Serie: Hora est. Herstel van speekselproductie en -kwaliteit door geurprikkels en synthetische peptiden

Afb. 1. Twee mogelijke routes van geurstimulatie met vluchtige stoffen uit mastiekhars op de speekselproductie. Route 1 (rode pijlen): na het inademen van de mastiekgeur binden de vluchtige stoffen aan receptoren in de olfactorische bol waardoor een signaal naar de speekselkern in de hersenen wordt gestuurd. Dit signaal gaat via de chorda tympani en linguale zenuwen naar het ganglion submandibulare en vervolgens naar de sublinguale (SL) en submandibulaire klieren (SM) die speeksel afscheiden. Route 2 (blauwe stippellijnen): door de nabijheid van de neusholte kunnen de vluchtige stoffen uit mastiek acetylcholinesterase remmen in de postsynaptische spleet tussen de zenuwbanen en de speekselklieren van het achterste palatum, wat leidt tot een langere werking van acetylcholine, dat wil zeggen van de signaaloverdracht. Dit triggert de productie van voornamelijk muceus speeksel uit het achterste deel van het palatum.

Speeksel is essentieel voor een gezonde mond. Factoren als medicatie, chemo- en radiotherapieën en systeemziekten kunnen de speekselproductie verminderen, wat kan leiden tot een chronisch droge mond. Dit onderzoek richtte zich op het herstel van speekselkwantiteit en -kwaliteit. In een klinisch onderzoek kregen vrijwilligers de geur van mastiekhars en alfa-pineen, en patiënten met een chronisch droge mond alleen de geur van mastiekhars, wat de speekselsecretie in beide groepen significant verhoogde. Bij de patiënten leidde deze blootstelling tot een verbetering van de speekselkwaliteit wat kon worden afgemeten aan een verhoogde spinnbarkeit, pH-waarde, natrium- en MUC5B-concentraties. Daarnaast werden met behulp van de faagdisplay-techniek peptiden ontwikkeld die specifiek MUC5B bonden. De aanwezigheid van het peptide MBP12 stabiliseerde de spinnbarkeit van speeksel in vitro. Experimenten voor karakterisering van epitopen toonden aan dat MBP12 aan het galactoseresidu van MUC5B bindt. Deze resultaten wijzen erop dat geurprikkels van mastiek en MUC5B-bindende peptiden veelbelovende, non-invasieve methoden zijn voor de behandeling van patiënten met een chronisch droge mond.

Read English abstract

A PhD Completed. Restoring saliva production and quality by means of olfactory stimulation and synthetic peptides

Saliva is essential for oral health. Factors such as medication, chemotherapy and radiotherapy, and systemic diseases can reduce saliva production, which can lead to chronic dry mouth. This study focused on restoring both the quantity and quality of saliva. In a clinical study, healthy participants were exposed to volatiles from mastic resin and α-pinene, while those with chronic dry mouth were exposed only to mastic resin, significantly increasing saliva secretion in both groups. In patients with dry mouth, saliva quality increased after exposure to mastic resin volatiles as could be deduced from increased spinnbarkeit, pH, sodium and MUC5B concentrations. Additionally, synthetic peptides were developed to specifically bind MUC5B using the phage display technique. The presence of peptide MBP12 stabilized the spinnbarkeit of saliva in vitro. Experiments in epitope characterization revealed that MBP12 bound to the galactose residue of MUC5B. These findings suggest that olfactory stimuli of mastic resin and MUC5B-binding peptides are promising, non-invasive methods for treating chronic dry mouth.

Inleiding

Speeksel is essentieel voor een gezonde mond, omdat het zorgt voor bevochtiging, smering, smaakwaarneming, voedselvertering, neutralisatie van zuren, wondgenezing en bescherming tegen schadelijke micro-organismen. Naast water bevat speeksel ook ee..

Informatie

Publicatiedatum

4 februari 2025

Citeren

Faruque MRJ, Bikker FJ, Ligtenberg AJM, Laine ML. Serie: Hora est. Herstel van speekselproductie en kwaliteit door geurprikkels en synthetische peptiden. Ned Tijdschr Tandheelkd 2025; 132: 70-73

DOI

Dit artikel is onderdeel van de kennistoets van februari 2025. Je vindt de kennistoets in Mijn NTVT

Auteursinformatie

  • M.R.J. Faruque1,2, F.J. Bikker1, A.J.M. Ligtenberg1, M.L. Laine2
    Uit 1de sectie Orale Biochemie en 2de sectie Parodontologie van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA)
    Datum van acceptatie: 18 november 2024
    Adres: mw. dr. M.R.J. Faruque, ACTA, Gustav Mahlerlaan 3004, 1081 LA Amsterdam
    m.r.j.faruque@acta.nl