Impact van armoede op mondgezondheid en tandartsbezoek: lessen uit de toeslagenaffaire

De toeslagenaffaire heeft veel mensen in Nederland met schulden achtergelaten, waaronder mensen die kampen met achterstallige mondzorg. Onderzocht werd wat de impact van de toeslagenaffaire en schulden op de mondzorg en mondgezondheid van de gedupeerden is. Gegevens werden door middel van 12 interviews met gedupeerden en hulpverleners verkregen. De deelnemers rapporteerden aanzienlijke belemmeringen voor toegang tot mondzorg voor mensen met schulden, resulterend in achterstallige mondzorg en budgettaire beperkingen bij behandelkeuzes. Hulpverleners benoemden mondzorg als een belangrijke uitgave in het herstelprogramma, wat de noodzaak van verbeterde toegang benadrukt. Uit dit onderzoek komt het belang van een verbeterde toegankelijkheid van mondzorg naar voren. Richtlijnen voor en de betrokkenheid van tandheelkundige specialisten bij de beoordeling van mondzorgoffertes zijn nodig ter verlichting van de belasting voor hulpverleners.

Read English abstract

Impact of poverty on oral health and visits to the dentist: lessons from the ‘toeslagenaffaire’

The childcare benefits scandal (Dutch: toeslagenaffaire) has left many people in the Netherlands in debt, including individuals struggling with overdue dental care. This study examined the impact of the scandal and debts on dental care and oral health through 12 interviews with affected individuals and care providers. The participants reported significant barriers to accessing dental care for people in debt, resulting in overdue dental care and budgetary constraints in treatment choices. Care providers identified dental care as a major expense in the recovery program, emphasizing the need for improved access. This study shows the importance of improving dental care accessibility. Guidelines and the involvement of oral healthcare specialists in assessing oral healthcare needs are needed to ease the burden on care providers.

Wat weten we?
In Nederland leven bijna 1 miljoen mensen in armoede en het aantal mensen dat door schulden in de problemen komt, neemt toe. Mensen met een laag inkomen, vooral mensen met schulden, hebben moeite met het bezoeken van mondzorgverleners.

Wat is nieuw?
Voor het eerst werden de ervaringen van zowel gedupeerden van de toeslagenaffaire als hulpverleners met herstelhulp op het gebied van mondgezondheid geïnventariseerd. Bij de gedupeerden viel het enorme wantrouwen en de schaamte op, die hun zoektocht naar hulp extra belemmert.

Praktijktoepassing
Voor mondzorgverleners biedt deze studie het inzicht dat het van belang is patiënten in kwetsbare posities respectvol te benaderen en open te staan voor gesprekken over financiële problemen, bijvoorbeeld tijdens het opstellen van een behandelplan en het bespreken van het benodigde versus het beschikbare budget om het gewenste behandelplan te kunnen volgen.

Inleiding

In Nederland leven bijna 1 miljoen mensen in armoede en het aantal mensen dat door schulden in de problemen komt, neemt toe (Rijksoverheid, 2024a; Rijksoverheid, 2024b). In 2024 heeft zelfs 46% van de huishoudens te maken..

Informatie

Publicatiedatum

8 juli 2025

Citeren

Begovic S, van der Veen MH, Derks C, Ensink A, Jerković-Ćosić K, van der Linden MW. Impact van armoede op mondgezondheid en tandartsbezoek: lessen uit de toeslagenaffaire. Ned Tijdschr Tandheelkd 2025; 132: 346-353

DOI

https://doi.org/10.5177/ntvt.2025.07/08.24109

Dit artikel is onderdeel van de kennistoets van juli 2025. Je vindt de kennistoets in Mijn NTVT

Auteur(s)

Auteursinformatie

S. Begovic¹
M.H. van der Veen^2,3
C. Derks⁵
A. Ensink⁶
K. Jerkovic-Cosic^1,4
M.W. van der Linden¹
Uit de secties ¹Maatschappij en Mondgezondheid, ²Kindertandheelkunde en ³Preventieve Tandheelkunde van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam, het ⁴Lectoraat Innovaties in de Preventieve Zorg van de Hogeschool Utrecht, ⁵tandarts opgeleid aan Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam, ⁶uit Uitvoering maatwerk in Amsterdam
Datum van acceptatie:
28 februari 2025
Adres: mw. S. Begovic, ACTA, Gustav Mahlerlaan 3004, 1081 LA Amsterdam
s.begovic@acta.nl