Serie: Anatomie. Kauwen… hoe zit dat ook alweer?

Afbeelding

Tijdens de voedselopname zijn 3 groepen spieren actief die de bewegingen
van de mandibula en het hyoïd coördineren: kauwspieren, supra- en infrahyoïdale spieren.
De innervatie van de kauwspieren wordt verzorgd door de nervus mandibularis. De suprahyoïdale spieren worden door de nervus mandibularis, nervus facialis en cervicale plexus geïnnerveerd. De cervicale plexus innerveert eveneens de infrahyoïdale spieren. Overbelasting van de kauwspieren (bijvoorbeeld door klemmen en/of knarsen) kan leiden tot temporomandibulaire disfuncties, wat gekenmerkt wordt door pijn in de spieren en vaak gepaard gaat met een beperkte mondopening en hoofdpijnklachten. De behandeling is doorgaans conservatief en vaak interdisciplinair van aard. Een belangrijk aspect van de behandeling is het vergroten van het bewustzijn van de parafunctionele mondgewoonten.

Read English abstract

The skin and mucosa of the head and neck area. Chewing … how does that work again?

During food intake, 3 groups of muscles are active in coordinating the movements of the mandible and the hyoid bone: masticatory muscles, suprahyoid muscles and infrahyoid muscles. The mandibular nerve innervates the masticatory muscles. The mandibular nerve, the facial nerve and the cervical plexus innervate the suprahyoid muscles. The cervical plexus also innervates the infrahyoid muscles. Overuse of the masticatory muscles—by clenching or grinding teeth, for example—can result in temporomandibular dysfunction, which is characterized by muscle pain, and is often paired with limited mouth opening and headaches. Treatment is generally conservative and often interdisciplinary in nature. A key component of therapy involves increasing the patient’s awareness of parafunctional oral habits.

... hij neemt een hap van de overheerlijke appeltaart ...

Inleiding

Tijdens de voedselopname zijn spieren actief die de bewegingen van de mandibula (onderkaak) en het hyoïd (os hyoideum, tongbeen) coördineren. De bewegingen van de mandibula, bestaande uit openen en sluiten, pro-, re- en laterotrusie, maken het mogelijk voedsel op te nemen en te vermalen. Het hyoïd heeft geen gewrichten en kan daardoor vrij bewegen, waarbij de verticale bewegingen veruit de grootste en belangrijkste zijn, onder andere bij het slikken. Voor de bewegingen van mandibula en hyoïd zijn 3 spiergroepen actief (tab. 1). In dit derde artikel uit de serie Anatomie worden van elk van deze spieren de aanhechtingen, het verloop, de functie en de innervatie besproken.

Kauwspieren ..

Informatie

Rubriek

Publicatiedatum

6 januari 2026

Citeren

Korfage JAM, Langenbach GEJ, van der Wal A, Jacobs K. Kauwen… hoe zit dat ook alweer? Ned Tijdschr Tandheelkd 2026; 133: 46-51

DOI

Dit artikel is onderdeel van de kennistoets van januari 2026. Je vindt de kennistoets in Mijn NTVT

Auteursinformatie

  • J.A.M. Korfage1

    G.E.J. Langenbach1

    A. van der Wal2 

    K. Jacobs1

    Uit 1de vakgroep Orofaciale Anatomie, sectie Orofaciale pijn en disfunctie en 2de sectie Orofaciale pijn en disfunctie van het Academisch Centrum voor Tandheelkunde Amsterdam (ACTA)

    Datum van acceptatie: 7 oktober 2025

    Adres: G.E.J. Langenbach, ACTA, Gustav Mahlerlaan 3004, 1081 LA Amsterdam
    g.langenbach@acta.nl