningen in het huidige ‘erkennen en waarderen’ en liet ze haar kritische blik schijnen op haar IDOLZ: Impact, Doceren, Onderzoek, Leiderschap en Zorg. Zo zitten in de mondzorg hiaten als het ontbreken van een CAO in de praktijk en bij de opleiding tot tandarts zijn er onvoldoende klinisch-academische rolmodellen: van de 26 hoogleraren op ACTA werken er 3 in de praktijk. Ze stelde in haar oratie dat docenten baat zouden hebben bij een gedegen onderwijskundige opleiding, studenten bij meer vlieguren tijdens hun ambachtelijke opleiding en wetenschappers bij mediatraining. Met de diverse door haar aangedragen oplossingen gaf ze suggesties voor de verdere ontwikkeling van de mondzorg volgens haar inzichten.

Slot sloot haar oratie af met een visuele toelichting over de speciale, voor haar gemaakte, binnenbekleding van haar UvA- en VU-toga en een uitgebreid dankwoord voor degenen die haar carrièrepad bijzonder maken!

Dr. Renske Z. Thomas en Lucky van Gennip, gastauteurs