Voorlezen
Redactioneel
5 mei 2026
Er is nog steeds een tekort aan mondzorgpersoneel in Nederland, weliswaar met regionale verschillen. Nieuwe patiënten stuiten regelmatig op een patiëntenstop of wachtlijst. Dit tekort, gecombineerd met een toename van complexe zorgvragen, vormt een voedingsbodem voor oplopende wachttijden, zowel in de tandheelkunde als in de medische zorg.
Lange wachttijden zorgen voor onrust bij patiënten, verwijzers alsook bij de verwijsrelatie. Zorgvuldige en volledige informatievoorziening bij de verwijzing is essentieel. Het ondersteunt niet alleen de beoordeling voor plaatsing op de wachtlijst, maar ook adequate prioritering. Met twee zoons in de leeftijdsfase voor orthodontische zorg werd ik me sterker bewust van dit fenomeen. Anticiperen op wachttijden leidt al snel tot (te) vroeg verwijzen. Gelukkig bieden richtlijnen binnen de orthodontie adequate houvast bij het bepalen van de juiste timing en prioriteit.
In een recent artikel over de organisatie van eerstelijns spoedzorg (zie maart 2026) werd het belang van protocollaire triage opnieuw benadrukt. Zeker bij acute zorg kan een gestandaardiseerd systeem het verschil maken. In mijn werk binnen het Centrum Bijzondere Tandheelkunde beoordeel ik wekelijks verwijzingen op een (te) lange wachtlijst. Ondanks triageprotocollen blijft er regelmatig ruimte voor interpretatie en is overleg nodig. Triage is bij multicomplexe vraagstellingen niet rechtlijnig. Het moet multidisciplinaire vraagstukken kunnen onderscheiden van monodisciplinaire problematiek en de mate van urgentie kunnen categoriseren. Is deze patiënt bij ons aan het juiste adres en/of kan elders snellere zorg geleverd worden? Dit vraagt om zorgcoördinatie op individueel niveau.
De consequenties van wachten kunnen groot zijn. Een van oorsprong dentogene klacht kan psychosomatische proporties aannemen, met een langer behandeltraject tot gevolg. Ook kan een patiënt met beperkte levensverwachting gebaat zijn bij versnelling en kan een eenvoudige interventie bijdragen aan een eervoller levenseinde. Hoewel zorgverzekeraars en overheid normen hanteren voor maximaal aanvaardbare wachttijden en wachttijdbemiddeling aanbieden, kan ook de verwijzer zelf een actievere rol spelen in wachttijdbemiddeling door kennis te hebben van het regionale netwerk. Zeker bij unidisciplinaire vraagstukken kan dit verschil maken. De eerste verwijzer speelt een grote rol bij het zoeken naar de juiste zorg op de juiste plek en is verantwoordelijk gedurende de wachttijd: dat stopt niet bij een dichte deur.
Sinds zoonlief mét vaste orthodontische apparatuur is aangenomen als vakkenvuller bij de buurtsuper, heeft hij het fenomeen ‘spiegelen’ geleerd: oudere producten naar voren, nieuwe voorraad achteraan. First in, first out . Was het voor de wachtlijst ook maar zo eenvoudig. Veel leesplezier met deze editie; de prioritering per artikel is aan u.
drs. Willemijn E. Schulte, redacteur