Dr. Henk Brand neemt afscheid van ACTA

Op 19 mei 2026 nam dr. Henk S. Brand afscheid van ACTA vanwege het bereiken van de pensioensleeftijd. Met een symposium zwaaiden zijn collega’s en oud-medewerkers hem uit. Tijdens het symposium kwam het werkzame leven van Henk in een vogelvlucht voorbij.

Moderator prof. dr. Floris Bikker memoreerde dat Henk 32 jaar en 2 dagen in dienst van ACTA is geweest. Wat hem kenmerkt, is dat hij een soort ‘schrijfrobot’ was. Aan de hand van een grafiekje uit PubMed toonde Bikker aan dat Henk in 1988 voorzichtig begon maar dat in 2026 een flink aantal publicaties van zijn hand kwam. “Zijn publicatiescore is als de Mount Everest. Als je alle letters achter elkaar zou plaatsen dan kom je op 15,5 kilometer lengte, ofwel van de zeespiegel tot de top van de berg en terug.” Bikker vertelde dat Henk richting dit afscheid aan het opruimen was geslagen en alle ordners van het ACTA had weten te confisqueren. Een was hij echter vergeten en die werd hem nu overhandigd als cadeau. De inhoud omvatte een zogenoemd liber amicorum.

De volgende spreker, em. prof. dr. Arie van Nieuw Amerongen, leerde Henk kennen toen hij als kersverse hoogleraar werd gevraagd te opponeren bij de promotie van Henk. Dat bleek zo’n plezierig contact te zijn geweest, dat hij Henk een paar jaar later een baan bij de afdeling Orale Biochemie aanbood. “Henk is een van de onzen”, aldus Van Nieuw Amerongen, die destijds heel blij was met een medisch bioloog op zijn afdeling. “Hij ziet ons lichaam als een geheel. In de tandheelkunde kijken we vaak alleen naar de mond. Maar het lijf heeft invloed op de mond en omgekeerd.” Vervolgens prees de emeritus hoogleraar Henks kwaliteiten als docent, waarmee hij studenten aan zich wist te binden die later binnen ACTA onderzoek gingen doen.

Vanuit de algemene praktijk kwam dr. Dien Gambon met de afdeling Orale biochemie, en dus Henk, in contact toen ze meer wilde weten over de zuurgraad van snoep. Zo onderzocht zij met de afdeling jarenlang snoep en erosieve drankjes. Gambon liet een hele reeks snoep en drankjes zien waarvan er enkele zuurder waren dan maagzuur! Naast deze schokkende resultaten kon ze ook nog enkele goede ontwikkelingen van de afgelopen jaren melden: de introductie van water met smaakaroma’s en watertappunten. Soms blijkt het echter vechten tegen de bierkaai. “We leven nu in een wereld waarin vapes te koop zijn met de smaak van zure wormen”, aldus Gambon. Na haar onderstreepte Niels Naaraat nog eens de kwaliteiten van Henk als docent, zoals het enthousiasmeren van studenten en promovendi voor de wetenschap. “Hij was streng, maar enorm betrokken. Hij laat je voelen dat je ertoe doet.”

Buitenlandse gast prof. Andreaa Didilescu uit Roemenië werkt sinds 2018 samen met Henk en ACTA. Inmiddels is een hechte vriendschap tussen hen ontstaan. “Werkbezoek aan elkaar werd nooit ervaren als een plicht maar als plezier.” Didilescu bedankte mede namens enkele Roemeense promovendi voor de samenwerking van de afgelopen jaren, waarvan een van de hoogtepunten was dat Henk in 2024 een eredoctoraat van de Carol Davila University of Medicine and Pharmacy in Boekarest ontving. Didilescu verwacht dat haar universiteit nog lang de vruchten zal plukken van Henks aanwezigheid.

Ten slotte was het de beurt aan de decaan van ACTA, prof. dr. Fedde Scheele. Hij typeerde Henk als een alleskenner, auteur en docent, die ook nog wat over beleid te zeggen had. “En dan blijkt hij ook nog hobby’s te hebben!” Zoals menigeen weet, is Henk erg geïnteresseerd in de vertolking van tandartsen in speelfilms. Namens het bestuur bedankte hij Henk voor de ruim 32 jaar inzet: “Dank voor heel bijzondere jaren en wat je ACTA gebracht hebt. Je bent een van de iconen van ACTA!”