Voorlezen
Introductie. Amelogenesis imperfecta (AI) is een verzamelnaam voor genetisch bepaalde defecten in glazuurmineralisatie. Patiënten met AI vertonen vaak overgevoeligheid van de aangedane gebitselementen, problemen met kauwen en met de esthetiek. De gebitselementen hebben hierdoor levenslange uitgebreide restauratieve zorg nodig, waarbij een multidisciplinaire aanpak van groot belang is. Een complicerende factor voor adhesief gecementeerde restauraties is dat de hechting aan hypogemineraliseerd of hypoplastisch glazuur minder goed is dan aan gezond glazuur. Smedberg et al. (2024) onderzochten de overlevings- en succespercentages van een minimaal invasieve behandeling met keramische restauraties bij deze patiëntengroep op lange termijn.
Materiaal en methode. In een retrospectief onderzoek werden patiënten met AI geïncludeerd die tussen 1993 en 2017 door dezelfde tandarts werden behandeld met adhesieve keramische restauraties. Gebitselementen werden minimaal geprepareerd zonder macroretentie. De restauraties werden adhesief gecementeerd (Variolink II). De evaluaties van de uitgevoerde behandelingen vonden plaats tussen 2017 en 2020. Hierbij werden geslacht, leeftijd, tijd van follow-up, locatie, type en materiaal van restauratie genoteerd. Tot slot werden de complicaties die optraden en de maatregelen die hiervoor genomen waren, gedocumenteerd en geëvalueerd. ‘Overleving’ werd gedefinieerd als het nog aanwezig zijn van de restauratie in de mond, eventueel met wat aanpassingen. Van ‘succes’ was sprake als bij een restauratie geen technische of biologische complicaties waren opgetreden.
Beeld: Shutterstock Resultaten. Van de 63 behandelde patiënten werden 40 patiënten gezien voor evaluatie (gemiddelde leeftijd: 18,5 jaar, spreiding 13,5-38,0 jaar) waarbij in totaal 360 indirecte restauraties van geperst veldspaat (Ceramco), leucietversterkt veldspaat (Empress) of lithiumdisilicaat (IPS e.max) werden gemaakt. Het betroffen 282 facings en 78 kronen. De restauraties werden gemiddeld 14,6 jaar opgevolgd. De 10- en 25-jaarsoverlevingspercentages waren respectievelijk 93,2% (95% BI: 90,6%-95,5%) en 88,1% (95% BI: 81,2%-95,5%). Het succespercentage was 83,6% na 25 jaar. Complicaties traden vooral op vanwege trauma of ontevredenheid over de esthetiek. In de meeste gevallen was de oorzaak van falen het loslaten van de restauratie of het ontstaan van fracturen. Restauraties gemaakt van leucietversterkt veldspaat moesten significant vaker opnieuw gecementeerd of opnieuw gemaakt worden dan restauraties van veldspaatporselein of lithiumdisilicaat. De succes- en overlevingspercentages voor de typen AI en de verschillende locaties van de restauraties lieten geen significante verschillen zien.
Beschouwing. De tandheelkundige behandeling bij patiënten met AI is complex en erg afhankelijk van ernst, leeftijd, type AI en de mondgezondheid. Uit dit onderzoek kan geconcludeerd worden dat adhesief gecementeerde restauraties bij alle typen AI een hoog succes- en overlevingspercentage hebben. Vanwege de goede esthetische, weefselbesparende en biocompatibele eigenschappen zou een keramische facing een goede behandeloptie kunnen zijn bij deze patiëntengroep. Het voordeel van een keramische indirecte restauratie boven een composietrestauratie is dat composiet vatbaarder is voor slijtage, verkleuring en plaque-accumulatie. Bij het maken van het behandelplan is het belangrijk om rekening te houden met onder andere de dentale ontwikkeling en de noodzaak tot orthodontie. Het vergt daarom een patiëntgerichte en ook multidisciplinaire aanpak. Ondanks de goede uitkomsten van dit onderzoek werd de oorzaak van falen het meest gezien in het loslaten van de restauratie of het ontstaan van fracturen. De keramische restauraties werden voornamelijk gehecht aan een combinatie van glazuur en dentine. Uit eerder onderzoek bleek dat bij gebitselementen met meer dan 50% blootstelling aan dentine een significant hoger overlevingspercentage van veldspaatporseleinen facings werd gezien als gebitselementen voorbehandeld werden met immediate dentine sealing (IDS) (Gresnigt et al., 2019). Dat zou mogelijk een aanvulling kunnen zijn bij de adhesieve behandeling van patiënten met AI.
Bron & literatuur
Smedberg JI, Conrad J, Rudolfsson T, Lindinger A, Moberg LE. A 25-year retro-prospective study on prosthetic rehabilitation with bonded ceramics of patients with amelogenesis imperfecta. Int J Prosthodont 2024; 0: 1-18.Gresnigt MMM, Cune MS, Schuitemaker J, et al. Performance of ceramic laminate veneers with immediate dentine sealing: An 11 year prospective clinical trial. Dent Mater 2019; 35: 1042-1052.