Tandarts van de toekomst: mens of machine?

September… In België traditioneel de ‘terug naar school’-maand. Zo ook voor mijn jongste zoon van 4 jaar. Als het aan hem ligt, dan ligt zijn toekomst al vast: hij wil – net als zijn mama – tandarts worden. Dit zette me aan het denken: hoe zal de tandheelkunde er over 20 jaar uitzien in deze snel evoluerende wereld? Zal er nog evenveel vraag zijn naar tandartsen als vandaag? Of zullen artificiële intelligentie en robotisering een deel van ons werk overnemen?

De technologische vooruitgang in de tandheelkunde gaat razendsnel. Er worden voortdurend nieuwe materialen en procedures geïntroduceerd. Ook AI en robotisering hebben hun intrede gedaan in de klinische praktijk. Zo bestaan er vandaag al programma’s die met indrukwekkende precisie radiologische beelden analyseren met behulp van artificiële intelligentie. Als parodontoloog kwam ik ook al verschillende wetenschappelijke onderzoeken over robotische implantatiesystemen tegen. En toen ik me voor dit redactioneel in de literatuur verdiepte, was ik verrast te ontdekken dat er zelfs robots beschreven zijn die volledige gebitsprothesen vervaardigen, orthodontische draden buigen en kronen kunnen ontwerpen. Ook tijdens de Dutch Dental Science Days, waarvan je in dit nummer een verslag en interviews terugvindt, bleek dat gebruik van AI in verschillende onderzoeken wordt getest en gebruikt.

Toch betekent deze vooruitgang volgens mij niet dat onze rol als tandarts zal verdwijnen. Er zijn enkele belangrijke argumenten. Ten eerste: hoe snel zullen deze hoogtechnologische toepassingen hun weg vinden van (universitaire) onderzoekscentra naar de dagdagelijkse praktijk? De kostprijs blijft immers een drempel. Ten tweede: volledig autonome systemen zijn nog niet aan de orde. Een röntgenopname moet nog altijd door een tandarts worden gemaakt voordat AI ermee aan de slag kan. En ook bij robotisch implanteren is menselijke tussenkomst nodig. Bovendien kunnen deze systemen niet communiceren met patiënten, laat staan empathie tonen. Het menselijke contact – dat unieke aspect van ons beroep – is voorlopig niet te programmeren.

En misschien het belangrijkste; kan een robot een tandheelkundige anamnese uitvragen, doorvragen over pijnklachten en een waarschijnlijkheidsdiagnose stellen?

We staan op de drempel van een nieuw tijdperk binnen de tandheelkunde. Misschien wordt mijn zoon later werkelijk tandarts – of kiest hij voor iets heel anders – in een wereld waarin technologie veel taken heeft overgenomen. Maar de kern van ons beroep als tandarts – zorg dragen voor mensen – kan geen enkele robot overnemen. En laat dat nu net zijn wat dit vak zo bijzonder maakt.

En wie weet... misschien deed ik bij het schrijven van deze tekst wel een beroep op artificiële intelligentie. 

dr. Isabelle Laleman, redacteur