Biomarkers bij speekselkliertumoren: profilering en ontdekking

Academisch proefschrift

Open PDF (157.63 KB)

J.H. Matse
Salivary gland tumors: profiling and biomaker discovery
Amsterdam: Vrije Universiteit, 2017
132 bl. geïll.

Voor de snelle diagnostiek van speekselklier­tumoren zouden niet-invasieve biomarkers vanuit DNA, RNA en eiwit een zeer nuttige rol kunnen spelen. Speeksel zou daarbij mogelijk goed als diagnostisch medium gebruikt kunnen worden. Het bevat moleculen die ook aanwezig zijn in het bloed en daarnaast micro RNA-­profielen die royaal en stabiel tot expressie kunnen komen.

Onderzoeker Matse beschrijft in zijn proefschrift op het gebied van de orale biochemie in 6 hoofdstukken zijn zoektocht naar de mogelijkheden voor het gebruik van biomarkers bij speekseldiagnostiek bij de detectie van (zeldzame) speekselkliertumoren.

In het eerste deel wordt een kleine verzameling van speeksels, afkomstig van patiënten met een speekselkliertumor, onderzocht. Uiteindelijk kan op basis van 4 micro RNA’s een onderscheidt gemaakt worden tussen ’gezond’ en ’niet-gezond’ met een specificiteit van 95% en een sensitiviteit van 69%.

De resultaten uit hoofdstuk 4, 5 en 6 worden als bemoedigend beschouwd voor het ontwikkelen van een diagnostische speekseltest voor speekselkliertumoren. Echter, het verkrijgen van speekselsamples van patiënten met zeer zeldzame speekselkliertumoren bemoeilijkt het onderzoek. Als oplossing hiervoor wordt in hoofdstuk 6 machine learning, een nieuwe ­statistische methode, onderzocht. Speeksel van 20 patiënten met een parotiskliertumor (10 maligne, 10 benigne) werd hiervoor gebruikt en leidde tot de conclusie dat deze methode geschikt is voor het selecteren en ­ontdekken van nieuwe biomarkers.

De inhoud van het proefschrift toont aan dat speekseldiagnostiek door middel van biomarkers veelbelovend maar weerbarstig kan zijn. Hierdoor zal naast de bestaande diagnostiek met CT-scans en histologie, de directe ­klinische toepassing bij speekselkliertumoren wellicht nog even op zich laten wachten.

Hartelijk dank voor uw reactie. Uw reactie zal in behandeling genomen worden en na controle worden geplaatst.