Het ontwerp van het emergence profile van implantaatgedragen kronen is van essentieel belang voor het bereiken van optimale esthetiek en weefselstabiliteit, vooral in de esthetische zone. Hoewel zowel convexe als concave profielen klinisch worden toegepast, ontbreekt het aan langetermijngegevens die deze benaderingen direct met elkaar vergelijken. Endres et al. (2025) onderzochten daarom in een gerandomiseerde gecontroleerde studie de klinische en esthetische uitkomsten van convexe versus concave emergence profiles bij implantaatgedragen kronen in de esthetische zone, gedurende een follow-upperiode van 3 jaar.

Materiaal en methode

In het onderzoek werden patiënten geïncludeerd met een indicatie voor implantologische enkeltandsvervanging in de esthetische zone (incisieven, cuspidaten en premolaren). Inclusiecriteria waren een goede algemene gezondheid, een intact buurelement aan weerszijden van het edentate gebied, voldoende botvolume voor implantaatplaatsing zonder aanvullende botaugmentatie en een stabiele parodontale conditie. Patiënten met systemische contra-indicaties, rookgedrag of onvoldoende mondhygiëne werden geëxcludeerd. Deelnemers werden gerandomiseerd in drie groepen: convex (n = 15), concaaf (n = 16) en controle (n = 16) (afb. 1). Implantaten werden geplaatst volgens een gestandaardiseerd chirurgisch protocol. In de convex- en concaafgroepen werd een tijdelijke kroon geplaatst, met respectievelijk een convex of concaaf emergence profile, gevormd met flowable composiet. Na weefselmaturatie werd een digitaal vervaardigde definitieve kroon met hetzelfde profiel geplaatst. In de controlegroep werd gebruikgemaakt van een standaard healing abutment en daarna plaatsing van de definitieve kroon. De primaire uitkomstmaat was de mate van midfaciale mucosale recessie. Als secundaire uitkomstmaten werden plaque-index, bloeding bij sonderen, pocketdiepte, mucosale dikte, marginaal botverlies en de Pink Esthetic Score bepaald. Metingen werden verricht op vier tijdstippen: zeven tot tien dagen na plaatsing van de definitieve kroon (baseline), na zes maanden, een jaar en drie jaar. Analyses werden uitgevoerd met multivariabele regressie- en mixed-effects modellen. Er werd gecorrigeerd voor confounders als mucosale dikte en breedte van het gekeratiniseerde weefsel. Een p-waarde < 0,05 werd als significant beschouwd.

Afb. 1. Workflow van het onderzoek. - CC by 4.0 | Endres et al, 2025

Resultaten

Na drie jaar follow-up werden 42 van de 47 patiënten opnieuw geëvalueerd. Uitval werd toegeschreven aan persoonlijke omstandigheden of implantaatverlies. De convexgroep had significant meer kans op midfaciale mucosale recessie dan de concaafgroep, zowel een jaar als drie jaar na plaatsing van de kroon. Na een jaar bedroeg de odds ratio 13,3 (95% BI: 1,2-138,5; p = 0,003) en na drie jaar 7,3 (95% BI: 1,02-52,14; p = 0,048), waarbij gecorrigeerd is voor gingivadikte en breedte van de gekeratiniseerde gingiva. Er werd geen statistisch significant verschil gevonden tussen de convexgroep en de controlegroep. Voor de klinische parameters pocketdiepte, bloeding bij sonderen, aanwezigheid van peri-implantitis en radiografisch marginaal botverlies, werden na drie jaar geen significante verschillen tussen de groepen vastgesteld. Ook de Pink Esthetic Score verschilde niet significant tussen de groepen.

Beschouwing

Dit gerandomiseerde gecontroleerde onderzoek toont aan dat een concaaf emergence profile bij implantaatgedragen kronen in de esthetische zone leidt tot significant minder midfaciale mucosale recessies, vooral binnen het eerste jaar. Dit onderstreept het belang van zorgvuldige prothetische vormgeving ter bescherming van de peri-implantaire weke delen en voorkomt esthetische complicaties. De bevindingen sluiten aan bij eerder onderzoek waardoor het bewijs van deze bevindingen wordt versterkt (Siegenthaler et al., 2022). Het ontbreken van significante verschillen in radiografisch botverlies en andere klinische parameters, zoals pocketdiepte en bloeding bij sonderen, suggereert dat het emergence profile vooral van invloed is op de mucosale weefsels en in mindere mate op het botniveau. Het behoud van een stabiele mucosale marge blijkt ook cruciaal voor langdurige esthetiek. De driejarige follow-up en het gerandomiseerde ontwerp van de studie verhogen de betrouwbaarheid van de resultaten, hoewel de generaliseerbaarheid beperkt is door de kleine steekproefomvang, uitval tijdens follow-up en de focus op de esthetische zone zonder botaugmentatie. In de kliniek benadrukken deze resultaten het belang van een concave contour, mits anatomisch en prothetisch haalbaar, voor betere wekedelenstabiliteit en esthetiek op lange termijn. Vervolgonderzoek zou zich kunnen richten op toepassing van deze kennis bij botaugmentaties, posterieure regio’s en grotere populaties met langere follow-uptermijn.