Therapeutisch voorschrijven van antibiotica en NSAID’s door tandartsen in Nederland

Eind 2015 onderzocht de KNMT de indicatie voor het therapeutisch voorschrijven van antibiotica en NSAID’s door tandarts-algemeen practici in Nederland en factoren die daarbij een rol spelen. Van de 1.087 benaderde tandartsen vulden er 367 (34%) de webenquête in. Zij schreven in de 4 aan het onderzoek voorgaande weken aan gemiddeld 1,3% van hun patiënten een antibioticum voor. Een vijfde (20%) had moeite met de afweging of een ontstekingsremmer is geïndiceerd en/of met de keuze tussen antibioticum of NSAID. Gevraagd om medicatiebeslissingen (al of geen antibioticum geïndiceerd) bij 11 vignetten (fictieve casussen) beoordeelde 11% van de respondenten elk daarvan juist. Bij 39% was sprake van onderbehandeling, bij 24% overbehandeling en bij 26% van zowel overals onderbehandeling. Buitenslands gediplomeerde respondenten waren oververtegenwoordigd in de laatste 2 categorieën. Ruim de helft (55%) van de deelnemers bleek behoefte te hebben aan een richtlijn voor het voorschrijven van antibioticum bij tandheelkundige behandelingen en 28% (ook) aan bij- en nascholing op dit gebied.

Read English abstract

Therapeutic prescription of antibiotics and NSAID’s by dentists in the Netherlands

Late in 2015 the Royal Dutch Dental Association (KNMT) conducted a study of the therapeutic prescription of antibiotics and NSAIDs by dentists in general practice in the Netherlands and the factors influencing their decisions. Of the 1,087 dentists contacted 367 (34%) completed the online questionnaire. In the 4 weeks preceding the study they had prescribed an antibiotic to 1.3% of their patients on average. A fifth (20%) found it difficult to decide whether an anti-inflammatory drug is indicated and/or whether this should be an antibiotic or a NSAID. Questioned about medication decisions (whether or not antibiotics are indicated) in 11 fictional cases, 11% of respondents judged every case correctly. 39% undertreated, 24% overtreated and 26% both undertreated and overtreated. In the last two categories, dentists with non-Dutch degrees are overrepresented. More than half (55%) of the respondents say they need a guideline for prescribing antibiotics in dental treatment and 28% (also) need postgraduate education on this matter.

Wat weten we?
In Nederland liggen de antibioticaconsumptie en -resistentie relatief laag. Zorgverleners hebben oog voor het probleem en zijn over het algemeen terughoudend met voorschrijven van antibiotica. Uit buitenlands onderzoek is gebleken dat een deel van de tandartsen onzeker is over de indicatiestelling en dat er sprake is van variatie in voorschrijfgedrag.
Wat is nieuw?
Afgaande op de medicatiebeslissing bij 11 vignetten (fictieve casussen) waren ook in Nederland tandartsen terughoudend met het voorschrijven van antibiotica. Maar veel tandartsen namen niet altijd de juiste beslissing, wat tot over- en onderbehandeling leidde. In het bijzonder buitenslands gediplomeerde tandartsen waren geneigd tot overbehandeling. Er lijkt behoefte te zijn aan een richtlijn inzake therapeutisch voorschrijven van antibiotica, alsmede bij- en nascholing op dit gebied.
Praktijktoepassing
Het is wenselijk dat het klinisch handelen met betrekking tot het therapeutisch voorschrijven van antibiotica door tandartsen wordt verbeterd en dat er meer ondersteuning komt bij indiceren van deze medicatie. Een richtlijn op basis van het best beschikbare bewijs, mits goed geïmplementeerd, kan hieraan bijdragen. Voor de ontwikkeling daarvan is voldoende draagvlak. Evenals voor bij- en nascholing in het algemeen.

Inleiding

Antibiotica zijn in de medische wereld onmisbaar ter preventie en genezing. Zo krijgen in Europese ziekenhuizen dagelijks zo’n 400.000 patiënten 1 of meer antibiotica voorgeschreven. In veel gevallen gebeurt dit echter onjuist of onterecht..

Informatie

Rubriek

Thema: Antibiotica

Publicatiedatum

4 oktober 2019,

DOI

https://doi.org/10.5177/ntvt.2019.10.18205

Auteur(s)

J.J.M. Bruers

Meer informatie

W.J.M. van der Sanden

Meer informatie