De Wet zorg en dwang en mondzorg voor mensen met een verstandelijke beperking

Door T.G.M. Zuidgeest
op 6 mei 2025
Afb. 1. Gebitssituatie voor de behandeling. De patiënt bleek zeer veel tandsteen, een ernstige vorm van gingivitis en cariës in gebitselementen 43 en 44 buccaal te hebben.

In 2020 is de Wet zorg en dwang ingevoerd om mensen met een indicatie voor de Wet langdurige zorg te beschermen tegen dwang in de zorg. De Wet zorg en dwang is van toepassing in de zorg voor iedereen met een ‘Wet langdurige zorg’-indicatie, of ze nu thuiswonend zijn of in een (klein- of grootschalige) instelling (met uitzondering van de justitiële instellingen) wonen. Het gaat om mensen met een verstandelijke en/of meervoudige beperking en mensen met een (psycho)geriatrische aandoening of vergelijkbare beperking. Ook binnen de mondzorg is de wet van toepassing als mensen weigeren of afwerend gedrag vertonen bij het ontvangen van mondzorg. Door het strikt toepassen van de wet in de praktijk kunnen ethische dilemma’s ontstaan doordat het ‘niet werkt’ bij een patiënt. Mondzorgverlening binnen de gehandicaptenzorg vraagt soms om het toepassen van het nuchtere verstand om een patiënt op een goede manier te kunnen helpen.

Read English abstract

The Care and Coercion Act and oral care for people with an intellectual disability

In 2020, a new law (Wzd) was introduced to protect individuals with an indication under the Long-Term Care Act from coercion in healthcare. The Wzd applies to the healthcare of anyone with a long-term care act indication (whether they live at home or in a small- or large-scale institution, excluding judicial institutions); people with intellectual and/or multiple disabilities and people with a (psycho-)geriatric condition or similar disability. The Wzd should also apply within dental care if individuals refuse oral care or exhibit resistant behaviour when receiving oral care. By strictly applying the law in practice, ethical dilemmas can arise because it ‘doesn’t work’ for a patient. Oral care within the healthcare for the disabled sometimes requires the application of common sense in order to help a patient in a good way.

Inleiding

Geschiedenis
De Wzd vervangt de oude Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) die sinds 1994 in werking was. De Wet Bopz was oorspronkelijk bedoeld om dwangopname en dwangbehandeling te reguleren, maa..

Informatie

Rubriek

Publicatiedatum

6 mei 2025

Citeren

T.G.M. Zuidgeest. De Wet zorg en dwang en mondzorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Ned Tijdschr Tandheelkd 2025; 132: 261-267

DOI

Dit artikel is onderdeel van de kennistoets van mei 2025. Je vindt de kennistoets in Mijn NTVT

Auteursinformatie

  • T.G.M. Zuidgeest

    Tandarts-gehandicaptenzorg bij Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde van het Martini Ziekenhuis in Groningen, Koninklijke Visio in Vries en Wilhelmina Ziekenhuis in Assen.

    Datum van acceptatie: 20 februari 2025

    Adres: T.G.M. Zuidgeest, Martini Ziekenhuis, polikliniek Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde, Postbus 30033, 9700 RM Groningen

    T.Zuidgeest@mzh.nl