Is je vaccinatiestatus nog wel up-to-date?

In deze aflevering van het NTVT worden veel praktische vragen besproken waar elke tandarts mee te maken krijgt. Ik doe een greep: hoe maak ik een eenvoudige fronttandvervanging? Hoe herken ik wortelresorptie en wat doe ik eraan? Is bij een open beet vroege logopedie zinvol? Hoe voorkom ik gehoorschade bij het werken met turbine, ultrasoon of afzuiger? Veel van de hier besproken kennis kun je direct toepassen.

Maar de casus van Klunder en collegae over tetanus vind ik bijzonder. Verontrustend zelfs. Het verhaal begint redelijk normaal: de patiënt gebruikte geen medicijnen, ze was actief met tuinieren en huishouden. Ze stootte haar been, ging met de wond op tijd naar de huisarts, kreeg meteen antibiotica en toen de symptomen toenamen werd ze direct doorverwezen en opgenomen in het ziekenhuis. Toch overleed de patiënt na een maand, simpelweg doordat haar vaccinatiestatus onvoldoende was!

Deze dramatische gebeurtenis roept bij mij de vraag op of het niet tijd is voor een soort vaccinatie-APK voor mensen die meer dan 10 jaar geleden hun laatste vaccinatie hebben gehad. Hoe staat het met je vaccinatiestatus? Welke vaccinaties zijn verlopen? Tetanusvaccinaties moeten bijvoorbeeld elke tien jaar worden herhaald, en dit geldt ook voor vaccinaties tegen difterie en kinkhoest. (Klein)kinderen met kinkhoest kunnen de ouderen besmetten!

Zestigplussers hebben niet zelden een onvoldoende vaccinatiestatus en door hun leeftijd bovendien een minder goed functionerend immuunsysteem. Ze zijn daardoor extra vatbaar voor besmetting door respiratoire virussen, pneumokokken en het varicella-zostervirus dat gordelroos veroorzaakt. Het RIVM meldt dat per jaar ongeveer 6.000 mensen van 60 jaar en ouder worden opgenomen met een pneumokokkeninfectie, van wie er 900 overlijden (rivm.nl). Gordelroos kan levenslang hevige zenuwpijnen veroorzaken. Tegen deze infecties is vaccinatie mogelijk, wat veel leed kan voorkomen.
Het lijkt daarom wenselijk om op verschillende momenten in het leven de juiste vaccinatie-adviezen te kunnen krijgen. Een digitaal vaccinatieboekje is een begin, zodat iedereen inzicht heeft in de ontvangen vaccinaties en vooral welke verlopen zijn. In deze tijd van toenemende antivaccinatie sentimenten is een goede (persoonlijke) voorlichting van groot belang. De overheid zou hierin een rol kunnen spelen. Dan kan zij tegelijk ook een oplossing zoeken voor het probleem dat een vaccinatie tegen gordelroos 400 euro kost, wat niet iedereen zomaar kan ophoesten.

drs. Aad M. van Luijk
redacteur

Citeren als: van Luijk AM. Is je vaccinatiestatus nog wel up-to-date? Ned Tijdschr Tandheelkd 2025; 132: 161